• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Za mało lub za dużo soli w ciąży zaburza rozwój nerek płodu

    11.07.2011. 01:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Niedobór lub nadmiar soli w diecie ciężarnej ma negatywny wpływ na rozwój nerek płodu i może prowadzić w przyszłości do wystąpienia nadciśnienia u potomstwa - wynika z badań na szczurach, które publikuje "American Journal of Physiology - Renal Physiology".

    Do takich wniosków doszli naukowcy z Uniwersytetu w Heidelbergu w Niemczech oraz Uniwersytetu w Aarhus w Danii, którzy ciężarne, a następnie karmiące samice szczurów hodowali na diecie zawierającej małe, średnie lub duże ilości sodu (w postaci soli kuchennej, czyli chlorku sodu).

    W czwartym tygodniu po przyjściu na świat małe szczury odstawiono od piersi matki i przestawiono na dietę zawierającą umiarkowane ilości soli.

    Strukturę nerek sprawdzono, gdy małe gryzonie miały tydzień, a następnie 12 tygodni. Tuż po przyjściu na świat oraz po tygodniu zmierzono im też poziom związków znanych ze swej roli w rozwoju nerek. Następnie, między drugim a dziewiątym miesiącem życia, potomstwu męskiemu monitorowano ciśnienie tętnicze przy pomocy aparatu telemetrycznego, umożliwiającego pomiary na odległość.

    Okazało się, że liczba tzw. kłębuszków nerkowych, wchodzących w skład podstawowych jednostek strukturalnych nerki - nefronów, była znacznie mniejsza u potomstwa samic, które były na diecie ubogiej lub zbyt bogatej w sól. W nefronach odfiltrowywany jest z krwi nadmiar wody i soli mineralnych oraz inne substancje zbędne lub toksyczne, które są produktami przemiany materii albo dostają się do organizmu z pożywieniem. Czynność nefronu polega też na regulacji ciśnienia tętniczego krwi, regulacji poziomu soli mineralnych w organizmie i ogólnie jest niezbędna dla podtrzymania życia człowieka i zwierząt.

    Jak przypominają autorzy pracy, u ludzi niska liczba kłębuszków (a co za tym idzie - nefronów) w nerkach noworodka jest związana z ryzykiem nadciśnienia, chorób serca i nerek w życiu dorosłym.

    Naukowcy zaobserwowali ponadto, że po ukończeniu 5. miesiąca życia samce będące potomstwem matek spożywających bardzo małe lub bardzo duże ilości soli miały wyższe średnie ciśnienie tętnicze niż męskie potomstwo samic na diecie o umiarkowanej zawartości sodu.

    Zbyt małe lub zbyt duże spożycie soli w ciąży powodowało też u potomstwa zmiany w produkcji białek odpowiedzialnych za rozwój nerek. Na przykład, dzieci samic, które były na diecie ubogiej w sól (niskosodowej) produkowały mniej białka FGF-10, pobudzającego rozwój nerek, z kolei dzieci matek, których dieta była bogata w sól produkowały mniejsze ilości dwóch innych białek niezbędnych w procesie formowania się nerek - tj. białka Pax-2 oraz FGF-2.

    Wysokie spożycie soli w ciąży wiązało się też z wysokim stężeniem w płynie owodniowym związku o nazwie marinobufagenina, który przyczynia się do wysokiego ciśnienia krwi u potomstwa.

    Zdaniem naukowców, uzyskane przez nich wyniki wskazują, że spożywanie zbyt dużych, jak i zbyt małych ilości soli przez matkę w ciąży i okresie karmienia opóźnia rozwój kłębuszków nerkowych w u płodu, powodując niedobory podstawowych jednostek strukturalnych nerki i zwiększając ryzyko nadciśnienia. Jeśli przyszłe badania potwierdzą, że najnowsze wyniki można odnosić również do ludzi, to dietę wysokosodową, jak i bardzo ubogą w sód w okresie ciąży można będzie uznać za czynnik ryzyka zaburzeń w rozwoju nerek oraz nadciśnienia u potomstwa.

    Obecnie ważne jest, by kobiety ciężarne i karmiące słuchały wskazówek lekarza prowadzącego odnośnie spożywania soli.

    Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zarówno osoby chore, jak i zdrowe nie powinny dziennie spożywać więcej niż 6 gramów soli na dobę.

