• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W Gdańsku opracowano nowatorską metodę wykrywania raka

    18.02.2010. 20:16
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Nowatorską metodę diagnozowania nowotworów narządów układu moczowo-płciowego, na podstawie analizy próbek moczu opracował zespół naukowców z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierunkiem prof. Romana Kaliszana. Badania nad metodą potrwają jeszcze dwa lata, jednak jeśli okaże się ona skuteczna to umożliwi wykrycie nowotworu, gdy pacjent nie będzie jeszcze wykazywał objawów klinicznych choroby.

    Jak wyjaśnił w rozmowie z PAP prof. Roman Kaliszan, pobrana próbka moczu od pacjenta będzie badana pod kątem związków chemicznych zwanych nukleozydami. "Nukleozydy odzwierciedlają zmiany biochemiczne zachodzące w organizmie. Powstają one z kwasów nukleinowych, co jest szczególnie istotne, bo w przypadku chorób nowotworowych pojawia się błąd w zapisie kwasu nukleinowego. Taki błąd może się przekładać na szerokie zmiany biochemiczne organizmu" - tłumaczył naukowiec. Dodał, że zmiany te dotyczą nie tylko nadmiaru lub niedoboru jednego związku, ale wielu metabolitów jednocześnie.

    Zaznaczył, że naukowcy skoncentrowali się właśnie na nukleozydach bo są to związki bardzo informatywne, czyli niosą duży ładunek informacji. "Nie tylko mają duże znaczenie biochemiczne, ale w dodatku można je łatwo oznaczyć, gdyż występują w odpowiednich ilościach" - powiedział.

    "W naszej metodzie nie koncentrujemy się na obserwowaniu zmian jednego związku, bo takie dane mogą być mylące. Tradycyjne podejście - czyli obserwacja jednego markera - w przypadku choroby nowotworowej nie daje wiążących wyników. Jednak jeśli równocześnie oznaczy się i zaobserwuje większą liczbę związków - kilkanaście czy kilkadziesiąt - to wtedy wyłoni się obraz wypadkowy z tych wszystkich substancji" - tłumaczył prof. Kaliszan.

    Jak zaznaczył, taki obraz wiarygodniej koreluje z obecnością lub brakiem choroby nowotworowej, niż gdyby badacze ograniczyli się do obserwowania zmian tylko jednego metabolitu.

    Rozmówca PAP wyjaśnił, że zespół naukowców z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego może badać związki takie jak nukleozydy, dzięki opracowanym tam nowoczesnym metodom oznaczania i wykrywania różnych związków w płynach biologicznych, nawet takich, które bardzo trudno jest oznaczyć.

    "Specjalizujemy się w metodach analitycznych tzw. separacyjnych, albo chromatograficznych. Mając odpowiednią metodykę oraz aparaturę możemy wykrywać oznaczać i śledzić zmiany związków np. w moczu" - wyjaśnił. Jego zdaniem, sama idea mogła być rozważana równie dobrze i sto lat temu, ale naukowcy nie dysponowali wówczas odpowiednią aparaturą.

    "Chcąc wyciągnąć wnioski z obserwowanych zmian wielu związków trzeba uwzględnić dużo parametrów jednocześnie, a to może zrobić tylko komputer. Musimy wykorzystać potężne moce obliczeniowe, czyli możliwości jakie daje bioinformatyka"- zauważył prof. Kaliszan.

    Dane o oznaczonych i zaobserwowanych nukleozydach będą przetwarzane komputerowo. Komputer - opisywał uczony - porównując np. 20 danych dla każdego pacjenta, nie da się zmylić tym, że jednego związku jest więcej czy mniej, a weźmie pod uwagę cały zespół związków, który już zmienia się regularnie.

    Jak powiedział, w chorobach nowotworowych konieczne jest opieranie się na wielu parametrach organizmu. W ich przypadku nie ma pojedynczych związków, które naukowcy moglibyśmy potraktować jako znacznik sygnalizujący pojawienie się nowotworu. Tak dzieje się np. w przypadku cukrzycy - wystarczy w zasadzie obserwować poziom glukozy i kilku związków - to wystarcza do potwierdzenia lub wykluczenia choroby.

