• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wolno ząbkujące dzieci powinny częściej odwiedzać ortodontę?

    11.03.2010. 17:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W artykule opublikowanym w ogólnodostępnym czasopiśmie Public Library of Science (PLoS) Genetics brytyjscy i fińscy genetycy wskazują na pięć genów powiązanych z okresem wyrzynania się pierwszych zębów mlecznych z dziąsła dziecka. Mimo iż te zęby są tymczasowe, naukowcy postawili hipotezę, że mają one niezwykle istotne znaczenie dla ogólnego zdrowia i samopoczucia dziecka. Ich założenie okazało się słuszne. Wyniki badań stanowią dorobek projektu EURO-BLCS (Biologiczne, kliniczne i genetyczne markery zagrożenia chorobą sercowo-naczyniową w przyszłości), który uzyskał 1,4 mln EUR z tematu "Jakość życia" Piątego Programu Ramowego (5PR) UE.

    Proces dochodzenia do pełnego garnituru lśniących zębów stanowi swego rodzaju rytuał przejścia i może zabrać maluchowi pierwsze trzy lata życia. Zaczyna się w łonie wraz z rozwojem zawiązków, które stanowią podstawę pierwszych zębów. Rodzice często zauważają pierwszy ząb - namacalną oznakę rozwoju dziecka - w wieku około sześciu miesięcy, czyli mniej więcej w okresie, w którym dieta dziecka zaczyna obejmować stałe pokarmy.

    Pierwsza korona zęba u dziecka szybciej rozwijającego się może pojawić się już w wieku trzech miesięcy, podczas gdy dziecko wolniej rozwijające się musi poczekać na nią niemal do ukończenia pierwszego roku życia. Czy pierwsze zęby pojawiają się równie niespodziewanie, co pierwsze chwiejne kroki dziecka? Naukowcy zdeterminowani aby potwierdzić ogromne znaczenie środowiska prenatalnego w rozwoju zębów, obrali sobie za cel rolę, jaką odgrywa ekspresja genów.

    Zespół zanalizował cały kod genetyczny 6.000 osób z Finlandii i Wlk. Brytanii, objętych badaniem kohorty urodzeniowej na północy Finlandii oraz badaniami obserwacyjnymi rodziców i dzieci w Avon. Wyniki badań, dzięki ścisłej obserwacji uczestników od wczesnej ciąży matek po wiek dojrzały, dały profesor Marjo-Riitcie Jarvelin ze School of Public Health przy Imperial College w Londynie (ICL), Wlk. Brytanii, i jej kolegom rzeczywiste pojęcie o tym, jak dochodzi do powstania zębów.

    Ich odkrycia doprowadziły do opracowania listy pięciu wariantów genu, który wydaje się kontrolować przebijanie się przez linię dziąseł pierwszego zęba dziecka. Zazwyczaj jako pierwsze wyrzynają się dwa przednie zęby na dole, zwane siekaczami przyśrodkowymi. Następnie zęby pojawiają się jeden po drugim i kolejnymi są dwa środkowe na górze, po czym przebijają się boczne i tylne. Interesującym jest to, że kiedy powiązać ze sobą te same pięć wariantów genu, okazuje się, że są one kluczem do późniejszego rozwoju zębów.

    Zespół naukowy profesor Jarvelin postawił pytanie, czy liczba zębów pojawiających się w pierwszym roku życia jest w podobny sposób kontrolowana przez warianty genu. Choć pytanie wydaje się być proste, odpowiedź na nie już taka nie jest. Zęby zwykle uwidaczniają się dopiero po urodzeniu. Niemniej zaczynają kształtować się już na wczesnym etapie rozwoju.

    Wraz z nabieraniem kształtu przez twarz dziecka w łonie, rozwój zębów i podniebienia jest ściśle kontrolowany w przestrzeni i czasie przez ekspresję genów. Związane z tym nieprawidłowości mogą doprowadzić do wykształcania się zębów poza prawidłową linią lub braków w uzębieniu, a nowe odkrycia naukowe mogą podpowiedzieć sposoby walki z tymi wadami rozwojowymi.

