• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Transplantolodzy wyznaczają priorytety badawcze na przyszłość

    05.11.2008. 21:16
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W ciągu ostatnich lat poczyniono olbrzymie postępy w medycynie transplantacyjnej, niemniej potrzebne jest pilne zintensyfikowanie prowadzonych badań, by polepszyć długoterminowe perspektywy pacjentów wymagających transplantacji - jak twierdzą naukowcy, lekarze i przedstawiciele organizacji pacjentów zebrani na spotkaniu w Brukseli, w Belgii, zorganizowanym w ramach finansowanego ze środków unijnych projektu TRIE (Integracja badań transplantologicznych w Europie).

    Około 250.000 osób w Europie żyje z przeszczepionym funkcjonującym narządem, a każdego roku przeprowadza się około 15.000 przeszczepów nerek, 5.000 przeszczepów wątroby, 2.000 przeszczepów serca i 1.000 przeszczepów płuc oraz tysiące przeszczepów szpiku kostnego.

    W przypadku takich pacjentów, przeszczep ratuje życie a krótkoterminowe perspektywy dla większości pacjentów po przeszczepie są bardzo dobre. Jednakże w pespektywie długoterminowej wielu z tych pacjentów będzie musiało stawić czoła poważnym problemom zdrowotnym. Wiele z tych problemów spowodowanych jest mieszanką leków immunosupresyjnych, zażywanych przez pacjentów po przeszczepie, aby powstrzymać układ immunologiczny przed zaatakowaniem przeszczepionego narządu. Wśród skutków ubocznych wywoływanych przez te leki są rak, zakażenia, problemy z nerkami, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca i choroby kości, by wymienić zaledwie kilka przykładów.

    Pomimo wielu zażywanych leków immunosupresyjnych, odrzucenie przeszczepionego narządu pozostaje poważnym problemem dla pacjentów po przeszczepie - w ciągu 15 lat od operacji około połowa przeszczepów nerek kończy się niepowodzeniem z powodu chronicznego odrzucenia. Pacjenci po przeszczepie szpiku kostnego mogą zapaść na chorobę "przeszczep przeciwko gospodarzowi" (GVHD), w której komórki immunologiczne z przeszczepionego szpiku lub krwi pępowinowej atakują organizm biorcy.

    UE finansuje liczne projekty, które zajmują się tymi problemami. Na przykład, w ramach projektu RISET (Przeprogramowanie układu odpornościowego w celu zapewnienia tolerancji) prowadzone są badania testów i technik, mających ograniczyć liczbę leków immunosupresyjnych, które muszą zażywać pacjenci po przeszczepie.

    Partnerzy projektu zidentyfikowali już podpis molekularny i pracują nad jego wykorzystaniem jako test w celu zidentyfikowania pacjentów, którzy bez zagrożenia mogą zmniejszyć dawki leków immunosupresyjnych. W przypadku przeszczepów wątroby około 20% pacjentów po przeszczepie może przeżyć bez zażywania leków immunosupresyjnych, twierdzą naukowcy.

    Zespół RISET odkrył również, że prawdopodobieństwo przyjęcia przeszczepionego organu przez układ immunologiczny można zwiększyć, jeżeli wraz z narządem przeszczepiane są komórki zwane tolerogennymi. Komórki tolerogenne skutecznie uczą układ immunologiczny gospodarza akceptowania nowego narządu, przyczyniając się tym samym do zwiększenia szans na zmniejszenie potrzeby zażywania leków immunosupresyjnych.

    Równolegle, w ramach projektu Allostem, toczą się prace nad technologiami transplantacji komórek macierzystych w leczeniu białaczki i schorzeń powiązanych. Zespół opracował między innymi nowatorskie technologie generowania linii komórkowych przeciwko nowotworom i czynnikom zakaźnym, jak również metody zwiększania krótko- i długoterminowego potencjału przeszczepieniowego komórek macierzystych.

    Głównym problemem w medycynie transplantacyjnej jest niedobór narządów do przeszczepu. Prawie 30% oczekujących na przeszczep serca lub wątroby umiera zanim dojdzie do operacji. Projekt XENOME (Przebudowa genomu świni na rzecz ksenotransplantacji u naczelnych: krok w kierunku zastosowań klinicznych) ma na celu wyhodowanie świń zmienionych genetycznie, których komórki będzie można bezpiecznie przeszczepiać naczelnym, poza człowiekiem. Udało się już z powodzeniem przeszczepić komórki trzustki naczelnym chorym na cukrzycę. Przeszczepy skutecznie wyleczyły naczelne chore na cukrzycę, a zwierzęta przeżyły bez konieczności stosowania leków immunosupresyjnych.

