• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ukryte ryzyko przypadkowego przedawkowania paracetamolu

    24.11.2011. 17:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nowe odkrycia zespołu szkockich naukowców pokazują, że systematyczne zażywanie zbyt dużych dawek paracetamolu naraża pacjentów na wysokie ryzyko przypadkowego przedawkowania.

    Badania, których wyniki opublikowane zostały w czasopiśmie British Journal of Clinical Pharmacology, podkreślają ukryte ryzyko związane z "rozłożonym w czasie" zażywaniem tego środka przeciwbólowego, dostępnego bez recepty. Zespół złożony z ekspertów z Uniwersytetu w Edynburgu i Scottish Liver Transplantation Unit z Edynburga, Wlk. Brytania, przestrzega, że choć zagrożenie trudno dokładnie określić, zażycie nieco większej dawki paracetamolu niż należy w czasie odczuwania dolegliwości bólowych może doprowadzić do przedawkowania.

    Współautor raportu z badań, dr Kenneth Simpson z Uniwersytetu w Edynburgu, mówi o pacjentach, którzy doświadczyli tych tak zwanych "nadmiernych dawek rozłożonych w czasie":
    "Nie zażywają w jednej chwili, na raz, potężnej dawki, tak jak osoby próbujące popełnić samobójstwo, lecz przez dłuższy czas narasta u nich szkoda, której skutek może być śmiertelny."

    Często pacjenci, którzy doświadczyli tego rodzaju przedawkowania zjawiają się w szpitalu ze względu na odczuwany ból, a nie dlatego, że są przekonani o zażyciu nadmiernej dawki. Zespół wzywa do szybszego rozpoznania tej sytuacji klinicznej; tego typu przedawkowania mogą być nawet groźniejsze niż pojedyncze przedawkowanie, czyli przyjęcie co najmniej 4 g na raz lub około ośmiu tabletek.

    Problem wynika ze sposobu, w jaki lekarze oceniają, na ile zagrożony jest pacjent po przedawkowaniu w momencie stawienia się w szpitalu. Odbywa się to zazwyczaj na podstawie pobrania próbki krwi i sprawdzenia stężenia paracetamolu. W przypadku pojedynczego przedawkowania próbka krwi dostarczy cennych informacji. Jednak nie dotyczy to pacjentów przedawkowujących w dłuższym okresie. Tutaj badanie często pokaże niskie stężenie paracetamolu we krwi, mimo iż w przypadku takiego pacjenta występuje wysokie ryzyko niewydolności wątroby i śmierci.

    Wnioski zespołu opierają się na analizie danych 663 pacjentów, którzy zostali przyjęci do szpitala w Edynburgu (Royal Infirmary of Edinburgh) w latach 1992 - 2008 z uszkodzeniem wątroby wywołanym przez paracetamol. Naukowcy odkryli, że 161 przyjęło rozłożoną w czasie nadmierną dawkę, zwykle po to aby złagodzić rozmaite, często występujące dolegliwości bólowe, takie jak ból brzucha, mięśni, głowy czy zębów. To oznacza, że niemal jedna czwarta pacjentów przyjętych do szpitala z niewydolnością wątroby wywołaną przez paracetamol, przypadkowo przedawkowała lek, próbując zaradzić tym powszechnym dolegliwościom.

    Dr Kenneth Simpson wypowiedział się na temat wyników badań: "Przy przyjęciu do szpitala pacjenta, który przyjął nadmierną dawkę rozłożoną w czasie, istniało u niego wyższe prawdopodobieństwo wystąpienia problemów związanych z wątrobą i mózgiem, konieczności przeprowadzenia dializy lub wspomagania oddychania, jak również wyższe ryzyko śmierci niż w przypadku osoby, która przedawkowała jednokrotnie. Problem ten zaostrza się również w przypadku osób, które docierają do szpitala ponad jeden dzień po przedawkowaniu - są również zagrożone wysokim ryzykiem zgonu lub koniecznością transplantacji wątroby. Pacjenci przedawkowujący w dłuższym okresie lub zgłaszający się późno po przedawkowaniu powinni być dokładnie monitorowani i ewentualnie leczeni antidotum przeciw paracetamolowi, N-acetylocysteiną, niezależnie od stężenia paracetamolu we krwi."

