• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Telemedycyna - ograniczenia i perspektywy

    28.10.2008. 15:31
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Łazienkowa waga oraz aparaty do pomiaru ciśnienia i poziomu cholesterolu, połączone za pomocą komunikacji bluetooth z komputerem, przesyłają nasze wyniki do lekarza rodzinnego, a on mailem przysyła zalecenie, by wobec poprawy zmniejszyć dawki zażywanych leków - to nie science fiction, ale możliwości współczesnej telemedycyny. O perspektywach jej rozwoju, a także ograniczających ją barierach dyskutowano w Katowicach podczas konferencji "E-zdrowie. Teraźniejszość i przyszłość".

    Choć prelegenci przyznawali, że technologia i organizacja medycznych usług on-line dla pacjentów dopiero raczkuje, to jednocześnie podkreślali, że wykorzystanie nowoczesnych technologii już przeobraża oblicze wszystkich lekarskich specjalności.

    Telemedycyna to udzielenie usługi lekarskiej lub przekazanie informacji medycznej za pośrednictwem nowoczesnych środków transmisji danych. Dzięki jej zastosowaniu pacjent może być w razie potrzeby skonsultowany np. przez amerykańską sławę medycyny bez konieczności lotu za ocean. Może być w stałym kontakcie ze swoim lekarzem, który monitoruje postępy leczenia dzięki informacjom i danym przesyłanym przez chorego. Powiatowy szpital, mimo konieczności wyłożenia sporej sumy na inwestycję w sprzęt, nie musi jednak później zatrudniać na całonocnym dyżurze lekarza radiologa, a jedynie przesłać zdjęcie do opisu do ośrodka, który przez całą dobę zapewnia dyżury specjalistów.

    "Zastosowania dla telemedycyny można znaleźć w każdej specjalności medycznej. Z punktu widzenia informatyzacji państwa, opieki zdrowotnej to i tak zalecane inwestycje, wcześniej czy później będziemy w tym kierunku szli. Z drugiej strony na niektóre produkty podstawowe brakuje pieniędzy, więc na wdrażanie nowych technologii też" - ocenił dr Wojciech Glinkowski z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

    Telemedycyna jest już jednak wykorzystywana w polskiej medycynie, choćby w leczeniu chorób słuchu i mowy, badaniach telekardiologicznych. Pacjent ma przyłożone do ciała elektrody, monitorujące pracę jego serca, dokonuje zapisu i wysyła dane do lekarza za pośrednictwem telefonu stacjonarnego lub komórkowego.

    "To usługa znana, bardzo przydatna, wielu pacjentów zawdzięcza jej przynajmniej spokój, jeśli nie życie" - podkreślił Glinkowski. Również karetki przesyłają za pomocą systemów telemedycznych sygnał EKG wiezionego właśnie pacjenta do szpitala, zajmującego się kardiologią interwencyjną.

    Wobec odpływu polskich specjalistów za granicę rozwiązaniem może być teleradiologia - opisujący zdjęcia lekarz nie musi wcale być blisko aparatu diagnostycznego.

    Według wiceprezesa firmy iMed24 Andrzeja Jaromina, rozwój usług on- line napotyka jednak w Polsce trzy zasadnicze bariery - brak środków, brak wiedzy i dostępu do nowoczesnych technologii wśród ludzi starszych, którzy częściej niż młodzi korzystają z opieki lekarskiej, a także przepisy ustawy o wykonywaniu zawodu lekarza i kodeksu etyki lekarskiej, które stanowią, że lekarz nie może leczyć pacjenta, jeśli go osobiście nie zbada.

    "To często bat na lekarzy, wielu boi się robić cokolwiek przez internet. Oczywiście nie da się usługami on-line zdiagnozować nawet grypy przez internet. Ale one się bardzo dobrze się nadają do wypełnienia luki między kolejnymi wizytami u lekarza i poprawy jakości relacji między lekarzem a pacjentem. Poprawiają dostępność niektórych świadczeń dla pacjentów, powodują, że można rzadziej przychodzić do lekarza" - powiedział Jaromin.

