• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zabiegi przeszczepu rogówki nową metodą w Europie

    22.03.2010. 16:49
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Kilka pierwszych w Europie przeszczepów rogówek wraz z plastikową częścią optyczną przeprowadzono pod koniec ubiegłego tygodnia w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach. W opinii lekarzy, to przełom i szansa dla niektórych pacjentów, którym do tej pory nie można było pomóc.

    Zespół pod kierunkiem prof. Edwarda Wylęgały w ciągu jednego dnia przeprowadził pięć takich operacji. Wszystko odbywało się pod okiem amerykańskiej profesor Uli Jurkunas z bostońskiego Massachusetts Eye and Ear Infirmary - szpitala Harvard Medical School. Katowickim lekarzom udało się przekonać Amerykanów, że takie zabiegi można przeprowadzać także w Polsce.

    Jak wyjaśnia prof. Wylęgła, rogówka przeszczepiana w trakcie tej operacji ma w środku plastikową część optyczną, to swoista "humanizowana" proteza. Różni się od innych stosowanych protez rogówki tym, że jest wszczepiana za jednym razem. Nie trzeba czekać kilku miesięcy na kolejny etap operacji.

    Keratoproteza bostońska przypomina nit, składający się z cylinderka optycznego, płytki stabilizującej i pierścienia. Do operacji jest oczywiście potrzebna także ludzka rogówka z banku rogówek.

    Dzięki tej metodzie można leczyć pacjentów, u których klasyczny przeszczep nie ma szans powodzenia - już wcześniej nie powiódł się np. na skutek odrzutu lub infekcji albo chorzy mają zmętnienie rogówki po jej wirusowym zapaleniu. Dla wielu pacjentów z chorą rogówką obu oczu to jedyna szansa na wyzdrowienie.

    Koszty przeprowadzonych w czwartek zabiegów pokrywa Harvard Medical School. Śląscy lekarze mają nadzieję, że nowa metoda będzie stosowana w Katowicach i refundowana ze środków NFZ. W tym roku chcą przeprowadzić 15 takich zabiegów. W katowickim ośrodku każdego roku przeprowadza się ponad 200 przeszczepów rogówek.

    Rogówka to zewnętrzna część gałki ocznej - jest pierwszą warstwą, przez którą do wnętrza oka przechodzą promienie świetlne. Jej prawidłowa przejrzystość, powierzchnia i kształt mają bardzo istotny wpływ na widzenie. Rogówkę porównuje się do szkiełka zegarkowego, które musi być przeźroczyste, by można było odczytać godzinę. Schorzenia rogówek są drugą po zaćmie przyczyną znacznego upośledzenia widzenia.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rogówka (łac. cornea) – wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej w jej przedniej części. Ludzka rogówka ma ok. 11,5 mm średnicy i grubość 0,5-0,6 mm w środkowej części oraz 0,6-0,8 mm w części obwodowej. Za rogówką znajduje się ciecz wodnista a za nią soczewka. Rogówka nie jest unaczyniona, naczynia upośledzałyby jej przezierność. Odżywia się dzięki dyfuzji – przez łzy i ciecz wodnistą gałki ocznej, a także dzięki neurotrofinom dostarczanym przez unerwienie rogówki. Posiada dużo zakończeń bólowych, włókien bezrdzennych. Przeszczepianie rogówki zwane również przeszczepieniem rogówki lub drążącą keratoplastyką – procedura chirurgiczna, w której uszkodzona lub zniszczona przez chorobę rogówka jest wymieniana przez tkankę rogówki dawcy, która została pobrana od niedawno zmarłej osoby. Keratoskop (od greckiego κερατο, kerato - rogówka), nazywany też dyskiem Placido (od nazwiska wynalazcy, portugalskiego oftalmologa Antonio Placido da Costa) - przyrząd używany w oftalmologii do badania zewnętrznego kształtu rogówki oka. W pierwotnej wersji składał się z okrągłej tarczy z otworem w środku, na której umieszczone były koncentryczne, czarne i białe okręgi, oraz uchwytu do jej trzymania. W trakcie badania obserwowano (przez otwór centralny) obrazy odbić okręgów w rogówce oka badanej osoby. Przy prawidłowym kształcie rogówki obrazy te powinny być również koncentrycznymi okręgami, natomiast jakiekolwiek deformacje rogówki (w przypadku astygmatyzmu, stożka rogówki, itp.) powodują zniekształcenie odbitych obrazów.