    Projekt TRIE, w ramach którego zorganizowano spotkanie, skupia naukowców, lekarzy, przedsiębiorców i organizacje pacjentów w celu opracowania spójnej strategii integracji badań transplantologicznych w Europie.

    Partnerzy wyznaczyli już trzy główne priorytety, mianowicie: identyfikacja biomarkerów, które mogą pomóc lekarzom w definiowaniu profili ryzyka pacjentów oraz w przygotowaniu indywidualnego programu leczenia przed i po przeszczepie; opracowanie nowatorskich terapii opartych na wykorzystaniu komórek; oraz wdrożenie innowacyjnego programu szkoleniowego dla naukowców i pracowników opieki zdrowotnej zaangażowanych w badania nad przeszczepami komórek i narządów.

    Obecnie strategię mogą opiniować pacjenci po przeszczepie, osoby oczekujące na przeszczep oraz organizacje skupiające pacjentów. Pierwsze sygnały wskazują na to, że pacjenci zgadzają się z priorytetami wyznaczonymi przez partnerów projektu i chcieliby zaangażować się w badania prowadzone w przyszłości.

    Więcej informacji:

    Integracja badań transplantologicznych w Europie (TRIE):
    http://www.transplantation-research.eu/

    ALLOSTEM:
    http://www.allostem.org

    RISET:
    http://www.risetfp6.org

    XENOME:
    http://www.xenome.eu

    Teksty pokrewne: 23698

    CORDIS
    url: http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS&ACTION=D&SESSION=&RCN=30059
    Źródło danych: Udział CORDIS News w konferencji prasowej projektu TRIE.
    Referencje dokumentu: Na podstawie serwisu prasowego CORDIS News z konferencji prasowej projektu TRIE.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale. Stereotaktyczne przeszczepy tkankowe istoty czarnej – eksperymentalna metoda leczenia choroby Parkinsona. Podejmowane dotychczas próby polegały na próbach transplantacji płodowej tkanki śródmózgowia zawierającej neurony dopaminergiczne do prążkowia chorych na chorobę Parkinsona. Przy założeniu że komórki dopaminergiczne mogą przeżyć i wytworzyć synapsy z innymi neuronami w mózgu biorcy, zaczną wytwarzać dopaminę i że mózg biorcy będzie mógł korzystać z niej w neurotransmisji na uszkodzonych przez proces chorobowy szlakach, metoda ta mogłaby być uznana za metodę leczenia przyczynowego schorzenia. Badania PET u biorców wykazały wzrost wychwytu znakowanej fluorem L-dopy w prążkowiu, obserwowano też poprawę kliniczną, zwłaszcza u młodszych pacjentów. U pacjentów którzy zmarli w czasie obserwacji badanie neuropatologiczne potwierdziło przyjęcie przeszczepu. Michael G. May (ur. w 1954) – amerykański przedsiębiorca i sportowiec, który stracił wzrok w wyniku eksplozji chemicznej w wieku 3 lat, ale odzyskał częściowo widzenie w 2000, w wieku 46 lat, po przeszczepie rogówki i pionierskim przeszczepie komórek macierzystych wykonanym przez oftalmologa z San Francisco Daniela Goodmana.

    Skala Alvarado (ang. Alvarado score) – dziesięciopunktowa skala stosowana w diagnostyce zapalenia wyrostka robaczkowego, oparta na objawach klinicznych i liczbie leukocytów. W oryginalnej pracy Alvarado proponował interwencję chirurgiczną u wszystkich pacjentów z liczbą punktów 7 lub więcej i obserwację u pacjentów z 5 lub 6 punktami. Kolejne badania kliniczne nie dowiodły skuteczności samej skali Alvarado, ale wykazywano, że skala może być przydatna w klasyfikowaniu pacjentów do badań obrazowych. Elektroniczna Dokumentacja Medyczna (EDM) – zbiór danych, mogący stanowić element systemu informatycznego do obsługi szpitala (HIS – Hospital Information System) przechowujący całość lub wybrane elementy dokumentacji medycznej indywidualnej (odnosząca się do poszczególnych pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych) i zbiorczej (odnosząca się do ogółu pacjentów lub określonych grup pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych).

