• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zespół Aspergera utrudnia przewidywanie zachowań

    20.07.2009. 16:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy z Danii i Wlk. Brytanii odkryli, że w testach niewerbalnych dorośli z zespołem Aspergera (zaburzenie ze spektrum autyzmu) nie przewidują spontanicznie zachowań innych osób, tak jak czynią to zwykle osoby dorosłe czy dwuletnie dzieci. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Science stoją w jaskrawym kontraście z obserwacjami, które pokazują, że osoby z zespołem Aspergera z powodzeniem przechodzą podobne testy w formie werbalnej, co sugerowałoby, że tego typu pacjenci są w stanie wypracować obejścia dla niektórych ograniczeń neurologicznych.

    Wiele osób dorosłych, u których zdiagnozowano zespół Aspergera, ma wysoki poziom inteligencji, ale boryka się z trudnościami w codziennych interakcjach społecznych. Część z tych trudności wynika z ich pozornej niezdolności do przewidywania tego, co druga osoba może powiedzieć lub zrobić wyłącznie na podstawie znajomości (tj. ich wiedzy i przekonań) jej stanu mentalnego.

    Przykład takiego przewidywania można zaobserwować w teście fałszywego przekonania "Sally-Ann" (FBT): Sally zostawia kulkę w koszyku i wychodzi z pokoju. Ann przekłada kulkę do pudełka. Sally wraca i szuka kulki tam, gdzie ją zostawiła. Na pytanie gdzie Sally będzie szukać kulki dziecko, które rozumie, że jej działania będą się opierać na przekonaniu o tym, co jest prawdą a co nie, odpowie, że będzie szukać w koszyku.

    Dzieci z zespołem Aspergera często odpowiadają nieprawidłowo, niemniej te ze szczególnie dużymi możliwościami werbalnymi często przechodzą test. To stawia pod znakiem zapytania hipotezę, że problemy osób dotkniętych zaburzeniami autystycznymi ze "wzajemną interakcją społeczną" można przypisać niewydolności neurologicznej, która upośledza ich zdolność do przypisywania sobie i innym stanów mentalnych.

    W ostatnich badaniach zespół naukowców ze Szpitala Uniwersyteckiego w Aarhus, Dania, oraz z Uniwersytetu Londyńskiego, Wlk. Brytania, wykorzystał zmodyfikowaną wersję testu FBT Sally-Ann, aby znaleźć dowód na to, że uzdolnione osoby z zespołem Aspergera uczą się rozumować zadaniowo w celu znalezienia prawidłowej odpowiedzi, pomimo borykania się nadal z trudnościami ze spontanicznym przypisywaniem stanów mentalnych.

    Naukowcy poddali niewerbalnemu testowi FBT Sally-Ann 19 osób dorosłych z zespołem Aspergera oraz 17 "neutrotypowych". Zamiast prowokować odpowiedzi werbalne naukowcy obserwowali ruchy gałek ocznych badanych w czasie zadania. "Dzieci autystyczne z większym prawdopodobieństwem udzielą prawidłowej odpowiedzi werbalnej niż skierują prawidłowo spojrzenie antycypacyjne" - wyjaśniają.

    Zespół zaobserwował, że osoby dorosłe z zespołem Aspergera miały tendencję do spoglądania w równym stopniu na koszyk i na pudełko, aniżeli do spoglądania stale na pudełko mylnie wybrane przez aktora. To sugeruje, że osoby z zaburzeniami nie przypisują spontanicznie stanów mentalnych innym, ale potrafią wyliczyć i wydedukować stany mentalne innych osób, kiedy się je o to poprosi. Jednakże, choć nieśpieszne zastanawianie się nad myślami innych ludzi może rzeczywiście doprowadzić do prawidłowej odpowiedzi, nie jest tym samym, co spontaniczna i automatyczna zdolność przypisywania wewnętrznych myśli.

    "Kontrast z neurotypowymi dwulatkami, które spontanicznie spoglądają na prawidłowe miejsce w ramach tego samego zadania jest uderzający" - czytamy w artykule. "Mało prawdopodobne jest, aby winnym były różnice w motywacji, gdyż neurotypowe osoby dorosłe wykazały tę samą tendencję, co typowo rozwijające się dzieci, a grupa z zespołem Aspergera kierowała prawidłowe spojrzenia antycypacyjne w testach zaznajamiających, kiedy nie wymagane było przewidywanie przekonań innych."

