• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unijny projekt potwierdza doskonałość Europy w badaniach nad migreną

    21.11.2011. 18:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Finansowany przez UE projekt dotyczący migreny nie tylko pozwolił wykonać badaczom kolejny krok w kierunku zrozumienia przyczyn obezwładniających ataków tej choroby, ale również stworzył masę krytyczną, umacniając uznanie doskonałości Europy w tej dziedzinie oraz utwierdzając cierpiących na migrenę, że ich dolegliwość jest traktowana poważnie.

    Około 12 procent ludności świata cierpi na migrenę, przy czym kobiety stanowią dwie trzecie tej grupy. Ataki bólu są nie tylko bardzo nieprzyjemne dla cierpiących, ale również są kosztowne dla pracodawców i służby zdrowia. Roczne koszty szacuje się na 10 mld euro w samej Unii Europejskiej.

    Chociaż problem jest powszechny, dostępne metody leczenia nie przynoszą rezultatów u ponad połowy pacjentów. Dlatego też społeczność ludzi cierpiących na migrenę rozpaczliwie potrzebuje możliwych metod leczenia, czego dowiodła swiom uczestnictwem w badaniach EUROHEAD.

    Koordynatorzy niedawno zakończonego projektu EUROHEAD, który finansowany był przez UE, rozmawiali z serwisem CORDIS Wiadomości na temat odkryć dokonanych w ramach projektu i wpływu, jaki wywarł on na światowe środowisko badawcze zajmujące się migreną.

    Minie jeszcze jakiś czas, zanim opracowany zostanie lek na migrenę, jednak zespół EUROHEAD już teraz znacznie lepiej rozumie, jaka jest rola genów w wywoływaniu tej choroby i w jaki sposób można obniżyć próg pobudliwości.

    Istnieją przekonujące dowody, że depresja aktywności neuronalnej kory (CSD) jest odpowiedzialna za tzw. aurę - zaburzeń wzrokowych, które często towarzyszą migrenie. Zespół EUROHEAD uważa teraz, że CSD może być również odpowiedzialna za same ataki migreny.

    W badaniach uczestniczyło kilka tysięcy osób cierpiących na migrenę, w tym również bliźnięta i rodziny, w których migrena jest częstą chorobą. Zasadnicze znaczenie dla powodzenia projektu miał udział osób, które cierpią na migrenę o charakterze monogenicznym, w której za występowanie dolegliwości odpowiedzialny jest pojedynczy gen. Pięć lub sześć lat temu była tylko jedna grupa pacjentów cierpiących na ten rodzaj migreny. Teraz zespół EUROHEAD zidentyfikował o wiele więcej rodzin, w których występuje migrena o charakterze monogenicznym, jak również określił nowe zespoły migrenowe.

    Dużą część badań przeprowadzono na modelach komórkowych, ale wykorzystano też modele zwierzęce i ochotników. Modele komórkowe umożliwiły zespołowi zaobserwowanie wpływu genów na komórki na poziomie mikroskopowym. Do badania sposobów interakcji komórek potrzebne były modele zwierzęce. - Nasze osiągnięcie byłoby niemożliwe, gdybyśmy skupili się wyłącznie na pojedynczych komórkach. Twe dwa modele uzupełniały się wzajemnie - wyjaśnia dr Arn van den Maagdenberg z Centrum Medycznego Uniwersytetu Leiden w Holandii.

    Z kolei u dzielnych ochotników w Danii zespół ze Szpitala Uniwersyteckiego w Glostrup wywoływał ataki migreny za pomocą tlenku azotu. Metoda opracowana w Glostrup jest skuteczna w wywoływaniu migreny u 60-70 procent osób cierpiących. Główny badacz Michel Ferrari, zapytany o gotowość ochotników do wywoływania u nich ataku migreny w imię nauki, wypowiedział się w bardzo optymistycznym tonie: "Cała populacja chorych na migrenę jest bardzo zadowolona z tego rodzaju inicjatyw. Ludzie ci mają poczucie, że traktuje się ich poważnie. Ustalono, że migrena jest prawdziwą chorobą".

