• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unijni naukowcy opracowują atlas mózgu

    10.09.2010. 22:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Eksperci badający mózg człowieka poczynili ogromne postępy w pogłębianiu wiedzy na temat jego funkcjonowania, częściowo dzięki metodom neuroobrazowania, które pojawiły się w latach 90 XX w. Niemniej opis jego budowy i połączeń może przynieść dalsze informacje na temat sposobu, w jaki pracuje nasz mózg.

    Do akcji wkracza więc finansowany ze środków unijnych zespół naukowców, który pracuje nad stworzeniem atlasów połączeń mózgowych na różnych etapach życia. Atlasy będą wykorzystywane jako materiały referencyjne przez specjalistów zajmujących się neurologią i medycyną. W szczególności pomogą naukowcom odkryć tajemnice rozmaitych zaburzeń mózgu, w tym schizofrenii i autyzmu. Naukowcy są przekonani, że zaburzenia rozwojowe, takie jak autyzm, są funkcją nieprawidłowych połączeń między różnymi regionami mózgu.

    Uruchomiony w 2009 r. projekt CONNECT (Konsorcjum ekspertów ds. neuroobrazowania na rzecz nieinwazyjnego badania połączeń mózgowych i traktografii) został dofinansowany na kwotę 2,4 mln EUR z tematu "Technologie informacyjne i komunikacyjne" (TIK) Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE.

    Konsorcjum CONNECT, pracujące pod kierunkiem Uniwersytetu w Tel Awiwie (TAU) w Izraelu, wykorzystuje dyfuzję rezonansu magnetycznego (MRI) do mapowania połączeń i mikrostruktur mózgu człowieka. Naukowcy opierają się na narzędziu, którego współautorem jest de Yaniv Assaf z TAU.

    "Obecnie klinicyści nie mają możliwości 'zobaczenia' subtelnych zaburzeń w mózgu, które mogą być źródłem zagrażającego życiu i wyniszczającego upośledzenia" - wyjaśnia dr Assaf, którego praca skupia się na klastrach aksonów, dostarczając naukowcom pomocy, jakiej potrzebują do opracowania udoskonalonej mapy roboczej mózgu do dalszych badań.

    Komórki mózgu są połączone za pomocą aksonów, których średnica wynosi około jednego mikrona (jednej milionowej metra). Aksony potrafią przekazywać informacje do różnych części mózgu. Brakowało jednak w tej dziedzinie badań nieinwazyjnej techniki obrazowania, która pozwoliłaby naukowcom "zobaczyć" takie cechy mózgu.

    Narzędzie nazwane "AxCaliber" i opracowane przez dr Assafa umożliwia rozpoznanie grup nieprawidłowych klastrów aksonów. Zdaniem dr Assafa te grupy mogłyby posłużyć za biomarkery do wczesnej diagnozy, leczenia i monitorowania zaburzeń mózgu.

    "Na dzień dzisiejszy możemy zmapować zdrowy mózg człowieka po okresie dojrzewania" - stwierdza dr Assaf. "Ale kiedy opracujemy atlas, będziemy mogli wykonać skan przed okresem dojrzewania - a być może nawet in utero - aby określić, kto jest zagrożony zaburzeniem takim jak schizofrenia, co umożliwi zastosowanie wczesnej interwencji terapeutycznej."

    Ostatecznie partnerzy CONNECT pomogą w opracowaniu skuteczniejszego leczenia chorób mózgu i umożliwią diagnostykom lepsze przewidywanie początku takich chorób.

    Projekt CONNECT gromadzi ekspertów z Danii, Francji, Izraela, Niemiec, Szwajcarii, Wlk. Brytanii i Włoch. Zakończenie projektu zaplanowano na koniec 2011 r.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Śmierć mózgu – definicja śmierci utożsamiająca śmierć człowieka jako całości z nieodwracalnym ustaniem funkcji mózgu. Obecnie przyjęta w Polsce definicja śmierci jako śmierci całego mózgu obowiązuje od 2007 roku. Rozpoznanie śmierci mózgu pozwala na zaprzestanie dalszego, niecelowego leczenia oraz na pobranie ze zwłok narządów do celów transplantacyjnych. Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu. PACI (ang. partial anterior circulation infarct) – częściowy zawał mózgu obejmujący zakres unaczynienia tętnicy przedniej lub środkowej mózgu. Jest to rodzaj zawału mózgu związany z częściową niedrożnością jednej z tętnic krążenia przedniego mózgu (obejmującego tętnicę środkową i tętnicę przednią).

