• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trzech Europejczyków zgarnia Nagrodę Nobla w medycynie

    09.10.2008. 19:29
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Instytut Karoliński przyznał dnia 6 października Nagrodę Nobla roku 2008 w dziedzinie fizjologii albo medycyny Haraldowi zur Hausenowi za odkrycie wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiedzialnego za raka szyjki macicy oraz Francoise Barre-Sinoussi i Lucowi Montagnierowi za odkrycie wirusa zespołu nabytego braku odporności (HIV). Laureaci z Niemiec i Francji podzielą między siebie nagrodę o wartości 10 milionów koron szwedzkich (1,03 mln EUR), z której połowa trafi do profesora zur Hausena, a drugą połowę podzielą między siebie doktor Barre-Sinoussi i doktor Montagnier.

    Odkrycie w 1983 roku przez pracujących wspólnie naukowców, doktor Barre-Sinoussi i doktora Montagnier, retrowirusa HIV umożliwiło szybkie sklonowanie genomu HIV-1 i doprowadziło do opracowania badania przesiewowego na HIV na potrzeby pacjentów i produktów krwiopochodnych, ograniczając rozprzestrzenianie się pandemii HIV/AIDS. Uzyskana przez nich wiedza o cyklu replikacyjnym wirusa HIV umożliwiła również opracowanie różnego typu leków antywirusowych. Według Fundacji Nobla "Znaczenie ich odkrycia należy rozpatrywać w kontekście globalnej wszechobecności epidemii dotykającej niemal 1% populacji".

    Profesor zur Hausen odkrył wiele typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), wyizolował HPV 16 i 18 szczepów. Jego odkrycie pozwoliło lepiej zrozumieć rajka szyjki macicy, co otworzyło drogę do opracowania szczepionek ochronnych. HPV jest bezpośrednio związany z rakiem szyjki macicy, który jest częstym schorzeniem u kobiet i odpowiada za większą liczbę zgonów w młodym wieku w krajach rozwijających się niż rak piersi.

    Doktor Barre-Sinoussi, dyrektor Wydziału Kontroli Zakażeń Retrowirusowych przy Instytucie Pasteura we Francji jest zaangażowana w badania nad retrowirusami od lat 70-tych ubiegłego stulecia i niestrudzenie dokłada wszelkich starań, by budować stałe powiązania pomiędzy badaniami podstawowymi a klinicznymi nad HIV/AIDS. W roku 2006, w wywiadzie dla Women in Technology International, powiedziała, że od momentu odkrycia, badania nad AIDS stały się jej najważniejszą sprawą osobistą i zawodową, i głównym wątkiem jej życia. Jak wyjaśniła: "Trudno jest być zadowolonym ze stanu rzeczy, jeżeli po 25 latach wspólnych wysiłków epidemia nadal przemierza świat niepokonana [...] Niewątpliwie poczyniono pewien postęp, ale w szerszej perspektywie, aż serce boli na widok spustoszenia jakie sieje ta choroba. Rok rocznie miliony ludzi zaraża się wirusem, podczas gdy część już zarażonych umiera. Trudno naukowcowi nieść to brzemię spustoszenia, niemniej stanowi to część jego pracy. Tak jak szaleńczy optymizm, który jest nam właściwy."

    Za pośrednictwem Międzynarodowej Sieci Instytutu Pasteura doktor Barre-Sinoussi promowała od lat 80-tych integrację badań nad HIV/AIDS z działaniami prowadzonymi w tym zakresie w krajach rozwijających się, a obecnie zajmuje się koordynacją programów ANRS (francuska krajowa agencja ds. badań nad AIDS) w Kambodży i Wietnamie. Wiadomość o nagrodzie zastała ją w czasie pracy w Kambodży.

    Doktor Montagnier, dyrektor Światowej Fundacji Na Rzecz Badań I Zapobieganiu AIDS, dokonał odkrycia HIV wraz z dr Barre-Sinoussi. Przed tym wspólnym odkryciem, miał znaczący wkład w polepszenie naszego zrozumienia, w jaki sposób wirusy mogą zmienić informację genetyczną organizmu żywiciela, co walnie przyczyniło się do posunięcia naprzód badań nad rakiem. Co ciekawe, w roku 1964, pracując z Ianem MacPhersonem, odkrył że agar, wyciąg z alg, można wykorzystać do hodowania komórek rakowych; ta technika stała się standardem w laboratoriach na całym świecie. W roku 1986, dr Montagnier i jego koledzy również odkryli HIV-2, wirus podobny do HIV-1, ale nie identyczny.