    Projekt EUROHEAD z jednej strony udowodnił, że cierpiący na migrenę są traktowani poważnie, a z drugiej zasygnalizował światu, że Europa zdecydowanie liczy się jako centrum doskonałości w badaniach nad migreną. - Europa jest już teraz centrum doskonałości w badaniach nad migreną. Uderzający jest fakt, że Stany Zjednoczone przewodzą w innych obszarach medycyny, ale nie w tym - mówi dr Ferrari. Nadto większość ważnych grup badawczych w tej dziedzinie była członkami konsorcjum EUROHEAD.

    Z zespołem kontaktują się badacze ze wszystkich kontynentów, zainteresowani współpracą w ramach przyszłych badań. Wielu z nich przysłało nawet materiały genetyczne kolejnych rodzin cierpiących na migrenę. Zespół EUROHEAD korzysta z otrzymywanych zaproszeń i w rezultacie w przygotowaniu jest wiele wspólnych publikacji.

    EUROHEAD doświadcza w tej chwili czegoś, co dr van den Maagdenberg określa jako "efekt magnesu". - Wszyscy postrzegają zespół EUROHEAD jako grupę specjalistów w zakresie migreny - powiedział.

    Dr van den Maagdenberg cieszy się z masy krytycznej, integracji zespołów badawczych i rozmachu nadanego przez EUROHEAD. Po ukazaniu się odpowiedniego zaproszenia w unijnym siódmym programie ramowym (7PR) zespół, którego ostatecznym celem jest odkrycie leku na migrenę, będzie ubiegał się o kolejne fundusze.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zespół Alicji w Krainie Czarów – zaburzenie psychosensoryczne, halucynacje i iluzje percepcji ciała występujące u ludzi w przebiegu różnych chorób, zwłaszcza migreny z aurą. 1-(3-Chlorofenylo)piperazyna, mCPP – stymulująca substancja psychoaktywna, pochodna piperazyny. mCPP może indukować silne bóle głowy, a u osób cierpiących na migreny może wywoływać atak choroby, z tego powodu substancja ta rzadko jest używana rekreacyjnie. Pizotyfen – lek blokujący receptory histaminowe, muskarynowe oraz 5-HT. Stosowany jest w zapobieganiu napadom migreny. Nie wykazuje skuteczności w przerywaniu napadów migrenowych.

    Migrena to powtarzający się, silny ból głowy. Historia badań migreny jest opisana w wielu podręcznikach. Samuel Auguste Tissot (1728–1797) opublikował książkę Traité des Nerfs et de leurs Maladies, jeden z podstawowych podręczników neurologii swojej epoki, w którym opisał migrenę, następnie L. Thomas opublikował w 1887 La Migrene. Książki te stanowiły podsumowanie wiedzy do wieku XIX Wiek XIX był wiekiem rozwoju badań neurologicznych i wiedzy o migrenie. W monumentalnej książce o różnych aspektach bólów głowy (1026 stron) Isler i Rose przedstawili wstępny rozdział dotyczący historii badań migreny do roku 1999. Iluzje fortyfikacyjne, teichopsje (gr. teichopsia od teichos – "mu") – rodzaj zaburzeń wzrokowych w przebiegu ataku migreny. W psychopatologii należą do parahalucynacji wzrokowych.

    Neuralterapia – metodę tę opracowali w latach 20. XX wieku dwaj niemieccy lekarze o nazwisku Huneke, bracia Ferdynand i Walter. Pierwszy z nich podczas dożylnego podawania pacjentce leku na reumatyzm, zawierającego prokainę, zaobserwował, że zastrzyk w sposób natychmiastowy usunął chroniczną migrenę pacjentki. Wkrótce lekarz przekonał się, że zastrzyki ze środków znieczulających, takich jak prokaina, mogą szybko likwidować rozmaite dolegliwości bólowe, jeśli tylko substancję wstrzyknie się w odpowiednie miejsce. Sumatryptan – organiczny związek chemiczny z grupy tryptamin, lek stosowany w przerywaniu napadów migreny, a także w leczeniu klasterowego bólu głowy.

