• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Uczeni z PAN będą wytwarzać prozdrowotny olej rzepakowy

    23.11.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W przyszłym roku będzie gotowa niewielka linia do przemysłowego wytwarzania ekologicznego oleju rzepakowego o wysokich właściwościach zdrowotnych, którą chcą uruchomić naukowcy z Instytutu Agrofizyki PAN w Lublinie. Olej, przeznaczony wyłącznie do sałatek, bogaty w antyutleniacze, będzie się nazywał ,,Kropla zdrowia". ,,Mamy już część urządzeń, gotowy jest silos na rzepak o pojemności siedmiu ton, linia ruszy w lutym lub marcu przyszłego roku" - powiedział PAP, kierujący projektem, prof. Jerzy Tys z lubelskiego instytutu PAN.

    Koszty budowy linii produkcyjnej w wysokości 5,8 mln zł zostaną pokryte z unijnego programu Innowacyjna Gospodarka. Wykonawcą urządzeń jest spółka Mega z Bełżyc pod Lublinem.

    ,,To będzie taka ćwierć-przemysłowa linia produkcyjna, pilotażowa, gdzie mają być przetestowane wszystkie warunki produkcji, wąskie gardła, które mogą wystąpić. Chodzi o to, by później jakiś przedsiębiorca kupił ten pomysł i już wiedział jak zbudować linię dużą, wysokowydajną" - dodał prof. Tys.

    Wysokie walory zdrowotne w oleju ma zapewniać ekologiczna uprawa rzepaku oraz specjalne warunki produkcji. Silos do przechowywania ziaren rzepaku będzie chłodzony i wypełniony azotem, a olej tłoczony na zimno, bez dostępu tlenu i światła. Gotowy produkt ma być pakowany w małe jednorazowe pojemniczki przeznaczone do otwarcia tuż przed dodaniem do potraw. Jednorazowe opakowania też będą wypełnione azotem.

    Jak tłumaczy prof. Tys chodzi o to, żeby zachować w oleju cenne dla zdrowia związki, które są w nasionach rzepaku - karotenoidy, tokoferole, sterole. Są one bardzo wrażliwe na światło i tlen. Nazywa się je wymiataczami wolnych rodników, pomagają ustrzec się przed chorobami cywilizacyjnymi, takimi jak nowotwory, choroby serca, choroba Parkinsona.

    Prozdrowotny olej lubelscy naukowcy uzyskują dotychczas w skali laboratoryjnej. Badania potwierdziły jego właściwości.

    Linia produkcyjna zaprojektowana w lubelskim instytucie PAN ma mieć wydajność około 300 litrów oleju dziennie. Jak się wstępnie szacuje przy takiej wydajności litr prozdrowotnego oleju będzie kosztował około 80 zł. Prof. Tys uważa, że przy większej skali produkcji koszty będą niższe i olej może znaleźć nabywców.

    PAP - Nauka w Polsce

    kop/ mki/ mag/  bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Olej rzepakowy – spożywczy olej roślinny wytwarzany z rzepaku. W Polsce, a także w większości krajów Europy olej rzepakowy jest podstawowym olejem roślinnym, co wynika z większej produkcji oleju w przeliczeniu na hektar powierzchni rolnej niż w przypadku pozostałych roślin oleistych. Olej drzewny, zwany też olejem chińskim - olej otrzymywany przez wytłoczenie z ziaren pewnego gatunku drzewa orzechowego rosnącego w Chinach. Olej drzewny służy między innymi do utwardzania (zagęszczania) innych olejów np. oleju lnianego. Mieszanina w odpowiedniej proporcji oleju lnianego i drzewnego, powoduje szybkie schnięcie, tworząc twardą powłokę. Filtr oleju przegrodowy filtruje olej podczas jego przepływu przez przegrodę wykonaną z materiału porowatego, zdolnego do zatrzymania zanieczyszczeń.

    Olej aloesowy – drobno pokrojone liście aloesu zwyczajnego (Aloe vera) macerowane najczęściej w oleju sezamowym, sojowym lub rzepakowym. Olej o jasnożółtym zabarwieniu i relatywnie neutralnym zapachu. W kosmetyce stosowany najczęściej w maściach leczniczych przy suchej, pękającej, odwodnionej, zanieczyszczonej skórze, przy poparzeniach słonecznych, a także przy suchych włosach. Olej z aloe vera aktywuje funkcjonowanie skóry, reguluje wilgotność, wspomaga odbudowywanie nowych komórek, działa ukrwiająco, ochronnie, napinająco i uspokajająco. Przy poparzeniach słonecznych nakładać czysty olej zmieszany z lawendowym olejkiem eterycznym (ilość lawendy - do 2%). Agrorafineria - zakład wytwarzający biopaliwo na bazie oleju rzepakowego. Otrzymuje się również produkty uboczne, m.in. wytłoki uzyskiwane w trakcie wytłaczania oleju na zimno, które są wartościową paszą dla zwierząt.

    Kwas erukowy – organiczny związek chemiczny, jednonienasycony kwas tłuszczowy omega-9, występuje w rzepaku i gorczycy. W oleju rzepakowym jego zawartość może wynosić 40-50%. Izomer trans kwasu erukowego znany jest jako kwas brasydynowy. Maceraty – oleje roślinne z wyciągami z kwiatów, pąków lub ziół. Tego typu olej zawiera oprócz oleju bazowego, rozpuszczalne w tłuszczach substancje aktywne z danej rośliny. Otrzymywane są przez moczenie kwiatów lub ziół w oleju roślinnym, poddawanie przez kilka tygodni działaniu promieni słonecznych i przefiltrowanie. Olej otrzymuje nazwę rośliny, której wyciąg zawiera olej bazowy.