    Bielmo – zmętnienie rogówki spowodowane chorobą lub urazem, którego konsekwencją jest duże upośledzenie widzenia. W niektórych przypadkach dokonuje się przeszczepu rogówki. Dellen – talerzykowate zagłębienie rogówki, spowodowane jej miejscowym ścienieniem. Znajduje się przy rąbku rogówki. Przyczyną jest odwodnienie warstwy właściwej rogówki. W leczeniu stosuje się leki nawilżające i opatrunek miejscowy; zmiana jest odwracalna.

    Blaszka graniczna tylna rogówki (łac. lamina limitans posterior corneae), inaczej: blaszka graniczna wewnętrzna rogówki, błona Descemeta – cienka, jednolita, luźno przylegająca do istoty właściwej rogówki błonka, patrząc od zewnątrz jest czwartą powłoką rogówki. Urazy rogówki nie są rzadkie, ale jeśli podczas urazu zostanie uszkodzona błona Descemeta, to taki uraz jest nieodwracalny. Laser-Assisted in situ Keratomileusis (LASIK) – typ refrakcyjnej operacji laserowej oczu przeprowadzanej przez okulistów dla korekcji krótkowzroczności, dalekowzroczności i astygmatyzmu. W odróżnieniu od metody fotokeratektomii refrakcyjnej, PRK (zwaną też ASA, Advanced Surface Ablation) nie jest wymagane usunięcie nabłonka, dzięki czemu oczy szybciej się goją, a pacjent nie czuje bólu. Można też tą metodą leczyć obydwoje oczu jednocześnie. Występują jednak przypadki, w których wskazane jest przeprowadzenie operacji metodą PRK/ASA. Wielu pacjentów wybiera metodę LASIK alternatywnie do noszenia korekcyjnych okularów albo szkieł kontaktowych.

    Epikeratofakia - procedura chirurgii refrakcyjnej, w której rogówka dawcy jest przeszczepiana na przednią powierzchnię rogówki pacjenta. Blaszkowaty dysk jest umieszczany na pozbawionej nabłonka rogówce biorcy, a następnie przyszywany do przygotowanego na niej rowka. Wskazaniami do wykonania zabiegu są afakia oraz zaburzenia refrakcji, z którymi nie udaje się poradzić zwykłymi metodami. Potencjał rógówkowo-siatkówkowy - określenie używane w fizjologii dla pola elektrostatycznego wytworzonego przez różnoimienne ładunki elektryczne siatkówki i rogówki oka. Siatkówka jest naładowana ujemnie a rogówka dodatnio. Nadaje to oku cechy dipola, którego oś elektryczna pokrywa się z osią optyczną. Wartość potencjału rogówkowo-siatkówkowego jest stała i wynosi 10-30 mV.

    Rogówka mała (łac. microcornea) – wada polegająca na zbyt małej średnicy rogówki. Przyjmuje się, że rogówka o średnicy mniejszej niż 10 mm jest zbyt mała. Może to być wada izolowana lub stanowić część obrazu klinicznego małoocza.

    Rąbek rogówki (łac. limbus corneae) – wąski, przejściowy pas o szerokości około 1 mm znajdujący się na granicy pomiędzy rogówką z jednej strony, a spojówką i twardówką z drugiej strony. W obrębie rąbka rogówki pojawiają się naczynia włosowate tworząc przybrzeżny pierścień naczyniowy.