    Naukowcy opisali w swoim artykule, w jaki sposób wspólna praca setek genów jest niezbędna do zbudowania zęba, jednakże u dzieci posiadających wspomniane pięć wariantów genu pierwsze zęby pojawiają się zwykle później. Dzieci wolniej rozwijające się mają zazwyczaj mniej zębów w wieku jednego roku i mogą potrzebować leczenia ortodontycznego. Genetycy ujawnili, że konsekwencje tych zaskakujących odkryć wykraczają daleko poza rozwój zębów.

    Na liście w sposób nieoczekiwany znalazły się geny, o których wiadomo, że biorą udział w rozwoju kilku innych części ciała takich jak czaszka, palce rąk i nóg czy serce. Choć pełnienie wielu funkcji w przypadku genu nie jest niczym niezwykłym to naukowcy mają nadzieję, że po potwierdzeniu ich odkryć wyniki badań przyczynią się do ustalenia wariantów genetycznych, które zwiększają zagrożenie nowotworami lub innymi agresywnymi chorobami w późniejszym okresie życia.

    "Mamy nadzieję... że te odkrycia pogłębią wiedzę o tym, dlaczego rozwój płodowy wydaje się tak istotnym czynnikiem w kontekście pojawiania się wielu przewlekłych chorób" - podsumowuje profesor Jarvelin.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gaworzenie – wczesny etap rozwoju mowy po krzyku i głużeniu, pojawiający się ok. 6 miesiąca życia. Niektórzy badacze twierdzą, że okres gaworzenia przypada na od trzeciego do dwunastego miesiąca życia (choć gaworzenie pojawia się u nielicznych dzieci jeszcze ok. drugiego roku życia). Polega na łączeniu samogłosek, które dziecko wymawiało do tej pory ze spółgłoskami (ga-ga, ma-ma-ma, ugh-ugh itp.) Pojawiają się w ten sposób pierwsze dowolnie wymawiane sylaby (są one zwykle przyjmowane przez rodziców jako coś bardzo przyjemnego). Taka umiejętność związana jest z możliwością kontroli przepływu powietrza przez struny głosowe oraz większą dowolną kontrolą nad wargami i językiem. Te tworzone celowo dźwięki nie mają jednak żadnej treści ani znaczenia dla dziecka. Auksologia – nauka o rozwoju ontogenetycznym (osobniczym) i oddziaływaniach środowiska zewnętrznego na rozwijające się dziecko. Zajmuje się prawidłowościami rozwoju dziecka, dąży do optymalnego rozwoju dziecka, ma wielkie znaczenie dla pediatrii i geriatrii. Wyniki badań auksologicznych mają duże znaczenie dla szkolnictwa. Nauczyciele klas 1-3 są zobowiązani do oceny auksologicznej dzieci z tych klas. Niemowlę, okres niemowlęcy – dziecko od urodzenia do końca pierwszego roku życia. Wyodrębnienie to w psychologii rozwojowej dokonywane ze względu na szczególną wagę rozwoju małego dziecka w tym okresie. Wyodrębnienie okresu niemowlęctwa jest ważne także z uwagi na mnogość i intensywność przemian zachodzących w organizmie dziecka w tym czasie. Pierwszy miesiąc życia dziecka jest okresem noworodkowym.

    Bunt dwulatka – zespół zachowań małego dziecka, pojawiający się mniej więcej między 18. a 26. miesiącem życia (może to nastąpić do dwóch miesięcy wcześniej lub znacznie później, zależnie od stopnia rozwoju osobniczego). Szczoteczka do zębów – przedmiot, który wraz z pastą do zębów używany jest do utrzymania czystości zębów i jamy ustnej. Służy do rozprowadzania pasty po czyszczonej powierzchni, usuwania resztek pokarmowych i osadu poprzez pocieranie nią o zęby i tkankę miękką, w tym język i dziąsła.