    Istotą takiego systemu jest interakcja między lekarzem a pacjentem. Między wizytami lekarz może uspokoić pacjenta, że objawy, jakie odczuwa, nie są groźne, lub zmodyfikować dawkę leku. Systemy takie mogą być przydatne dla prowadzenia kobiet w ciąży czy osób leczących otyłość.

    Odrębną dziedziną telemedycyny jest kontakt lekarza z lekarzem. To np. konsultacje drugiego specjalisty w danej dziedzinie czy też wideoasystowanie przy operacji, którą zespół lekarski wykonuje w odległości tysięcy kilometrów.

    Telemedycyna ma przed sobą szerokie perspektywy. "Już istnieją prototypy pomieszczeń, gdzie nie ma lekarza, wyposażone w różne urządzenia monitorujące parametry życiowe pacjenta, wyposażone w transmisję głosu i obrazu na żywo do lekarza w centrum diagnostycznym. Być może będziemy tak leczeni już za 20 lat" - spekuluje Andrzej Jaromin. LUN

    PAP - Nauka w Polsce


    Zobacz też: Relacja Servis.pl z konferencji eZdrowie

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    e-pacjent – osoba korzystająca ze świadczeń opieki zdrowotnej z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych (ang. Information Communication Technology) niezależnie od tego czy jest zdrowa czy chora. Tradycyjna, występująca na wszystkich poziomach (mikro, mezo, makro), relacja pacjent-lekarz została rozszerzona o technologię przybierając na poziomie mikro postać lekarz-technika biomedyczna-pacjent. Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) usprawniają dziś biznesowo-administracyjny aspekt funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej, ale także wspomagają pracę personelu medycznego, wpływając przez to na jakość opieki zdrowotnej, a tym samym i satysfakcję pacjentów. Są zdolne do przetwarzania ogromnych ilości danych, umożliwiają konsultacje medyczne bez konieczności przemieszczania się pacjenta i lekarza. Znaczenie ICT potwierdza raport The Case for e-Health. Według niego: Klauzula sumienia – szczególna i wyjątkowa regulacja prawna, zgodnie z którą lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem. W polskim prawie wynika z art. 39 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996. Klauzula nie upoważnia lekarza do powstrzymania się od leczenia pacjenta w ogóle (tj. powstrzymania się od wszystkich możliwych do udzielenia mu świadczeń zdrowotnych), lecz wyłącznie do powstrzymania się od wykonania tych świadczeń zdrowotnych, które są niezgodne z jego sumieniem. Jest to więc ograniczone prawo do odmowy leczenia . Uregulowania dotyczące klauzuli sumienia znajdują się także w Kodeksie Etyki Lekarskiej (KEL). Zgodnie z treścią art. 7, w szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć się lub odstąpić od leczenia chorego, jednakże z wyjątkiem przypadków nie cierpiących zwłoki. Nie podejmując albo odstępując od leczenia lekarz powinien jednak wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej. Przepis ten jest powiązany z art. 4, w myśl którego dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną. Klauzula sumienia dotyczy nie tylko lekarzy, ale również pielęgniarek i położnych. Zgodnie z art. 23 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, pielęgniarka i położna może powstrzymać się, po uprzednim powiadomieniu na piśmie przełożonego, od wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jej sumieniem, jednakże z wyjątkiem przypadków niebezpieczeństwa utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Powoływanie się na klauzulę sumienia jest niedopuszczalne w celu dyskryminacji jakiejś grupy pacjentów ze względu na rasę, narodowość, poglądy polityczne, przekonania religijne czy orientację seksualną. Rozwiązanie to wydaje się uzasadnione nie tylko obowiązkiem przestrzegania praw człowieka. W myśl przepisów obowiązującego prawa konflikt z sumieniem może dotyczyć jedynie danego świadczenia zdrowotnego, a nie osoby pacjenta . Jatrogenia ("pochodzący od lekarza") – zachowania personelu medycznego: lekarza bądź lekarza weterynarii, ratowników medycznych, pielęgniarek, opiekunów medycznych czy salowych, które wywierają szkodliwy wpływ na stan psychiczny (jatropsychogenia) lub fizyczny (jatrosomatopatia) pacjenta. Zachowania takie wywołują u pacjenta zaburzenia lękowe, depresyjne itp. i powodują dodatkowe schorzenia czy dolegliwości wywołane przez sugestię lub nieprawidłowe leczenie. Większość błędów jatrogennych jest związana z niedostarczeniem niezbędnych informacji, niewłaściwym ich przekazaniem, z nieprawidłową postawą wobec chorego, brakiem wiedzy, empatii lub umiejętności psychologicznych w kontakcie z chorym. Wynikiem błędów jatrogennych jest prawie zawsze lęk i poczucie zagrożenia.