    Monterey Jack lub Jack cheese – półtwardy ser przygotowywany z mleka krowiego produkowany w Monterey w stanie Kalifornia w USA. Posiada bardzo niską zawartość tyraminy, związkowi organicznemu, któremu przypisuje się wywoływanie migreny. Fotopsja – objaw polegający na postrzeganiu błysków światła powstających w oczach lub w układzie nerwowym oraz na skutek pobudzenia siatkówki lub nerwu wzrokowego bodźcem innym niż światło. Najczęściej wiąże się z tylnym odwarstwieniem ciała szklistego, migreną z aurą, aurą migrenową bez bólów głowy, odwarstwieniem siatkówki, zawałem płata potylicznego i deprywacją sensoryczną (tzw. halucynacje oftalmopatyczne).

    Migrena – powtarzający się, najczęściej jednostronny, pulsujący ból głowy. Migrena trwa zazwyczaj od 4 do 72 godzin. Charakteryzuje się różnym stopniem nasilenia i częstotliwością występowania. Bóle nasilają się pod wpływem emocji lub wysiłku fizycznego. Występuje światłowstręt (fotofobia), nadmierna wrażliwość na dźwięki (fonofobia) i zapachy (osmofobia), występują też nudności i wymioty. Niekiedy przed wystąpieniem epizodu migrenowego, może pojawić się tzw. aura (występująca w 10% przypadków migren), w postaci parestezji, ubytków w polu widzenia, pojawienia się mroczków, niedowładu, afazji. Badania na bliźniętach wskazują, że wpływ czynników genetycznych wynosi 60–65%.

    Objawy prodromalne, prodrom, zwiastun – wczesny, nieswoisty objaw (lub zbiór objawów) wskazujący na początek choroby, zanim wystąpią objawy swoiste dla danej choroby. Przykładowo gorączka, złe samopoczucie, bóle głowy i brak chęci do jedzenia są częścią prodromu dla świnki lub innych chorób zakaźnych. Prodrom może być prekursorem występującym na początku chronicznych zaburzeń neurologicznych, takich jak migrena lub padaczka, gdzie objawy prodromalne obejmują mroczek, dezorientację, afazję, lub światłowstręt.

    Klasterowy ból głowy (ang. cluster headache) zwany dawniej bólem głowy Hortona występuje znacznie rzadziej niż migrena lub bóle głowy typu napięciowego, ale dokładna częstość jego występowania nie jest znana. Wydaje się, że w wielu przypadkach pozostaje nierozpoznany. Często bywa mylony z migreną czy nerwobólem. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa cluster, które oznacza m.in. zgrupowanie, skupisko. Napady bólowe występują okresowo. Okresy te zwane rzutami lub klasterami pojawiają się w różnych odstępach czasu (najczęściej 1-2 rocznie) i trwają z różną długością, nawet do kilku miesięcy. Również długość napadów bólu jest rozmaita. Bardzo silny ból, który zlokalizowany jest zwykle po jednej stronie w okolicy oczodołu może trwać od kilku, kilkunastu minut do trzech godzin. W ciągu doby (częściej w nocy) może wystąpić do 8 napadów. Na ogół ból określany jest jako świdrujący, kłujący, palący czy żrący. Niekiedy może on promieniować do szczęki, karku lub ramienia. Mogą mu towarzyszyć: łzawienie i zaczerwienienie spojówek, pocenie twarzy, wyciek i uczucie zatkania nosa, opadanie powieki i zwężenie źrenicy po stronie występowania bólu (zespół Hornera). W czasie bólu chorzy zazwyczaj chodzą wkoło, bywają pobudzeni. Klasterowe bóle głowy mogą wystąpić w każdym wieku, nawet u małych dzieci, jednak najczęściej rozpoczynają się około 20.-30. roku życia. Kilkakrotnie częściej dotyczą mężczyzn. Przyczyna nie jest do końca wyjaśniona. Leczenie powinno być zawsze prowadzone przez lekarza specjalistę.

    Dodano: 21.11.2011. 18:17  


    Najnowsze