• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unijni naukowcy odkrywają zależność pomiędzy Helicobacter pylori a rakiem żołądka

    12.05.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Prace naukowe finansowane ze środków unijnych i prowadzone przez naukowców z Danii, Francji i Portugalii rzucają nowe światło na bakterie Helicobacter pylori powodujące raka żołądka. Odkryto, że bakteria, która zakaża około połowę populacji na świecie, przyczynia się do wywołania raka żołądka poprzez osłabianie mechanizmów naprawy DNA.

    Wyniki te stanowią dorobek projektu INCA (Rola przewlekłych zakażeń w rozwoju nowotworu), sfinansowanego na kwotę 12,4 mln EUR z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR).

    Poprzednie badania H. pylori wykazały, że u niewielkiej liczby zakażonych pacjentów złożone interakcje między bakteriami a żywicielem doprowadziły do raka żołądka. Ostatnie dane sugerują, że zakażenie bakteriami H. pylori powoduje uszkodzenie i mutację DNA lub hamuje jego naprawę.

    W ramach ostatnich badań prowadzonych nad bakteriami H. pylori i rakiem żołądka, zespół przeanalizował główne mechanizmy naprawcze DNA w komórkach żołądka człowieka oraz myszy zakażonych szczególnie zjadliwym szczepem H. pylori. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Clinical Cancer Research zostały potwierdzone przez podobne rezultaty uzyskane na podstawie biopsji wykonanych u pacjentów z przewlekłym nieżytem żołądka, zakażonych H. pylori.

    "Pomimo istnienia związku przyczynowego między zakażeniem H. pylori a rozwojem raka żołądka - napisali autorzy - mechanizmy molekularne prowadzącego do tego spostrzeżenia pozostają nieuchwytne. Z uwagi na fakt, że osłabienie integralności genomicznej często prowadzi do powstawania raka, skoncentrowaliśmy się na reakcji ścieżek naprawy DNA żywiciela na zakażenie H. pylori."

    Naukowcy odkryli, że rak wywołany przez H. pylori jest wynikiem połączenia co najmniej trzech powiązanych ze sobą zjawisk: wzrostu reaktywnych form tlenu (prowadzących do stresu oksydacyjnego) i spadku aktywności naprawczej; mutacji DNA mitochondrialnego (DNA w mitochondriach to część komórki, która wytwarza energię); oraz istnienia przejściowych mutatorów, które mogą wywołać mutacje i doprowadzić do charakteru nowotworowego, jeżeli nie zostaną naprawione. Kolejnym odkryciem było powiązanie rosnącej zjadliwości H. pylori z liczbą mutacji obserwowanych w mitochondriach komórek żołądka.

    Zauważono również, że u myszy liczba mutacji z powodu naprawy niesparowanych nukleotydów lub MMR (system naprawy nieprawidłowego insertu lub delecji w czasie replikacji i rekombinacji DNA) była nieprawidłowo wysoka po 6 miesiącach infekcji, ale po 12 miesiącach już nie. Takie rozłożenie w czasie sugeruje, iż wpływ H. pylori na MMR ma charakter tymczasowy, niemniej liczba mutacji wiąże się z wyższym ryzykiem, że mutacja nie zostanie naprawiona i doprowadzi do nowotworu.

    Autorzy sugerują, że interwencja wydaje się być najskuteczniejsza na wczesnych etapach infekcji, gdyż jest raczej mało prawdopodobne, aby próby leczenia H. pylori na późniejszych etapach mogły wpłynąć na prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu u pacjenta.

    Rak żołądka jest obecnie czwartym najczęściej występującym rodzajem nowotworu oraz drugą najczęstszą przyczyną śmierci z powodu nowotworu na świecie. Rokowania wiążące się z nim są bardzo złe - zaledwie niecałe 20% pacjentów żyje powyżej 5 lat. Zakażenie H. pylori jest zaledwie jednym z wielu czynników, które mogą doprowadzić do raka żołądka; do innych zalicza się czynniki środowiskowe takie jak palenie tytoniu i dieta (w szczególności sól i azotan, które mogą spowodować uszkodzenie DNA).

    "Pacjenci z Helicobacter pylori są w grupie podwyższonego ryzyka raka żołądka" - napisali autorzy. Badania wyjaśniają niektóre z ważnych mechanizmów molekularnych leżących u podstaw zależności między infekcją H. pylori a pojawieniem się raka żołądka.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Clinical Cancer Research:
    http://clincancerres.aacrjournals.org