    Badania pokazują, że pomiary stężenia paracetamolu we krwi są mało skutecznym sposobem oceny zagrożenia pacjenta. Wyniki podkreślają pilne zapotrzebowanie na nowy sposób oceny tego, czy pacjent jest w stanie pozwalającym na odesłanie do domu, czy też wymaga leczenia w trybie pilnym lub przeszczepu wątroby.

    Eksperci medyczni zalecają pacjentom stosowanie się do zaleceń umieszczanych na opakowaniach paracetamolu i nie przekraczanie zalecanej dawki dziennej. Jedna tabletka zwykle zawiera 500 mg: dorośli mogą zażywać 1 - 2 tabletki co 4 do 6 godzin do 4 razy dziennie. Innymi słowy nie należy zażywać więcej niż 4 g lub 8 tabletek na dobę.

    W przypadku zażycia większej ilości lekarze radzą pominąć kolejną dawkę i skonsultować się z lekarzem rodzinnym.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    NAPQI (z ang. N-acetyl-p-benzoquinone imine = N-acetylo-p-benzochinoimina) – organiczny związek chemiczny, pochodna acetamidu i 1,4-benzochinonu. W organizmach zwierząt jest metabolitem paracetamolu. Wykazuje działanie wybitnie hepatotoksyczne, może też uszkadzać nerki. Powstaje podczas metabolizowania paracetamolu przez cytochrom P450. Przy normalnym dawkowaniu, ilość NAPQI powstającego w wątrobie wykazuje znikomą szkodliwość – paracetamol jest metabolizowany (a właściwie: unieczynniany) głównie przez glutation na drodze glukuronidacji. Natomiast w razie przedawkowania (np. w celach samobójczych lub omyłkowo) glukuronidacyjny szlak metaboliczny paracetamolu zostaje wysycony i lek ten zaczyna być silnie metabolizowany przez cytochrom P450; powstająca imina uszkadza wówczas komórki wątrobowe i nerkowe, co w razie braku leczenia może doprowadzić nawet do bolesnej śmierci w ciągu kilku kolejnych dni. Specyficzną odtrutką dla NAPQI jest acetylocysteina, można też stosować metioninę (skuteczność niższa od acetylocysteiny). Zakażenie szpitalne – zakażenie, które wystąpiło w związku z udzieleniem świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy choroba w czasie udzielania świadczeń nie była w okresie wylęgania (np. zakażenia bakteryjne) lub gdy choroba wystąpiła po udzieleniu tych świadczeń w okresie nie dłuższym niż najdłuższy okres wylęgania tej choroby (np. WZW typu B, WZW typu C). Najczęściej uznaje się zakażenie za szpitalne, jeśli wystąpiło w okresie 48 - 72 godzin od udzielenia świadczenia zdrowotnego. Dla zakażenia o długim okresie wylęgania (WZW typu B, WZW typu C, HIV, gruźlica) przyjmuje się okres od dwóch tygodni do wielu lat. Zakażenie szpitalne może dotyczyć zarówno pacjenta, jak i personelu. Może wystąpić zarówno w szpitalu, jak i w innej placówce opieki zdrowotnej. Analgezja kontrolowana przez pacjenta (ang. Patient-controlled analgesia, PCA) – leczenie bólu kontrolowane przez pacjenta. Najczęściej odnosi się do sposobu kontrolowania bólu podczas pobytu pacjenta na oddziale szpitalnym dzięki zastosowaniu automatycznych strzykawek podających dożylnie środki przeciwbólowe (najczęściej opiaty). System składa się z automatycznej, odpowiednio zaprogramowanej strzykawki podłączonej do wenflonu oraz dużego i łatwego w użyciu guzika sterującego, który jest "pod ręką" pacjenta. Za każdym razem kiedy pacjent czuje, że ból narasta, naciska przycisk i dostaje dawkę leku jeśli jest ona dostępna. Urządzenie jest tak zaprogramowane, aby pacjent za każdym razem gdy naciska przycisk dostawał taką samą dawkę leku, ale jednocześnie tak, aby nie przekroczył bezpiecznych ilości leku – bardzo małe ryzyko przedawkowania. System rejestruje każde naciśnięcie guzika – również te bez podania leku, a więc można łatwo sprawdzić zapotrzebowanie pacjenta na lek.