    Pasta do zębów – substancja, która rozprowadzana przy pomocy szczoteczki do zębów służy do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej. Jest jednym z najczęściej występujących produktów w domach. Dysplazja zębiny (ang. dentin dysplasia) – zaburzenie rozwoju zębiny. Wyróżnia się dwa typy schorzenia: typ I i typ II. Dysplazja zębiny typu I polega na szczątkowym wykształceniu korzeni zębów. Na obraz kliniczny choroby składa się wczesna utrata uzębienia stałego i towarzyszący niedorozwój szczęk. Na radiogramie można stwierdzić skrócenie korzeni zębów i nieprawidłową morfologię tych części zębów, z obecnością punktowej zwiększonej przejrzystości lub torbieli. Kanały korzeni zwykle są nieobecne, komora miazgi jest częściowo lub całkowicie zamknięta. Kolor i morfologia uzębienia mlecznego i stałego są zazwyczaj prawidłowe, chociaż niekiedy zęby mogą być matowe, niebieskawe lub brązowawe. W typie II zęby mleczne są brązowawe lub niebieskawe, komora miazgi jest nieobecna; zęby stałe mają prawidłową morfologię (kształt i wielkość) i barwę lub są delikatnie przebarwione, w komorze miazgi mogą być obecne kamienie (ang. pulp stones). Leczenie polega na zastosowaniu implantów.

    Późny okres dzieciństwa (okres szkolny) – (dziewczęta 7-10, chłopcy 7-12 lat), w okresie wczesnoszkolnym, w miejsce zabawy wchodzi stopniowo nauka. Następuje szybki rozwój mowy, pamięci, która staje się trwała. Kształtuje się umiejętność myślenia logiczno - abstrakcyjnego i rozwija się wiedza o świecie. W tym okresie dziecko staje się częścią grupy formalnej, jaką jest szkolna klasa. Pod wpływem rówieśników, rodziców, nauczycieli przedszkola i nauczania początkowego następuje socjalizacja. Dziecko uczy się uczestnictwa w życiu zbiorowym i przygotowuje się do samodzielnego odgrywania ról społecznych, oraz rozmaitych zabaw i gier wspomagający rozwój dziecka. Następuje wymiana zębów mlecznych na stałe. Okres ten niesie ze sobą wiele nowych zadań i zmian rozwojowych, które dziecko musi zrealizować, aby poradzić sobie z oczekiwaniami nauczycieli oraz rodziców. Alienacja rodzicielska (ang. parental alienation, PA) – zespół świadomych, bądź nieświadomych zachowań wywołujących zaburzenia w relacji pomiędzy dzieckiem, a drugim rodzicem na skutek niewłaściwych postaw jednego lub obojga głównych opiekunów, najbliższego otoczenia dziecka i funkcjonowania prawa rodzinnego i jego instytucji, w sytuacji rozchodzenia się rodziców. Stosowane metody alienacji rodzicielskiej to manipulowanie strachem i lękami dziecka, szantaż emocjonalny, utrudnianie kontaktów oraz inne negatywne działania. Podczas niej indukowane są dziecku negatywne emocje, postawy i przekonania wobec drugiego rodzica. Może przyczyniać się do powstawania zaburzeń emocjonalnych, rozwojowych, osobowościowych i psychicznych u dziecka. Często stosowana jest przez głównego opiekuna w działaniach mających doprowadzić do wykluczenia z życia dziecka drugiego rodzica. Alienacja rodzicielska jest formą przemocy emocjonalnej.

    Specyficzne zaburzenie rozwoju funkcji motorycznych (zespół niezgrabności ruchowej, zespół niezdarnego dziecka, apraksja rozwojowa, dyspraksja rozwojowa) – zaburzenie rozwoju psychomotorycznego dziecka, nieprawidłowość rozwoju koordynacji ruchowej.