    CiĂŞncia Viva
    http://www.cienciaviva.pt

    Źródło danych: CiĂŞncia Viva; Clinical Cancer Research
    Referencje dokumentu: Dantas Machado A.M., et al. (2009) Helicobacter pylori Infection Induces Genetic Instability of Nuclear and Mitochondrial DNA in Gastric Cells. Clinical Cancer Research 15: 2995. DOI: 10.1158/1078-0432.CCR-08-2686.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka - przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka prowadzące do zaniku komórek okładzinowych żołądka i w konsekwencji ograniczenia wydzielania kwasu solnego oraz czynnika wewnętrznego (IF), niedoboru witaminy B12 i niedokrwistości megaloblastycznej. Zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka może mieć podłoże autoimmunologiczne lub (najczęściej) związane być z zakażeniem Helicobacter pylori i w obydwu przypadkach zwiększa ryzyko rozwoju nowotworu żołądka. W tym haśle opisano historię odkryć i badań nad chorobą wrzodową i Helicobacter pylori. W 2005 Barry Marshall i Robin Warren otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za odkrycie, że powstawanie choroby wrzodowej jest spowodowane głównie przez zakażenie Helicobacter pylori, bakterię preferującą kwaśne środowisko, jakie występuje w żołądku. W wyniku tych odkryć, wrzody trawienne związane z zakażeniem H. pylori są obecnie leczone antybiotykami, które stosuje się w celu eradykacji zakażenia. Przez 30 lat przed ich odkryciem powszechnie wierzono, że powstawanie wrzodów trawiennych jest wywoływane przez nadmiar kwasu solnego w żołądku. W tym czasie kontrolowanie kwasowości środowiska było podstawową metodą leczenia wrzodów trawiennych, co przynosiło tylko częściowy sukces. Ureazowy test oddechowy - nieinwazyjne badanie diagnostyczne stosowane w gastroenterologii dla potwierdzenia zakażenia błony śluzowej żołądka przez bakterię Helicobacter pylori.

    Helicobacter pylori (w skrócie Hp, dawna nazwa Campylobacter pylori) – gram-ujemna bakteria o helikalnym kształcie, zaliczana do pałeczek. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że zainfekowanych tą bakterią jest ok. 70% ludzi w krajach rozwijających się i ok. 30% w krajach rozwiniętych. Jej obecność zwiększa ryzyko wystąpienia takich schorzeń jak zapalenie żołądka typu B (mogące prowadzić do powstania nowotworu) i wrzody trawienne. Obecnie wiadomo, że H. pylori odpowiada w przybliżeniu za 80% przypadków choroby wrzodowej żołądka i 90% przypadków choroby wrzodowej dwunastnicy. Jednakże u większości zakażonych osób choroba nie rozwija się; wysunięto wiele hipotez wyjaśniających ten fakt, ale żadna z nich nie uzyskała powszechnej aprobaty. Uważa się, że helikalny kształt bakterii (od którego wzięła się nazwa rodzaju) ma jej ułatwiać ruch w warstwie śluzu. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (łac. Morbus ulcerosus ventriculi et duodeni) – obecność wrzodów trawiennych, czyli ubytków w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy. Występują one najczęściej w dwunastnicy i wtedy stwierdza się częstsze występowanie u mężczyzn. Najczęstszymi przyczynami są: zakażenie Helicobacter pylori i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Często występującym i głównym objawem jest ból w nadbrzuszu, jednak czasem przebieg może być skąpo- lub bezobjawowy. Niekiedy objawy są niecharakterystyczne. Gastroskopia jest badaniem diagnostycznym, które ostatecznie rozstrzyga o rozpoznaniu wrzodów. W leczeniu główną rolę odgrywa leczenie zakażenia Helicobacter pylori, stosowanie leków: blokerów pompy protonowej i H2-blokerów oraz właściwa dieta, zaprzestanie palenia papierosów i unikanie leków wrzodotwórczych. W przypadku powikłań choroby (perforacja wrzodu, zwężenie odźwiernika, podejrzenie transformacji nowotworowej), a niekiedy w wypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego stosowane jest leczenie operacyjne.

    Szybki test ureazowy — szybki test stosowany do wykrywania Helicobacter pylori. Polega na włożeniu kawałka błony śluzowej żołądka, pobranej podczas gastroskopii do bibuły nasączonej roztworem mocznika. Jeśli bakterie są obecne w materiale, nastąpi rozkład mocznika do amoniaku, co powoduje podwyższenie pH i zmianę zabarwienia bibuły. Centralna retinopatia surowicza (CSR) – schorzenie oka, powodujące czasowe pogorszenie ostrości widzenia, najczęściej w jednym oku. Występuje ono najczęściej u młodych mężczyzn (30-40 lat), a jego etymologa nie jest znana. Przyczyny choroby wiąże się ze stosowaniem kortykosteroidów, leków uspokajających, antydepresyjnych, nadciśnieniem tętniczym oraz infekcją Helicobacter pylori;

    ...zanim bakterie Helicobacter pylori zostały ponownie odkryte w 1983 r., już w 1899 r. zostały opisane przez profesora Walerego Jaworskiego? Barry James Marshall (ur. 30 września 1951 w Kalgoorlie) – australijski lekarz i naukowiec, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny w roku 2005 wspólnie z Robinem Warrenem za udowodnienie, że bakterie Helicobacter pylori są odpowiedzialne za stany zapalne żołądka oraz chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. Odkrycie to pozwoliło na skuteczne leczenie tych przypadłości za pomocą antybiotyków.

    Metronidazol (łac. Metronidazolum) – należący do chemioterapeutyków lek z grupy pochodnych nitroimidazolu. Wykazuje działanie pierwotniakobójcze oraz bakteriobójcze wobec drobnoustrojów beztlenowych.
    Stosowany w zakażeniach pierwotniakami: Entamoeba histolytica, Trichomonas vaginalis i Giardia lamblia oraz w zakażeniach bakteriami beztlenowymi, a także Helicobacter pylori i Gardnerella vaginalis.

    Dodano: 12.05.2009. 15:11  


    Najnowsze