    Dr Montagnier nadal jest bardzo zaangażowany w badania nad komórkami T oraz nad lekami mającymi zwalczyć AIDS.

    Dr zur Hausen, emerytowany profesor i były prezes oraz dyrektor naukowy Niemieckiego Ośrodka Badań Onkologicznych w Niemczech, był przez wiele lat pochłonięty pracą nad swoją hipotezą, do której był całkowicie przekonany, że to HPV a nie wirusy opryszczki, odgrywa główną rolę w raku szyjki macicy. Jego teorie nie zyskały szerokiego poparcia, aż do chwili kiedy wykazał, że HPV istotnie jest heterogeniczną rodziną wirusów, z której tylko niektóre typy wywołują raka. W 1984 roku sklonował dwa typy HPV (-16 i -18). Następnie w niemal 70% bioptatów raka szyjki macicy z wielu regionów świata stwierdzono obecność właśnie tych typów HPV. (Obecnie znamy ponad 100 różnych fenotypów HPV.) Dzięki udostępnieniu przez niego swoich materiałów społeczności naukowej, w końcu stało się możliwe opracowanie szczepionek przeciwko rakowi szyjki macicy, które zapewniają w około 95% ochronę przed zakażeniem HPV-16 i -18. To może radykalnie zmniejszyć globalne brzemię, którego sprawcą jest wirus HPV wywołujący ponad 5% wszystkich zachorowań na raka na świecie.

    Otrzymanie Nagrody Nobla jest zgoła innym doświadczeniem dr zur Hausena niż to z roku 1974, kiedy jego twierdzenie, że wirus opryszczki nie powoduje raka szyjki macicy zostało (w sposób raczej żenujący) zlekceważone, a także doświadczeń z lat 80-tych, kiedy to okoliczności skłoniły firmy farmaceutyczne do sceptycznej postawy wobec roli wirusów w chorobach nowotworowych, w wyniku czego firmy te przegapiły świetną okazję. "Jeżeli przychylono by się do naszego pierwotnego przekonania, że ten wirus musi stanowić przyczynę, szybciej rozpoczęlibyśmy prace nad szczepionką" - ubolewał w wywiadzie udzielonym Cancer World w 2005 roku.

    Nagrody Nobla, ufundowane przez Alfreda Nobla, szwedzkiego przemysłowca, który wynalazł dynamit, są przyznawane "tym, którzy w roku poprzedzającym przynieśli ludzkości największe korzyści". Ceremonia wręczenia nagród odbędzie się w Sztokholmie, dnia 10 grudnia.

    Więcej informacji:

    Fundacja Nobla
    http://nobelprize.org

    Instytut Pasteura
    http://www.pasteur.fr

    Niemiecki Ośrodek Badań Onkologicznych
    http://www.dkfz.de

    Artykuł z serwisu CORDIS
    http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS&ACTION=D&SESSION=&RCN=29946
    Źródło danych: Fundacja Nobla
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych z Fundacji Nobla

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy. Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – jest to szczepionka przeciwko wirusom HPV 16 i 18 (szczepionka dwuwalentna i czterowalentna), czyli najbardziej onkogennymi typami wirusa, odpowiedzialnymi za zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy i raka prącia, oraz przeciwko wirusowom HPV 6 i 11 (tylko szczepionka czterowalentna), odpowiedzialnymi za powstawanie kłykcin kończystych.. Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus) – wirus z rodziny papillomawirusów. Istnieje około 100 typów tego wirusa, z których część może być przyczyną łagodnych zmian w postaci brodawek na skórze, część powstawania łagodnych zmian w postaci kłykcin kończystych, a część nowotworów złośliwych jak rak szyjki macicy i rak prącia.

    Peter H. Duesberg (ur. 2 grudnia 1936 w Münster) – profesor biologii molekularnej i komórkowej na University of California, Berkeley. Jako pierwszy zmapował onkogeny. Dzisiaj znany głównie z twierdzeń, że wirus HIV nie wywołuje AIDS oraz podważenia wywoływania raka szyjki macicy przez wirus HPV. Konizacja szyjki macicy – metoda diagnostyczna lub diagnostyczno-lecznicza wycięcia stożka tkanki z części pochwowej szyjki macicy. Rutynowo wykonuje się po niej wyłyżeczkowanie kanału szyjki. Wskazaniem do konizacji jest nieprawidłowy obraz cytologiczny, nieprawidłowy obraz histologiczny pobranego wcześniej bioptatu części pochwowej szyjki lub nieprawidłowy wynik kolposkopii.

