• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W piątek w całej Polsce można bezpłatnie zbadać pracę płuc

    13.10.2011. 14:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Bezpłatne badania spirometryczne, które pozwolą ocenić, czy nasze płuca pracują prawidłowo, można będzie wykonać w piątek w 240 placówkach medycznych w całej Polsce. Będzie to główny element obchodów Polskiego Dnia Spirometrii.


    "Na badania nie trzeba się wcześniej rejestrować. Wystarczy po prostu przyjść w czasie, kiedy dany ośrodek będzie wykonywał spirometrię" - poinformował PAP dr Piotr Dąbrowiecki, prezes Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, głównego inicjatora i organizatora akcji. Lista ośrodków znajduje się na stronie internetowej federacji (www.astma-alergia-pochp.plwww.astma-alergia-pochp.pl) oraz na stronie Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc (http://www.ptchp.org), współorganizatora badań.

    Według specjalisty, każda osoba po 40. roku życia, która pali tytoń powinna regularnie wykonywać spirometrię, czyli badanie mierzące pojemność płuc i przepływ powietrza przez układ oddechowy. Jest ono bowiem warunkiem wykrycia śmiertelnej choroby określanej z skrócie jako POChP, tj. przewlekła obturacyjna choroba płuc - podkreślił dr Dąbrowiecki. W ok. 80 proc. przypadków przyczyną POChP jest wieloletnie palenie papierosów. Zagrożone są nią najbardziej osoby, które palą lub paliły w przeszłości.

    "POChP to straszna choroba. To morderca. Chorzy umierają na nią o 10-15 lat wcześniej niż ich rówieśnicy" - powiedział specjalista.

    Zaznaczył jednak, że jeśli wcześnie wykryje się ją w badaniu spirometrycznym, to dzięki rzuceniu palenia, lekom, rehabilitacji i szczepieniom ochronnych można spowolnić przebieg choroby, zapobiegać powikłaniom, zaostrzeniom, poprawić jakość życia chorych i przedłużyć im życie.

    "Niestety, badania wskazują, że w Polsce około 80 proc. chorych na POChP nie ma ustalonego rozpoznania i nie leczy się" - podkreślił na konferencji zapowiadającej Polski Dzień Spirometrii dr Tadeusz Zielonka z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

    Badacz zaznaczył, że choroba może się też rozwinąć u biernych palaczy, osób narażonych na zanieczyszczenia powietrza, toksyczne gazy, pyły i opary, np. w miejscu pracy. Bardzo rzadko jest uwarunkowana genetycznie. Dlatego organizatorzy akcji bezpłatnych badań spirometrycznych zapraszają na nie wszystkich chętnych.

    Jak wyjaśnił dr Dąbrowiecki, dym papierosowy wywołuje przewlekłe zapalenie oskrzeli. Jest to naturalna reakcja obronna organizmu, ale gdy trwa latami powoduje destrukcję błony śluzowej układu oddechowego i stopniowo ogranicza przepływ powietrza przez układ oddechowy. Po 20 latach palenia pojawiają się pierwsze objawy, tj. przewlekły kaszel, odkrztuszanie wydzieliny i duszność podczas wysiłku.

    "Osoby palące uważają, że kaszel i nadmiar wydzieliny są normą, bo +płuca palacza muszą się oczyszczać+. Ale to nie prawda. To objawy choroby, a nie oczyszczanie się płuc" - zaznaczył dr Dąbrowiecki. Z kolei objawy takie jak zadyszka podczas wysiłku i szybkie męczenie się wielu chorych usprawiedliwia naturalnym procesem starzenia albo brakiem ruchu.

    POChP, którą charakteryzuje niecałkowicie odwracalne ograniczenie przepływu przez drogi oddechowe (tzw. obturacja), rozwija się powoli. Z czasem pogarsza się tolerancja wysiłku u chorych - nie tylko nie wchodzą na pierwsze piętro bez zadyszki, ale duszność zaczynają odczuwać nawet w spoczynku. Dlatego - tłumaczył dr Zielonka - przestają wychodzić z domu, z łóżka.

    "Fotel zaczyna mnie przyciągać jak magnes" - mówi jeden z bohaterów filmu przygotowanego specjalnie na Polski Dzień Spirometrii - pan Jerzy. Na POChP choruje od 10 lat i coraz trudniej mu wykonywać nawet proste czynności.

    Spirometria pozwala wykryć POChP w okresie, w którym pacjent bądź nie odczuwa jeszcze objawów, bądź są one niewielkie i wcale go nie niepokoją - tłumaczył dr Zielonka. Wtedy można osiągnąć największy efekt terapeutyczny.