    Na razie naukowcy ograniczyli się do zbadania nowotworów układu moczowo-płciowego. Jednak prof. Kaliszan nie wykluczył, że w przyszłości na podstawie informacji dostarczanych przez nukleozydy zawarte np. w krwi będzie można wyławiać informacje o innych rodzajach nowotworów.

    "Cały czas szukamy nowych metod. W przyszłości można będzie obserwować np. białka produkowane przez geny zmienione wskutek chorób nowotworowych" - tłumaczył. "Teoretycznie w badania można włączyć również inne metabolity produkowane przez organizm, a nie tylko nukleozydy. W naszych organizmach występuje ich kilka tysięcy" - dodał.

    Opracowana metoda umożliwia rozpoznanie osoby chorej zarówno w bardzo zaawansowanym etapie choroby, jak i u osób, które jeszcze nie mają rozpoznanego nowotworu, bo nie występują u nich objawy kliniczne - np. ból czy odnaleziony guz.

    Prof. Kaliszan podkreślił jednak, że prace nad metodą wciąż trwają. Naukowcy przebadali do tej pory 200 pacjentów, ale teraz uzyskane wyniki muszą potwierdzić na próbie nawet tysiąca chorych. "Szacujemy, że badania potrwają około dwóch lat. Jednak to, jak szybo metoda znajdzie się na rynku usług medycznych, zależy od jej efektywności" - podsumował.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Metabolity wtórne – grupa związków organicznych, które nie są bezpośrednio niezbędne do wzrostu i rozwoju organizmu. Synteza związków określanych jako metabolity wtórne jest charakterystyczna dla roślin wyższych, grzybów i bakterii. Poznano kilkadziesiąt tysięcy związków zaliczanych do metabolitów wtórnych. Szacuje się, że może istnieć około 200 000 takich związków. W przypadku niektórych związków chemicznych występujących w komórkach roślinnych, ocena czy jest on bezpośrednio niezbędny do działania organizmu jest trudna. Notacja Barkera zwana też notacją Oracle używana jest w modelowaniu diagramów związków encji. Notacja wprowadzona i opracowana została około 1986 roku, przez zespół który tworzyli Richard Barker, Ian Palmer, Harry Ellis oraz pracowników CACI. W notacja wzorowana była na wcześniej opracowanej notacji kruczej stopki, w której związki "do wielu" oznaczone był rysunkiem przypominającym trójpalczastą stopę ptaka, a gdy Barker dołączył do Oracle, metodę tą rozpropagowano jako studium przypadków w seriach książek. W notacji tej w odróżnieniu od notacji Martina/IE związki wymagalne oznacza się ciągłą linią związków, natomiast opcjonalne (nie wymagalne) - przerywaną. Zrzeszenie Związków Zawodowych, (do 1949 Zrzeszenie Pracowniczych Związków Zawodowych) - centrala związków zawodowych w PRL funkcjonująca w okresie 1944 - 1980. Należała do Światowej Federacji Związków Zawodowych.

    Kwasy humusowe (kwasy próchnicowe) – mieszanina wielkocząsteczkowych związków organicznych o zmiennym składzie (w zależności od składu materii organicznej, z której powstają) i charakterze kwasowym, wchodzących w skład próchnicy glebowej i roztworów wód naturalnych. Tworzą się one w biochemicznych procesach rozkładu związków organicznych budujących żywe organizmy. Budowa tych wyjątkowo skomplikowanych związków nie jest jeszcze do końca poznana, dlatego najczęściej rozpatruje się je na zasadzie różnic pomiędzy różnymi rodzajami tych substancji. Wyróżnia się dwie podstawowe grupy tych związków, kwasy fulwowe oraz huminowe: Związek bez zobowiązań (ang. Casual relationship, Casual dating) - określenie różnego rodzaju aktywności seksualnych, podejmowanych poza ramami klasycznie pojmowanego, bazującego na uczuciu zakochania związku. Wachlarz jego wariantów sięga od jednorazowych kontaktów seksualnych ("przygoda na jedną noc" - ang. One-Night-Stand) do długoterminowych spotkań aranżowanych poza tradycyjnym, romantycznym związkiem dwojga ludzi. Pomiędzy tzw. "skokiem w bok" a tradycyjnym związkiem dwóch osób rozróżnić można strefę relatywnie ciężko definiowalnych form związków, na temat których nie przeprowadzono co prawda jeszcze odpowiednich badań naukowych, ale które są w nowoczesnym społeczeństwie coraz bardziej rozpowszechnione. Te formy związków stanowią swego rodzaju pomost pomiędzy tzw. One-Night-Stand i związkiem miłosnym, przy czym zwrócić należy uwagę na to, że przejścia pomiędzy różnymi odmianami związku są płynne i złożone.