    Olej z nagietka lekarskiego – żółto-pomarańczowe kwiaty nagietka (Calendula officinalis) macerowane w oliwie z oliwek, oleju słonecznikowym lub oleju sojowym, dla stabilności dodawana jest często witamina E. Olej zawiera karoten, niewielkie ilości olejku eterycznego, ma pomarańczowy kolor i jest prawie bez zapachu. Filtr oleju jest elementem układu smarowania. Olej silnikowy, aby mógł spełnić swoje zadania w silniku, musi być filtrowany ze względu na występujące w nim podczas pracy zanieczyszczenia. Zanieczyszczenia organiczne: pozostałości po niespalonym paliwie, produkty utleniania, termiczny rozkład i spalanie samego oleju. Zanieczyszczenia nieorganiczne: pył w powietrzu i cząstki metali.

    Miscela - roztwór oleju roślinnego w rozpuszczalniku (benzyna, heksan i inne), półprodukt w procesie otrzymywania oleju w olejarniach metodą ekstrakcji.

    Olej rycynowy, olej rącznikowy (łac. Oleum Ricini, Oleum Palmae Christi) – produkt roślinny, otrzymywany z nasion byliny (w Polsce roślina roczna) – rącznika pospolitego przez wyciskanie oleju na zimno i wygotowywanie z wodą. Takie postępowanie pozwala na rozkład toksycznej toksoalbuminy – rycyny, której obecność w nasionach sprawia, że ich zażycie może wywołać śmiertelne zatrucie. Głównym (ok. 80%) składnikiem oleju rycynowego jest gliceryd 18-węglowego kwasu rycynolowego. W jego składzie znajdują się również mniejsze ilości glicerydów kwasów oleinowego, linolowego i innych.

    Olej lniany (łac. Oleum Lini) - poprzez tłoczenie na zimno nasion lnu zwyczajnego (Linum usitatissimum) otrzymywany jest olej roślinny o żółtawym zabarwieniu i intensywnym, cierpkim zapachu. Znany już w starożytnym Egipcie, do niedawna szeroko wykorzystywany do celów spożywczych i przemysłowych. Jako tłuszcz jadalny stracił na znaczeniu ze względu na stosunkowo wysoką cenę i specyficzny smak. Jako surowiec przemysłowy olej lniany był wykorzystywany ze względu na zdolność polimeryzacji pod wpływem światła i tlenu atmosferycznego. Całkowita liczba zasadowa TBN (Total Basic Number) to parametr charakteryzujący zdolności myjąco - dyspergujące oleju. Wyrażana w mg KOH/g jest to ilość miligramów wodorotlenku potasu, oznaczona jako równoważna pod względem zdolności neutralizacji kwasów dodatkom alkalicznym znajdującym się w 1g ulepszanego oleju smarowego. Liczba zasadowa służy, zatem do oceny zawartości czynnych dodatków alkalicznych w ulepszanych olejach smarowych. Tego rodzaju oleje smarowe stosowane są głównie w silnikach spalinowych wysokoprężnych w celu neutralizowania korozyjnie działających kwasów powstających przy spalaniu siarki zawartej w paliwie. Zdolności neutralizacyjne tych olejów smarowych muszą być tym wyższe, im wyższa jest zawartość siarki w paliwie. W miarę eksploatacji oleju następuje naturalne zużywanie dodatków myjącą-dyspergujących. Konsekwencją tego jest spadek całkowitej liczby zasadowej. Gdy TBN spadnie poniżej określonej granicy, olej należy wymienić.

    FAME (ang. Fatty Acid Methyl Esters) – estry metylowe kwasów tłuszczowych zarówno roślinnych, jak i zwierzęcych, estry pozyskiwane z oleju rzepakowego są określane jako RME (Rapsed Methyl Esters), można ponadto wyróżnić estry pozyskiwane z olejów: słonecznikowego (SFME Sun Flower Methyl Esters), czy sojowego (SME Soybean Methyl Ester) oraz wiele innych. Miska olejowa – pojemnik na olej smarujący silnik, umieszczony poniżej wału korbowego. Do lat 70. XX wieku wykorbienia wału zanurzały się w oleju, wskutek czego część smarowania odbywała się rozbryzgowo.

    Filtr oleju szczelinowy jest filtrem zgrubnym. Składa się on z bardzo dużej liczby cienkich blaszek filtrujących poprzegradzanych przekładkami, osadzonych na trzpieniu i tworzących stos z wewnętrznymi kanałami powstałymi ze złożenia wycięć w blaszkach. Przekładki w kształcie krzyżyków służą do wytworzenia małych szczelin między blaszkami filtrujących. Równolegle do trzpienia jest umieszczony pręt z dużą liczbą skrobaków wchodzących w szczeliny między blaszkami filtrującymi. Podczas przekręcania stosu nieruchome skrobaki usuwają zanieczyszczenia, które opadają na dno obudowy, skąd okresowo są wybierane. Skomplikowana budowa, mała skuteczność oczyszczania i konieczność częstego czyszczenia obudowy spowodowały ograniczone zastosowanie tego filtra. W nowoczesnych olejach silnikowych są stosowane dodatki, które powodują, że zanieczyszczania mają postać szlamu, który nie jest usuwany przez ten typ filtra.

    Dodano: 23.11.2011. 00:19  


    Najnowsze