    Staż podyplomowy lekarza i lekarza dentysty – rodzaj stażu zawodowego w Polsce, odbywanego przez lekarzy i lekarzy dentystów po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów na kierunku lekarskim / lekarsko-dentystycznym. Odbycie stażu podyplomowego oraz pozytywne zdanie Lekarskiego Egzaminu Końcowego są warunkami koniecznymi w celu uzyskania pełnego prawa wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty. Błąd medyczny – nieumyślne działanie, zaniedbanie lub zaniechanie lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej lub osoby wykonującej inny zawód medyczny powodujące szkodę pacjenta. Na błąd medyczny muszą składać się następujące elementy: postępowanie niezgodne z powszechnie uznanym stanem wiedzy medycznej, wina nieumyślna (tzw. lekkomyślność lub niedbalstwo), ujemny skutek popełnionego błędu, związek przyczynowy między popełnionym błędem, a ujemnym skutkiem postępowania leczniczego w postaci śmierci pacjenta, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Następstwem błędów medycznych mogą być choroby jatrogenne.

    Manewr Jendrassika (ang. Jendrassik maneuver) – w neurologii, wykonywane przez pacjenta na polecenie lekarza splecenie palców rąk i następnie czynne rozciąganie splecionych rąk podczas wywoływania przez lekarza odruchu kolanowego. Manewr Jendrassika umożliwia wywołanie odruchu kolanowego u pacjenta, u którego normalnie jest to utrudnione; u pozostałych pacjentów uzyskany odruch jest wzmożony. Według części autorów spowodowane jest to wyeliminowaniem wpływu świadomego napinania mięśni kończyn dolnych przez pacjenta, według innych dochodzi do torowania odpowiedzi na poziomie rdzenia i faktycznego wzmocnienia odruchu. Apteka – placówka, zajmująca się głównie sprzedażą leków i innych produktów medycznych (np. opatrunków, środków higienicznych). Apteki recepturowe zajmują się także przygotowywaniem leków recepturowych zgodnie z przepisaną przez lekarza receptą. W praktyce pacjenci korzystają w aptekach także z konsultacji medycznych w sprawie stosowania poszczególnych leków w przypadku konkretnych dolegliwości, a nawet, w nagłych przypadkach, z najbardziej podstawowej pomocy medycznej, polegającej na udzieleniu pierwszej pomocy i wezwaniu innego wykwalifikowanego personelu (lekarza, felczera, zespołu pogotowia ratunkowego itp.).

    Prawo medyczne – zespół norm prawnych z zakresu prawa cywilnego, administracyjnego, karnego oraz procedur regulujących prawa i obowiązki pacjenta, lekarza (w tym lekarza dentysty), pielęgniarki, diagnosty laboratoryjnego i innych pracowników ochrony zdrowia oraz sposób funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej i innych podmiotów świadczących usługi medyczne. Manewr Epleya (lub zabieg Epleya lub manewr repozycyjny Epleya) – manewr stosowany w leczeniu łagodnego napadowego położeniowego zawrotu głowy (BPPV). Często wykonywany przez lekarza, ale może też być wykonywany przez pacjenta w domu. Manewr został opracowany wspólnie przez Dr. Johna Epleya i dr Dominika Hughesa.