    Chromotropizm - zjawisko odwracalnej zmiany barwy związków chemicznych pod wpływem zmiany warunków fizycznych lub chemicznych, takich jak temperatura (termochromizm), ciśnienie (piezochromizm), światło (fotochromizm), pole magnetyczne (magnetochromizm), rozpuszczalnik (solwatochromizm), stężenie lub przeciwjon. Poszczególne zjawiska często nakładają się na siebie, czyli dana substancja może równocześnie wykazywać np. solwato- i termochromizm. Zjawisko chromotropizmu występuje szczególnie często dla związków koordynacyjnych. Azot ogólny, azot Kjeldahla — w terminologii hydrochemicznej postać azotu dająca się oznaczyć przy użyciu metody Kjeldahla. Jest to azot wchodzący w skład związków amonowych oraz azotowych związków organicznych, które łatwo przekształcić w związki amonowe. W tabelach obejmujących ten parametr, w razie braku jego bezpośredniego pomiaru, jest sumą azotu amonowego i azotu organicznego (zawartego w aminokwasach, moczniku, pirydynach, aminach i in.) Ponieważ azot amonowy występujący w wodzie i glebie często ma pochodzenie organiczne, parametr ten może wskazywać źródło zanieczyszczeń.

    Syndrom celibatu (jap. sekkusu shinai shokogun, ang. Celibacy syndrome) – zjawisko społeczne dotyczące osób obu płci i przejawiające się niechęcią do zawierania bezpośrednich związków, gdzie związki te zastępowane są związkami pośrednimi (głównie przez internet) lub występuje całkowita rezygnacja z tych związków, a czas wolny, pozwalający na tworzenie tych związków przeznacza się głównie na wielogodzinne korzystanie z komputera. Analiza ekonomiczna – metoda badania procesów gospodarczych, polegająca na rozpatrywaniu związków zachodzących pomiędzy poszczególnymi elementami tych procesów.

    Żywienie mineralne roślin, mineralne odżywianie roślin, gospodarka składnikami mineralnymi – proces pobierania przez roślinę związków nieorganicznych z roztworu glebowego, powietrza lub środowiska wodnego. W organizmach roślinnych stwierdzono występowanie około 50 różnych pierwiastków, jednak tylko 13 uznaje się za niezbędne dla ich życia. Kryterium uznania za niezbędny jest powstawanie zaburzeń w procesach życiowych w sytuacji, gdy badany pierwiastek zostanie usunięty ze środowiska organizmu. Oprócz 13 niezbędnych pierwiastków w organizmie rośliny mogą występować także takie, których obecność może pozytywnie wpływać na jego działanie. Jest to grupa pierwiastków korzystnych dla roślin.

    Federacja Związków Zawodowych "Metalowcy" (FZZ "Metalowcy") – działająca na terenie dużych zakładów przemysłu ciężkiego, wytwórczego i mechanicznego federacja związków zawodowych, zrzeszających ludzi pracy przeważnie o poglądach lewicowych. Federacja należy do centrali związkowej Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych. Przewodniczącym Federacji jest Romuald Wojtkowiak.

    Biopolimery - polimery występujące naturalnie w organizmach żywych, które są przez nie produkowane. Znaczna część związków organicznych występujących w tych organizmach to właśnie biopolimery. Wchodzą w skład komórek, są też budulcem w obszarach międzykomórkowych. Szczególnie ważną rolę pełnią biopolimery, które mają wiele grup funkcyjnych.

    Dodano: 18.02.2010. 20:16  


    Najnowsze