    Badanie to pozwala ocenić m.in. objętość wydychanego powietrza podczas pierwszej sekundy forsowanego oddechu (FEV1). To bardzo ważny parametr. Badania wskazują, że jako jedyny może być stosowany do przewidywania długości życia człowieka.

    "Zdrowy człowiek powinien w ciągu pierwszej sekundy wydmuchać więcej niż 70 proc. całego powietrza, które może nabrać do płuc. Ale jeżeli nie jest w stanie, to świadczy, że ma zwężone drogi oddechowe i nie jest w stanie przepuścić przez nie określonej ilości powietrza. A to jest właśnie istota POChP" - zaznaczył dr Zielonka.

    Badanie nie jest inwazyjne - pacjent musi wykonać głęboki wdech i jak z jak największą siłą wydmuchać cały zapas powietrza do plastikowej rurki połączonej ze spirometrem. Wydech powinien być jak najdłuższy i trwać minimum 6 sekund. Wymaga to zaangażowania ze strony pacjenta.

    Statystyki wskazują, że na POChP choruje co 10 osoba po 40. roku życia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jest to czwarta przyczyna umieralności na świecie - co roku z jej powodu umiera 3 mln ludzi, a liczba ta stale rośnie. Eksperci szacują, że w Polsce cierpi na nią 2,5 mln osób.

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga 

    jjj/ agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) (ang. COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease, łac. Morbus obturativus pulmonum chronicum) – zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Ograniczenie to wynika z choroby małych dróg oddechowych i zniszczenia miąższu płucnego (rozedmy) o różnym nasileniu i jest najczęściej związane z nieprawidłową odpowiedzią zapalną ze strony układu oddechowego na szkodliwe pyły i substancje, z jakimi chory ma do czynienia w ciągu swojego życia. Najczęstszą przyczyną POChP jest narażenie na dym tytoniowy, ale inne czynniki, takie jak substancje drażniące z powietrza oraz stany wrodzone, na przykład niedobór alfa1-antytrypsyny, również mogą doprowadzić do rozwinięcia się choroby. W Stanach Zjednoczonych POChP jest czwartą pod względem częstości przyczyną zgonów. Objawy są niespecyficzne, dominuje duszność. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania spirometrycznego. Leczenie ma charakter objawowy. POChP jest chorobą nieuleczalną, a wszelkie działania lekarskie mają na celu spowolnienie procesu chorobowego i poprawę komfortu życia pacjenta. Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Światowy Dzień POChP, właśc. Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (ang. World COPD Day, World Chronic Obstructive Pulmonary Disease Day) – międzynarodowe święto, obchodzone corocznie w 2. lub 3. środę listopada, poświęcone tematyce przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP), w ramach programu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i amerykańskiego Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi (ang. The National Heart, Lung, and Blood Institute, NHLBI).

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli (łac. bronchitis chronica) definiuje się jako stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, utrzymujący się przez większość dni w 3 miesiącach roku, w dwóch kolejnych latach. Stanowi, obok rozedmy płuc, jedną z dwóch podstawowych przyczyn prowadzących do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Astma oskrzelowa, dychawica oskrzelowa (łac. asthma bronchiale) – przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, u podłoża której leży nadreaktywność oskrzeli, która prowadzi do nawracających napadów duszności i kaszlu, występujących szczególnie w nocy i nad ranem. U podłoża tych napadów leży wydzielanie przez komórki układu oddechowego licznych mediatorów doprowadzających do rozlanego, zmiennego ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych, które często ustępuje samoistnie lub pod wpływem leczenia. Astma oskrzelowa zaliczana jest do chorób psychosomatycznych. Może być spowodowana przez przewlekły alergiczny nieżyt nosa (katar sienny), który wymaga leczenia.

    Spirometria – rodzaj badania medycznego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Spirometria ma na celu określenie rezerw wentylacyjnych układu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem. Szczytowy przepływ wydechowy (ang. peak expiratory flow, PEF) - jeden z parametrów spirometrycznych określający maksymalny przepływ powietrza przez drogi oddechowe podczas maksymalnie natężonego wydechu, wyrażany w l/min.

    Natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, oznaczana jako FEV1 lub FEV1 (z ang. forced expiratory volume in 1 second) – objętość powietrza wydmuchnięta z płuc w czasie pierwszej sekundy maksymalnie natężonego wydechu. Jest wyznaczana w trakcie wykonywania spirometrii. Jest stosowana także do wyznaczania wskaźnika Tiffenau. Pojemność płuc (właściwie pojemność całkowita płuc, ang. total lungs capacity – TLC) – objętość powietrza zawartego w płucach. Objętość płuc mierzy się za pomocą aparatu zwanego spirometrem w badaniu zwanym spirometrią, a zapis spirometrii nazywany jest spirogramem. Do pomiaru wszystkich składowych objętości płuc służy spirometr wyposażony w analizator gazowy, wypełniony 10% mieszanką helu. U dorosłego człowieka TLC wynosi ok. 5-6 l powietrza.