    Zespół Harboyana (ang. Harboyan syndrome) – zwyrodnieniowa choroba rogówki określana też jako wrodzona dziedziczna dystrofia endotelialna (congenital hereditary endothelial dystrophy, CHED); ponadto, towarzyszy jej postępująca, postlingwalna czuciowo-nerwowa utrata słuchu. Do 2008 roku opisano 24 przypadki choroby z 11 rodzin o różnym pochodzeniu etnicznym (Hindusi, Indianie, Żydzi Sefardyjscy, Brazylijczycy, Holendrzy, Romowie, Marokańczycy i Dominikańczycy). W ponad 50% opisanych przypadków stwierdzono pokrewieństwo rodziców. Objawy oczne w zespole Harboyana obejmują obustronny rozsiany obrzęk rogówki z ciężkim zmętnieniem rogówki, spadkiem ostrości widzenia, utratą wzroku i oczopląsem. Objawy widoczne są po urodzeniu albo w okresie noworodkowym i są nierozróżnialne od autosomalnej recesywnej wrodzonej dziedzicznej dystrofii endotelialnej (CHED2). Niedobór słuchu w zespole Harboyana wolno postępuje i zazwyczaj rozpoznawany jest u pacjentów w wieku 10-25 lat. Nie opisano dotąd przypadków prelingwalnej głuchoty u pacjentów z zespołem Harboyana, jednak w badaniach audiometrycznych stwierdzano znaczącą utratę słuchu już w wieku 4 lat. Choroba wiąże się z mutacjami w genie SLC4A11 w locus 20p13-p12, tym samym co locus genu CHED2: tym samym, zespół Harboyana i CHED2 są schorzeniami allelicznymi. Do tej pory zidentyfikowano 62 różne mutacje genu SLC4A11 u 98 rodzin (92 przypadki CHED2 i 6 przypadków zespołu Harboyana). We wszystkich tych przypadkach stwierdzono dziedziczenie autosomalne recesywne. Rozpoznanie choroby opiera się o kryteria kliniczne, szczegółowe badanie okulistyczne i badanie audiometryczne. Możliwe jest potwierdzenie zespołu testem genetycznym. W diagnostyce różnicowej zespołu należy uwzględnić szereg chorób genetycznych, metabolicznych, zaburzeń rozwojowych i nabytych uszkodzeń charakteryzujących się mętnieniem rogówki: anomalię Petersa, sclerocornea, dermoid rąbka, zaćmę wrodzoną. W celu zróżnicowania CHED2 z zespołem Harboyana niezbędna jest audiometria. Ponadto, autosomalne recesywne postaci dystrofii rogówki powinny być różnicowane z, charakteryzującą się lżejszym przebiegiem, autosomalną dominującą CHED1. Nieprawidłowości oczne w zespole Harboyana można leczyć hiperosmotycznymi roztworami podawanymi miejscowo w kroplach. Ostatecznym leczeniem jest przeszczep rogówki. Test Hirschberga – inaczej test odblasków rogówkowych, jest to test stosowany w diagnostyce zeza, pozwalający określić w przybliżeniu kąt zeza. Ocenę ustawienia gałek ocznych wykonuje się obserwując położenie refleksu świetlnego, przy oświetleniu oczu za pomocą źródła światła ustawionego na wprost oczu w odległości 33 cm. Prawidłowo refleks powinien znajdować się w centrum źrenic obu oczu. W przypadku zeza lokalizuje się centralnie dla oka prowadzącego a dla oka zezującego jest przesunięty paracentralnie. Każdy milimetr przesunięcia odpowiada w przybliżeniu 7° kąta zeza. Dla lokalizacji na brzegu źrenicy wynosi 15°, połowa tęczówki 30°, gdy znajduje się poza rąbkiem rogówki odpowiada w przybliżeniu 45°.

    Istota właściwa rogówki (warstwa właściwa, zrąb, łac. substantia propria corneae) - tkanka środkowa rogówki, stanowiąca ok. 90% jej grubości. Składa się z włókien kolagenowych, stałych komórek rogówki oraz komórek wędrujących.

    Dodano: 22.03.2010. 16:49  


    Najnowsze