    Niedokrwienie mózgu (ang. cerebral ischaemia, łac. ischaemia cerebri) – zaburzenie krążenia krwi w mózgu, spowodowane zakrzepem, skurczem lub uszkodzeniem ściany w określonej tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, zatorem takiej tętnicy (najczęstsze są zatory sercowopochodne - materiał zatorowy np. skrzeplina pochodzi z jam serca lub tętniczo-tętnicze - materiałem zatorowym jest skrzeplina przyścienna w tętnicy). Niedokrwienie mózgu może dawać objawy przemijające i jeśli wycofują się one w ciągu 24 godzin, to określamy je jako przejściowe niedokrwienie mózgu czyli TIA, może też spowodować uszkodzenie trwałe i wtedy jest ono określane jako udar mózgu niedokrwienny. Wstrząśnienie mózgu – zaburzenie czynności pnia mózgu, będące wynikiem urazu lub zniesienia czynności komórek zwojowych mózgu bez znaczących zmian anatomicznych.

    Namiot móżdżku (łac. tentorium cerebelli) – wypustka opony twardej mózgu oddzielająca częściowo tylny dół czaszki od pozostałej części jamy czaszki. Powstaje w ten sposób przestrzeń nadnamiotowa (zawierająca mózg) i podnamiotowa (zawierająca móżdżek i większą część pnia mózgu). Pień mózgu przechodzi przez wcięcie namiotu – połączenie pomiędzy przestrzenią nad- i podnamiotową. Implant mózgowy (ang. brain implant) - urządzenie techniczne łączące się bezpośrednio z mózgiem ludzkim lub zwierzęcym zwykle umieszczone na powierzchni mózgu lub podłączone do kory mózgowej (implantowane elektrody domózgowe). Obecnie badania neurobiologów i inżynierów biomedycznych koncentrują się na zbudowaniu takich implantów mózgowych, które byłyby zdolne zastąpić obszary mózgu uszkodzone po udarze lub urazie mózgowym. Obejmuje to także zastąpienie czynności uszkodzonych układów czuciowych, np. wzrokowego (proteza wzroku). Inne implanty mózgowe są wykorzystywane w doświadczeniach na zwierzętach w celu bezpośredniej rejestracji czynności elektrycznej mózgu dla celów naukowych. Niektóre implanty mózgowe umożliwiają stworzenie interfejsu pomiędzy układem nerwowym i układem scalonym komputera, co jest częścią szerszych badań nad interfejsami mózg-komputer.

    Tętnica przednia mózgu (łac. arteria cerebri anterior) – jedna z dwóch gałęzi końcowych tętnicy szyjnej wewnętrznej. Biegnie nad nerwem wzrokowym, a następnie w szczelinie podłużnej mózgu równolegle do tętnicy przedniej mózgu strony przeciwnej. W dalszym przebiegu obie tętnice przednie mózgu: prawa i lewa przewijają się wokół ciała modzelowatego i biegną ku tyłowi wzdłuż jego górnej powierzchni. Od tętnicy przedniej mózgu odchodzą: Encefalomalacja, rozmiękanie mózgu (łac. encephalomalatio) – martwica rozpływna komórek tkanki nerwowej w danej części mózgu, spowodowana np. udarem mózgu.

    Ciało modzelowate, spoidło wielkie mózgu (łac. corpus callosum) – część mózgowia, najsilniej rozwinięte spoidło mózgu. Jest to pasmo istoty białej łączące dwie półkule mózgu. Położone jest na dnie szczeliny podłużnej mózgu.

    TACI (ang. total anterior circulation infarct) – zawał mózgu w obszarze całego przedniego unaczynienia tzn. tętnicy środkowej i tętnicy przedniej mózgu.

    Pojemność czaszki – mierzona (najczęściej) w centymetrach sześciennych średnia objętość mózgoczaszki, w przybliżeniu określająca rozmiar mózgu. Relacja między wielkością mózgu, a rozmiarem ciała wskazuje na potencjalną inteligencję organizmu, według ogólnej zasady, że im większy mózg, tym wyższy iloraz inteligencji. W rzeczywistości jednak pojemniejsza czaszka nie zawsze oznacza większą inteligencję, ważny jest także stosunek objętości mózgu do masy ciała osobnika (współczynnik encefalizacji); ponadto nawet u osobników o zbliżonej masie mogą istnieć nie wpływające na poziom inteligencji znaczące różnice w wielkości mózgu, co wynika z faktu, że większy mózg może być konieczny do kontroli bardziej umięśnionego ciała, albo jako element przystosowania do życia w zimnym klimacie. Neurostymulator (ang. neurostimulator) – jest zasilanym przez baterię urządzeniem zaprojektowanym w celu elektrycznej stymulacji mózgu. Neurostymulatory są integralną częścią chirurgicznie wszczepianych układów takich jak urządzenie do głębokiej stymulacji mózgu (DBS) czy urządzenie do stymulacji nerwu błędnego (VNS), wykorzystywanych w leczeniu chorób układu nerwowego.

    Zawał mózgu (ang. cerebral infarction) – niedokrwienny udar mózgu. Od udaru mózgu spowodowanego zawałem mózgu należy odróżnić dwa inne rodzaje udarów: krwotok śródmózgowy i krwotok podpajęczynówkowy.

    Dodano: 10.09.2010. 22:17  


    Najnowsze