    Natężona pojemność życiowa (ang. Forced Vital Capacity; FVC) – największa objętość powietrza, jaką można wydmuchać z płuc podczas maksymalnego, szybkiego wydechu. Jest zazwyczaj niższa niż w przypadku pojemności życiowej (VC) z uwagi na uwięzienie części powietrza w drogach oddechowych na skutek zapadania się oskrzeli.

    Boehringer Ingelheim – firma farmaceutyczna założona w 1885 roku przez Alberta Boehringera w miejscowości Ingelheim nad Renem (Ingelheim am Rhein) w Niemczech. Obecnie Grupa Boehringer Ingelheim to jedna z 20 wiodących firm farmaceutycznych na świecie. Firma, której siedziba od chwili jej założenia, nadal znajduje się w Ingelheim, działa na rynkach całego świata za pośrednictwem 140 podmiotów zależnych i zatrudnia ponad 46 tys. pracowników. Firma – będąca nieprzerwanie własnością rodziny Boehringer – prowadzi prace badawczo-rozwojowe, a także zajmuje się produkcją oraz sprzedażą nowatorskich produktów o wysokiej wartości terapeutycznej, przeznaczonych do stosowania u ludzi i zwierząt. Najważniejsze obszary działalności badawczej firmy to: choroby układu oddechowego (POChP, astma), choroby układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze), HIV, choroba zakrzepowo-zatorowa i choroby naczyń mózgowych (np. udar mózgu).Boehringer Ingelheim jest pełnoprawnym członkiem Europejskiej Federacji Przemysłu i Stowarzyszeń Farmaceutycznych]] (EFPIA, z ang. European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations). Logo firmy nawiązuje do sylwetki głównej części pałacu cesarskiego Karola Wielkiego, którego ruiny znajdują się w miejscowości Ingelheim.

    Standardy zapachowej jakości powietrza – wartości określające poziom uciążliwości niepożądanych zapachów powietrza atmosferycznego, który nie powinien być przekraczany w danym miejscu. Ochrona zapachowej jakości powietrza jest elementem opieki zdrowotnej, zgodnie z definicją zdrowia, sformułowaną przez WHO w roku 1948 – odrzucającą postrzeganie zdrowia i choroby wyłącznie w kategoriach biologiczno-medycznych, a przywiązującą wagę do wymiaru psychicznego i społecznego (w kolejnych latach wprowadzono bardziej rozbudowane pojęcie „dobrostanu”). Pojemność wdechowa (ang. Inspiratory Capacity; IC) – pojemność płuc mierzona podczas badania spirometrycznego będąca maksymalną objętością powietrza jaką można dostarczyć do płuc w trakcie maksymalnego wdechu. Jest sumą objętości oddechowej (TV) i objętości zapasowej wdechowej (IRV).


    Angiostrongyloza – (angiostrongylosis canum) choroba wywoływana u psów i lisów przez Angiostrongylus vasorum (robaka płucnego, nicienia płucnego, płucniaka). Pasożyt jest roznoszony przez ślimaki i pomrowy. Do zarażenia może dojść na skutek połknięcia zarażonego ślimaka lub pomrowa przez psa lub lisa. Zagrożenie stanowią również trawy lub patyki, po których pełzały ślimaki-nosiciele nicieni płucnych. Choroba daje objawy głównie ze strony układu oddechowego: przyspieszony oddech, duszności, ciężki wydajny kaszel z krwawa flegmą, nietolerancja wysiłkowa i omdlenia. Dochodzi także do zaburzeń krzepliwości objawiających się trudnością w zahamowaniu krwawień, siniakami, nadmiernymi krwawieniami przy zabiegach chirurgicznych. Pojawiają się też objawy ze strony układu nerwowego. W skrajnych przypadkach może dojść do śmierci chorego zwierzęcia. Postawienie prawidłowej diagnozy wymaga dodatkowych badań kału psów lub lisów na obecność płucników. Polska należy do krajów najbardziej zagrożonych angiostrongylozą w Europie. Prawdopodobną przyczyną rozprzestrzeniania się choroby jest wzrost populacji lisów i ich zdolność do przemieszczania się na znaczne odległości.

    Dodano: 13.10.2011. 14:19  


    Najnowsze