    PAP - Nauka w Polsce

    jjj/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sole mineralne – nieorganiczne związki chemiczne z grupy soli. Pojęcie to często odnosi się do soli spotykanych w naturze (w organizmach żywych, pożywieniu itp.). Sole mineralne są ważnym składnikiem diety człowieka, spełniają bowiem rolę budulcową oraz regulatorową. Stanowią około 4% organizmu człowieka (przy czym najważniejsze to chlorek sodu, a także sole wapnia i magnezu). Niedostateczna ilość soli mineralnych w diecie może prowadzić do poważnych zaburzeń w organizmie człowieka. Sól warzona (warzonka) – rodzaj soli kuchennej otrzymywany w warzelniach przez oczyszczenie soli kamiennej. Zawiera co najmniej 99,9% chlorku sodu. Nadciśnienie złośliwe (łac. hypertonia maligna, ang. malignant hypertension) – ciężka postać nadciśnienia tętniczego przebiegająca z wysokimi wartościami ciśnienia (zazwyczaj 120-140 mmHg rozkurczowego), uszkodzeniem małych naczyń w siatkówce i ostrą, szybko postępującą niewydolnością nerek i serca, a także innych narządów.

    Filtracja kłębkowa – etap formowania moczu. Zachodzi między kłębuszkiem naczyń krwionośnych a wnętrzem torebki Bowmana. Polega na przedostaniu się wody, soli mineralnych i związków drobnocząsteczkowych z osocza krwi do światła torebki. Powstaje w tym procesie tzw. mocz pierwotny. Jest to przesącz składający się głównie z wody, zawierający dużo węglowodanów i soli mineralnych. Nie ma w nim białka. Sól kuchenna – artykuł spożywczy, będący prawie czystym chlorkiem sodu (NaCl), stosowany jako przyprawa i konserwant. W handlu dostępna zwykle w formie nieoczyszczonej soli kamiennej oraz oczyszczonej soli warzonej. Często wzbogacona jest w niewielkie ilości (rzędu kilkudziesięciu ppm) związków jodu (zwykle w postaci jodku potasu lub jodanu potasu), dla zapewnienia spożywającym odpowiedniej ilości tego pierwiastka w pożywieniu. Może zawierać przeciwzbrylacze, np. żelazocyjanek potasu (E-536) w ilości ok. 10 ppm.

    Nadciśnienie tętnicze oporne (NTO) – postać nadciśnienia tętniczego, w którym nie uzyskuje się docelowych wartości ciśnienia tętniczego krwi, pomimo jednoczesnego stosowania 3 leków hipotensyjnych z różnych grup, stosowanych w optymalnych dawkach, przy czym diuretyki powinny być jedną ze stosownych grup leków. Jako nadciśnienie tętnicze oporne klasyfikuje się też często trudności z obniżeniem ciśnienia skurczowego poniżej 160 mm Hg u pacjentów w podeszłym wieku. Przewlekła niewydolność nerek (łac. insufficientia renum chronica, ang . chronic kidney disease) – zespół chorobowy rozwijający się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenia czynności nerek, głównie przesączania kłębuszkowego. Jest wynikiem zmniejszenia się liczby nefronów w następstwie stwardnienia kłębuszków, zaniku cewek nerkowych i włóknienia tkanki śródmiąższowej nerek. Kryterium rozpoznania niewydolności nerek jest GFR <90 ml/min/1,73 m².

    Inhibitory konwertazy angiotensyny (ang. Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors, ACEI) – grupa leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca, cukrzycowej chorobie nerek i nefropatii nadciśnieniowej oraz cukrzycy i zespołu metabolicznego. Pierwszym ACEI wprowadzonym na rynek był kaptopryl. Od tego czasu w terapii znalazło miejsce kilkunastu przedstawicieli tej grupy. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu aktywności enzymu konwertującego angiotensynę, a przez to wykazują działanie hipotensyjne, nefroprotekcyjne (hamują białkomocz i postęp niewydolności nerek), przeciwmiażdżycowe. Najczęstszym efektem ubocznym jest kaszel, rzadziej występują: niedociśnienie, hiperkaliemia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy. ACEI są przeciwwskazane u kobiet w ciąży z uwagi na ich teratogenne działanie (kategoria D).

    Dodano: 11.07.2011. 01:04  


    Najnowsze