    Zespół Lennoxa-Gastauta rozwija się między 1-8 miesiącem życia, częściej u chłopców. W sumie stanowi ok. 5-10% przypadków zespołów padaczkowych u dzieci. Podobnie jak zespół Westa należy do grupy padaczek lekoopornych. Objawy zespołu są zróżnicowane. Mogą to być napady atoniczne, z nagłą utratą napięcia mięśni i upadkiem, lub też napady miokloniczne ze skurczem grup mięśniowych. W zespole tym mogą się również zdarzyć miokloniczno-astatyczne objawy będące połączeniem dwóch wspomnianych wcześniej typów. Są one przez to dość niebezpieczne dla zdrowia a nawet życia dziecka, gdyż towarzyszą im liczne obrażenia ciała w trakcie upadku. Ostatnim rodzajem są nietypowe napady nieświadomości, z dłuższym okresem trwania (>20 sek.), automatyzmami, częściowymi utratami przytomności. Są one charakterystyczne dla tego zespołu. Następstwem tych dochodzących do 100/dzień napadów jest opóźnienie rozwoju i zaburzenia mowy.

    Dzieciństwo – jeden z okresów rozwojowych w życiu człowieka. Osobnika ludzkiego w tym okresie nazywa się dzieckiem. Dokładne granice tego okresu są trudne do określenia, ponieważ przechodzenie z okresu dziecięcego w dorosłość jest bardzo powolne i brak tu gwałtownych zmian, które mogłyby stanowić granicę. Według S. Baleya dzieciństwo to okres od ukończenia pierwszego roku życia do około 14 lat. Wtedy pamięć dziecka jest coraz lepsza, zaczyna odczuwać chęć kontaktu z rówieśnikami. Ma ogromną chęć poznawania świata przez co zadaje nieustające pytania. Nabywa różnych umiejętności, które będą mu niezbędne w dalszym życiu. W tym czasie kształtuje się charakter i osobowość dziecka. Miswak (miswaak, siwak, sewak, السواك) – gałąź pochodząca z drzewa arakowego łac. Salvadora persica. Jest alternatywa nowoczesnych szczoteczek do zębów. Ma długą historie mówiącą o jego leczniczych właściwościach. Koniec gałęzi namaczany jest w gorącej/różanej wodzie, dzięki czemu ulega ona rozszczepieniu i staje się zdatna do czyszczenia zębów. Obecnie można nabyć pasty do zębów zawierające wyciąg z tej rośliny.

    Zęby (łac. dentes) – złożone, twarde twory anatomiczne występujące u większości kręgowców, z wyjątkiem współczesnych ptaków, żółwi, ropuch oraz niektórych ssaków. Stanowią element układu trawienia. Znajdują się w jamie ustnej. Służą do chwytania i zabijania ofiary oraz rozdrabniania pożywienia, a ponadto u wielu gatunków zwierząt również do obrony, przenoszenia młodych, czyszczenia futra (usuwania pasożytów skórnych). Zęby są zróżnicowane pod względem budowy, kształtu, liczby oraz pełnionych funkcji. Nauka zajmująca się budową, rozwojem, fizjologią i patologią zębów to odontologia. Odontogeneza jest procesem rozwoju zębów. Zespół wszystkich zębów występujących u jednego osobnika nazywany jest uzębieniem. Bobomigi – nazywane językiem migowym dla niemowląt znaki bazujące na języku migowym służące komunikowaniu się z niemowlętami (także w słyszących rodzinach). Polska wersja bobomigów opiera się na metodzie SIGN2BABY Josepha Garcii. Zwolennicy bobomigów argumentują, że dzięki wykorzystaniu metody, możliwy jest obustronny kontakt z niemowlęciem, od razu, gdy rozwój koordynacji ręka-oko pozwala mu na powtórzenie prostych znaków najpopularniejszych słów, takich jak: jeść, pić, spać, mleko, światło, miś. Ma to miejsce w około dziewiątego miesiąca życia dziecka, po mniej więcej dwumiesięcznym okresie konsekwentnego powtarzania przyjętych znaków (dla porównania – dziecko wypowiada pierwsze proste słowa w ok. dwunastym miesiącu życia). Bobomigi zostały opracowane na potrzeby polskojęzycznych dzieci przez Danutę Mikulską bazują na znakach polskiego języka migowego, choć nie muszą być ich dokładnym odzwierciedleniem, słowniczek przykładowych znaków znajduje się na stronie http://www.migowy.pl/.

    Dodano: 11.03.2010. 17:12  


    Najnowsze