    Naukowcy konkludują, że rozwój zdolności do "mentalizacji" (rozumienia pragnień i przekonaniach innych) w młodym wieku nie jest warunkiem wstępnym do rozwoju zdolności przewidywania postępowania innych w późniejszym okresie życia.

    "Sugerujemy, że kształcenie wyrównawcze może pomóc w obejściu ograniczeń neurofizjologicznych, nawet bez usuwania pierwotnej przyczyny ograniczenia" - czytamy w podsumowaniu. "Kształcenie wyrównawcze może stanowić wyjaśnienie pozornego paradoksu między dobrym wynikiem w jednoznacznych testach FBT a powtarzającymi się trudnościami w codziennych interakcjach społecznych osób z zespołem Aspergera."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Science:
    http://www.sciencemag.org

    Birbeck College (Uniwersytet w Londynie):
    http://www.bbk.ac.uk

    Źródło danych: Science; Birbeck College
    Referencje dokumentu: Senju A., et al. (2009) Mindblind eyes: an absence of spontaneous theory of mind in Asperger syndrome. Science Express. Publikacja internetowa z dnia 16 lipca; DOI: 10.1126/science.1176170.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Autystyczny Dzień Dumy, ang. Autistic Pride Day – święto obchodzone corocznie 18 czerwca od 2005 roku przez dorosłe osoby z zespołem Aspergera, które chcą, aby autyzm przestał być uważany za chorobę, a stał się akceptowaną odmiennością. Zaburzenie semantyczno-pragmatyczne (ang. Semantic-Pragmatic Disorder, SPD; pragmatic language impairment, PLI) - zaburzenie rozwoju psychicznego ze spektrum autyzmu charakteryzujące się przede wszystkim poważnymi trudnościami w rozumieniu i używaniu mowy (np. nierozumienie tekstu, przenośni, żartów) oraz opóźnieniem w jej rozwoju. Deficyty w innych dziedzinach, np. zachowanie, sprawność fizyczna, ale przede wszystkim w kontaktach społecznych są zwykle mniejsze niż w zespole Aspergera lub autyzmie dziecięcym. Zainteresowanie elementami przedmiotów - jedna z cech diagnostycznych według ICD-10 i DSM-IV, która może wystąpić u osoby z zespołem Aspergera lub innymi zaburzeniami związanymi ze spektrum autyzmu. Polega na silnym pochłonięciu przez cechy (najczęściej wzrokowe lub dotykowe) przedmiotów (np. wpatrywanie się w jedną rzecz tj. talerz zupy przez kilka godzin czy zabawa polegająca na długim przetrzymywaniu czy rozgniataniu przedmiotu w rękach).

    Zespół unikania patologicznego (ang. Pathological demand avoidance, PDA) – jedno ze słabiej znanych CZR stwierdzone przez Elizabeth Newson (Child Development Research Unit, University of Nottingham). Odznacza się bardzo dobrym rozwojem umiejętności społecznych (np. kontakt wzrokowy) i teorii umysłu (dzieci wcześnie i chętnie bawią się w udawanie), w przeciwieństwie do wielu innych zaburzeń ze spektrum autyzmu, częściej także występuje u kobiet. To właśnie wcześnie rozwinięta wyobraźnia jest tym, co różni te osoby od tych, którzy cierpią np. na autyzm dziecięcy czy zespół Aspergera. Świadczą o tym częste obsesyjne zainteresowania innymi ludźmi (zwykle jedną osobą), osoby te należą do jakby innego rodzaju spektrum autystycznego, "autyzmu imaginującego". Występuje także płytki afekt, impulsywność, często opóźnienie rozwoju mowy. Osoby te mają problem z poczuciem odpowiedzialności. Zespół Aspergera (syndrom Aspergera, ZA; ang. Asperger syndrome, AS) – całościowe zaburzenie rozwoju mieszczące się w spektrum autyzmu.