    E-recepta (elektroniczna recepta) - "bezpośrednia lub pośrednia transmisja recepty, wraz z informacjami ściśle z nią powiązanymi, pomiędzy lekarzem, farmaceutą, instytucją refundacyjną oraz władzami zdrowotnymi, przy użyciu mediów elektronicznych". Innymi słowy, e-recepta to elektroniczny zapis informacji na temat leku przepisanego pacjentowi, który obejmuje również sposób dawkowania tego leku. Zapis taki może być przekazany w formie elektronicznej od lekarza do podmiotu uprawnionego do jego dystrybucji - farmaceuty, a stamtąd dalej - np. do instytucji refundacyjnej (NFZ).

    Telemedycyna (medycyna na odległość) – jest to najnowsza forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej łącząca w sobie elementy telekomunikacji, informatyki oraz medycyny. Dzięki wykorzystaniu nowych technologii pozwala ona przełamywać geograficzne bariery, pozwalając na wymianę specjalistycznych informacji przesyłając obrazy statyczne, jak i dynamiczne (przesyłanie najwyższej jakości zdjęć EKG, USG, MRI). Pozwala przeprowadzić diagnozę na odległość. Duże zastosowanie telemedycyna znajduje w środowisku chirurgicznym, które wykorzystuje ją do prowadzenia operacji "na odległość". Nowoczesna technologia, wykorzystująca szybkie procesory i algorytmy do cyfrowego przetwarzania i kompresji sygnałów, umożliwia przesyłanie obrazów o wysokiej rozdzielczości, a także interaktywną transmisję audiowizualną z wyjątkową dokładnością i w czasie rzeczywistym. Systemy wideokomunikacyjne (wideokodery) pracują na ogólnodostępnych cyfrowych liniach transmisyjnych ISDN, w ogólnoświatowej sieci Internet, a także na liniach satelitarnych.

    Należyta staranność – obowiązek stron stosunków umownych do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju. Nadmierna, przesadna staranność jest przekroczeniem ogólnie przyjętych wymogów należytej staranności, która jest jednocześnie starannością optymalną i normalną. Krańcowym przeciwieństwem nadmiernej staranności jest rażące i świadome niedbalstwo. Pojęcie należytej staranności zostało użyte w kodeksie cywilnym do określenia obowiązków dłużnika wobec wierzyciela i w Kodeksie Etyki Lekarskiej (art.8) do określenia jakości świadczonej pracy przez lekarza. W pierwszym użyciu, staranność dłużnika ma chronić interesy wierzyciela, a w drugim użyciu - staranność lekarza ma chronić dobro jego pacjenta i interesy jego pracodawcy. e-zdrowie- narzędzia lub rozwiązania obejmujące produkty, systemy i usługi wychodzące poza zakres prostych aplikacji internetowych. Wiążą się one z narzędziami dla organów i pracowników służby zdrowia oraz dostosowane do indywidualnych potrzeb systemy opieki zdrowotnej dla pacjentów i obywateli. Są to na przykład sieci informacji o zdrowiu, elektroniczne książeczki zdrowia, usługi świadczone w ramach opieki telemedycznej, osobiste przenośne systemy komunikacji, portale poświęcone zdrowiu oraz wiele innych narzędzi na bazie technologii informacyjno-komunikacyjnych, pomagających zapobiegać, diagnozować i leczyć choroby, monitorować stan zdrowia, prowadzić odpowiedni tryb życia.

    Lekarski Egzamin Końcowy (LEK) - egzamin państwowy przeprowadzany w trakcie stażu podyplomowego lekarza, konieczny do uzyskania pełnego prawa wykonywania zawodu lekarza. Analogicznie, lekarze dentyści zdają Lekarsko-Dentystyczny Egzamin Końcowy (LDEK).

    Dodano: 28.10.2008. 15:31  


    Najnowsze