    Akinetopsja, znana też jako ślepota ruchu – niezwykle rzadka choroba neuropsychologiczna, w której pacjent nie jest w stanie widzieć poruszających się rzeczy, mimo że bez problemu widzi statyczne przedmioty, w związku z czym świat dla chorych na akinetopsję staje się pozbawiony ruchu. Większość tego co wiadomo o tej chorobie pochodzi z przypadku jednego pacjenta, zwanego LM. LM była 43-letnią kobietą, przyjęta do szpitala w październiku 1978 r. z bólami i zawrotami głowy. Obecnie nie ma skutecznej metody leczenia akinetopsji. Latrodectus hasselti – jadowity pająk występujący na terenie Australii, Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Nieliczne kolonie spotykane są również na terenie Nowej Zelandii. Bliski kuzyn czarnej wdowy (Latrodectus mactans). Osiąga niewielkie rozmiary, długość ciała samicy wynosi zazwyczaj nie więcej niż jeden centymetr, natomiast samca nie więcej niż 4 milimetry. Jego jad zawiera neurotoksyny. Ukąszenia (zwykle przez samice) są często bardzo bolesne i mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Od czasu opracowania antidotum w 1956 roku nie zarejestrowano żadnego przypadku śmiertelnego z powodu ukąszenia przez Latrodectus hasselti. Z niektórych badań wynika, że antidotum stosowane domięśniowo może być nieskuteczne (po podaniu taką drogą jest ono niewykrywalne we krwi) i należy podawać je we wlewie dożylnym, może to jednak wynikać ze stosowania zbyt małych dawek (w wielu przypadkach jedna porcja antidotum jest niewystarczająca).

    Biopsja wątroby – badanie medyczne, który wykonuje się w celu rozpoznania chorób wątroby, oceny stopnia zaawansowania chorób wątroby i monitorowania postępów leczenia. Ryzyko operacyjne jest rodzajem ryzyka związanego z realizacją swoich funkcji przez przedsiębiorstwo. Jest to szerokie pojęcie obejmujące między innymi ryzyko nadużyć finansowych, ryzyko prawne, fizyczne lub zagrożenia dla środowiska. Pojęcie ryzyka operacyjnego jest najczęściej związane z zarządzaniem ryzykiem programowym instytucji finansowych, które muszą być dostosowane do zaleceń Nowej umowy kapitałowej, znanej jako Bazylea II. W postanowieniach Bazylei II, zarządzanie ryzykiem rozdzielono na ryzyko kredytowe, rynkowe i operacyjne. W wielu przypadkach ryzyko kredytowe oraz ryzyko rynkowe jest obsługiwane przez wydziały finansowe spółek z tego względu, że zarządzanie ryzykiem operacyjnym może być koordynowane centralnie, lecz najczęściej zarządzanie wdrażane jest przez różne jednostki operacyjne.

    Spermicydy to inaczej środki plemnikobójcze. Występują w postaci globulek i kremów antykoncepcyjnych. Ich zaletą jest niska cena i dostępność bez recepty. Ich wady to niska skuteczność, niewygoda stosowania i ryzyko reakcji alergicznych. Substancja plemnikobójcza, Nonoxynol-9 może zwiększać ryzyko zakażenia HIV i chorobami przenoszonymi drogą płciową, ponieważ u wielu kobiet wywołuje podrażnienia tkanki pochwy. Ryzyko jest największe w przypadku wielokrotnych stosunków w ciągu dnia lub stosunków analnych. Dawka tolerancji - jest to dawka pochłonięta, której przkroczenie w radiologii niesie ryzyko niekorzystnych konsekwencji dla zdrowia pacjenta w stopniu podważającym celowość podjętego leczenia.

    Dodano: 24.11.2011. 17:49  


    Najnowsze