    Nagroda Laskera – amerykańska nagroda naukowa za badania w dziedzinie medycyny. Nagroda ta jest przyznawana od 1946 żyjącym badaczom przez fundację Lasker Foundation, założoną przez pioniera reklamy Alberta Laskera i jego żonę Mary Woodward Lasker (później znaczącą aktywistkę w dziedzinie badań medycznych). Nagrody cieszą się znacznym prestiżem i czasem są nazywane amerykańskim Noblem. Do roku 2005, 71 z laureatów zdobyło później Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. HIV-2 – typ wirusa wolniej doprowadzający do AIDS niż HIV-1. Pochodzenie wirusa HIV nie zostało ostatecznie wyjaśnione, przypuszczalnie jest on wynikiem mutacji retrowirusów występujących u małp, od których zaraził się człowiek. Najczęstszymi nosicielami tego wirusa (HIV-2) są ludzie zamieszkujący Afrykę Zachodnią. Nad specyfikiem hamującym rozwój wirusa HIV cały czas pracują naukowcy, najnowsze źródła donoszą, że odkryto naturalny składnik ludzkiej krwi, który efektywnie blokuje HIV-1, wirusa będącego najczęstszą przyczyną AIDS.

    Zagadnienia medyczne dotyczące społeczności LGBT – kwestie zdrowotne oraz dostępu do opieki zdrowotnej lesbijek, gejów, biseksualistów i transseksualistów (LGBT) są odmienne w porównaniu do populacji ogólnej. Według organizacji Gay and Lesbian Medical Association oraz Centers for Disease Control and Prevention kwestie związane ze zdrowiem osób LGBT zasadniczo różniące się względem populacji ogólnej obejmują w szczególności częstsze zakażenia HIV, AIDS i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, niektóre nowotwory (w tym raka piersi oraz szyjki macicy), zapalenia wątroby, problemy ze zdrowiem psychicznym (depresja), uzależnienia (np. palenie papierosów) i nadużywanie substancji psychoaktywnych. Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szw. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) – jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako „Nagroda Nobla z medycyny”, w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z „fizjologii lub medycyny”. Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring.

    W tym haśle opisano historię odkryć i badań nad chorobą wrzodową i Helicobacter pylori. W 2005 Barry Marshall i Robin Warren otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za odkrycie, że powstawanie choroby wrzodowej jest spowodowane głównie przez zakażenie Helicobacter pylori, bakterię preferującą kwaśne środowisko, jakie występuje w żołądku. W wyniku tych odkryć, wrzody trawienne związane z zakażeniem H. pylori są obecnie leczone antybiotykami, które stosuje się w celu eradykacji zakażenia. Przez 30 lat przed ich odkryciem powszechnie wierzono, że powstawanie wrzodów trawiennych jest wywoływane przez nadmiar kwasu solnego w żołądku. W tym czasie kontrolowanie kwasowości środowiska było podstawową metodą leczenia wrzodów trawiennych, co przynosiło tylko częściowy sukces.

    Perimetrium (zwane również omaciczem) – błona surowicza zbudowana z nabłonka jednowarstwowego płaskiego (mesothelium). Jest to część otrzewnej, która pokrywa powierzchnię tylną odcinka nadpochwowego szyjki, cieśń, trzon, dno macicy oraz następnie powierzchnię przednią trzonu, skąd nie dochodząc do szyjki macicy na wysokości cieśni przerzuca się na pęcherz moczowy. Perimetrium leży na cienkiej warstwie tkanki łącznej włóknistej, przechodzącej z jednej strony w tkankę luźną więzadła szerokiego macicy, z drugiej łączącej się z błoną mięśniową macicy.

    Indukcja porodu, wzniecenie porodu – sztuczne wywołanie czynności skurczowej macicy u ciężarnej, mające na celu urodzenie dziecka drogami natury. Przez preindukcję rozumie się farmakologiczne lub fizyczne postępowanie mające na celu przyspieszenie dojrzewania szyjki macicy.

    Dodano: 09.10.2008. 19:29  


    Najnowsze