    Krajowe Towarzystwo Autyzmu (KTA) – pozarządowa organizacja pożytku publicznego pomagająca osobom z autyzmem i pokrewnymi zaburzeniami (m.in. Zespół Retta, Zespół Aspergera). Sertralina (łac. sertralinum) – organiczny związek chemiczny, lek antydepresyjny typu SSRI (nowej generacji), działający antydepresyjnie i przeciwlękowo. Dodatkowo zmniejsza wychwyt zwrotny dopaminy – lecz tylko w przypadku stosowania większych dawek (150–200 mg). Stosuje się go zwykle w dawkach 50–200 mg. Oprócz depresji jest również wskazany w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, fobii społecznej, agorafobii, a także zespołu Aspergera.

    Daniel Paul Tammet (ur. 31 stycznia 1979 w Londynie) – brytyjski sawant autystyczny, obdarzony ponadprzeciętnymi umiejętnościami arytmetycznymi i językowymi, cierpiący na epilepsję oraz zespół Aspergera. Synesteta. Quiz – rodzaj zabawy, rozrywki intelektualnej dla kilku osób, polegającej na przedstawieniu przez jedną z osób pozostałym zagadnienia w formie zapytania w ten sposób, by na podstawie dostarczonych wraz z zapytaniem informacji oraz wiedzy ogólnej można było wydedukować prawidłową odpowiedź. Pytanie powinno być sformułowane w ten sposób, by odpowiedź nie była całkiem oczywista, zabawa polega de facto na dyskusji zgadujących nad różnymi możliwościami i wykluczaniu tych, które nie spełniają warunków zadanych w pytaniu.

    Niepełnosprawność intelektualna w stopniu lekkim (upośledzenie umysłowe lekkie, dawniej debilizm – niestosowana z uwagi na negatywne znaczenie w języku potocznym) – poziom intelektualny osób dorosłych charakterystyczny dla 12. roku życia. Ta forma deficytu intelektualnego stanowi najwięcej rozpoznań. Osoby takie są samodzielne i zaradne społecznie, nie powinny jednak wykonywać zawodów wymagających podejmowania decyzji, ponieważ nie osiągnęły etapu myślenia abstrakcyjnego w rozwoju poznawczym. Życie rodzinne przebiega bez trudności. W socjalizacji mogą nabywać zaburzeń osobowościowych, ze względu na atmosferę otoczenia i stosunek innych. Obecnie istnieje tendencja do wprowadzania zajęć korekcyjnych, przy intensywniejszym treningu poznawczym w dłuższym czasie osoby z upośledzeniem w stopniu lekkim osiągają podobne wyniki co osoby z przeciętnym IQ. Do 12 roku życia brak różnic rozwojowych.

    Władza – możliwość wywierania przez jednostkę bądź grupę rzeczywistego wpływu na istotne okoliczności życia przez ukierunkowywanie własnego postępowania (władza nad sobą - indywidualna) lub postępowania innych osób (władza nad innymi - społeczna). Władza społeczna jest zdolnością ukierunkowywania zachowań innych ludzi niezależnie od tego, czy jest to zgodne z ich interesem i wolą. Tam, gdzie przeważa zgodność interesów i woli współzależnych osobników, zbędne są stosunki władcze.

    Craig Nicholls (ur. 31 sierpnia 1977 roku w Sydney w Australii) – wokalista i gitarzysta australijskiej formacji muzycznej The Vines, założonej w 1991 roku. Artysta został zdiagnozowany jako osoba z zespołem Aspergera. Dorosłe dzieci rozwiedzionych rodziców(DDRR) - jest to zespół pewnych cech, zachowań u części dorosłych osób, których rodzice się rozwiedli. Do najczęściej występujących zachowań dorosłych dzieci rozwiedzionych rodziców zalicza się np.:

    Czułość w badaniach naukowych, na przykład testach diagnostycznych stosowanych w medycynie, jest stosunkiem wyników prawdziwie dodatnich do sumy prawdziwie dodatnich i fałszywie ujemnych. Czułość 100% oznaczałaby, że wszystkie osoby chore lub ogólnie z konkretnymi poszukiwanymi zaburzeniami zostaną rozpoznane. Pojęcie interpretuje się jako zdolność testu do prawidłowego rozpoznania choroby tam, gdzie ona występuje.

    Dodano: 20.07.2009. 16:11  


    Najnowsze