    Pluripotencja (pluripotencjalność) jest zdolnością pojedynczej komórki do zróżnicowania się w dowolny typ komórek somatycznych poza komórkami trofoblastu, które w późniejszych stadiach rozwoju tworzą łożysko. Z pluripotencjalnych komórek macierzystych pochodzących z najwcześniejszego stadium zarodka – 5-dniowej blastocysty biorą początek komórki wszystkich tkanek i narządów. Zaledwie 30-35 tych komórek, z których składa się węzeł zarodkowy blastocysty "gromadzi" instrukcje dla 100 bilionów (10) komórek tworzących ludzki organizm. Choroba zarostowa żył wątrobowych (zespół niewydolności zatokowej wątroby, ang. hepatic veno-occlusive disease, VOD) – przewlekła choroba wątroby może być spowodowana leczeniem cytostatykami, np. busulfanem albo wystąpić jako powikłanie po przeszczepie szpiku, objawia się narastającym wodobrzuszem, bolesną hepatomegalią i żółtaczką.

    Sativex - nazwa handlowa preparatu farmaceutycznego produkowanego przez brytyjską firmę farmaceutyczną GW Pharmaceuticals. Uzyskał rozgłos jako pierwszy specyfik na bazie marihuany zarejestrowany w Europie. Lek dostępny jest na receptę w Kanadzie, a w Wielkiej Brytanii istnieje możliwość terapii w szczególnych warunkach. W Polsce jest dostępny od grudnia 2012 na receptę "różową", ze wskazaniem w celu łagodzenia umiarkowanych oraz ciężkich objawów spastyczności u pacjentów cierpiących na stwardnienie rozsiane, u których stosowanie innych leków okazało się nieskuteczne. e-zdrowie- narzędzia lub rozwiązania obejmujące produkty, systemy i usługi wychodzące poza zakres prostych aplikacji internetowych. Wiążą się one z narzędziami dla organów i pracowników służby zdrowia oraz dostosowane do indywidualnych potrzeb systemy opieki zdrowotnej dla pacjentów i obywateli. Są to na przykład sieci informacji o zdrowiu, elektroniczne książeczki zdrowia, usługi świadczone w ramach opieki telemedycznej, osobiste przenośne systemy komunikacji, portale poświęcone zdrowiu oraz wiele innych narzędzi na bazie technologii informacyjno-komunikacyjnych, pomagających zapobiegać, diagnozować i leczyć choroby, monitorować stan zdrowia, prowadzić odpowiedni tryb życia.

    Skala CHA2DS2–VASc – w medycynie, skala służąca do oceny ryzyka wystąpienia powikłań zakrzepowo–zatorowych u pacjentów z migotaniem przedsionków. Skala umożliwia wskazanie pacjentów z migotaniem przedsionków, u których konieczne jest wdrożenie terapii przeciwpłytkowej lub przeciwzakrzepowej.

    Grupa Sanofi - jedna z największych firm farmaceutycznych na świecie, zajmująca się badaniami, rozwojem, produkcją i sprzedażą innowacyjnych rozwiązań terapeutycznych, skoncentrowana na potrzebach pacjentów. Główne działania Grupy Sanofi koncentrują się na dostarczaniu leków innowacyjnych oraz generycznych, szczepionek, leków bez recepty (OTC), konsumenckich produktów ochrony zdrowia (Consumer Healthcare) oraz preparatów weterynaryjnych.

    Skala CHADS – zwana także skalą CHADS2, w medycynie, skala służąca do oceny ryzyka wystąpienia powikłań zakrzepowo – zatorowych u pacjentów z migotaniem przedsionków. Skala umożliwia wskazanie pacjentów z migotaniem przedsionków, u których niekoniecznym jest wdrożenie terapii przeciwpłytkowej lub przeciwzakrzepowej. Protokół Milwaukee – eksperymentalna forma leczenia objawowej wścieklizny u człowieka. Polega on na wprowadzeniu pacjenta w śpiączkę za pomocą leków oraz równoczesną administracje leków antywirusowych. Protokół został stworzony i nazwany przez dra Rodneya Willoughby Jr. po tym, jak poprzez użycie go, udało się uratować chorą na wściekliznę Jeannę Giese. Giese, nastolatka z Wisconsin w USA, została tym samym pierwszą z trójki pacjentów, której udało się przeżyć objawową wściekliznę bez wcześniejszego szczepienia.

    Skala Glasgow (ang. Glasgow Coma Scale – GCS) jest używana w medycynie w celu oceny poziomu świadomości. Początkowo wprowadzono ją w celu umożliwienia szybkiej oceny stanu pacjentów po urazie głowy i wstępnego ustalenia rokowania. Obecnie jest powszechnie stosowana zarówno w medycynie ratunkowej, jak i do śledzenia zmian poziomu świadomości pacjentów w czasie leczenia.

    Dodano: 05.11.2008. 21:16  


    Najnowsze