• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Złote znaczniki w radioterapii raka prostaty

    16.07.2010. 05:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Kilkumilimetrowe złote znaczniki wszczepiane chorym na raka gruczołu krokowego w Centrum Onkologii - Instytucie im. M. Skłodowskiej-Curie w Gliwicach pozwalają precyzyjnie naświetlać chorych podczas radioterapii i uniknąć groźnych odczynów popromiennych. Gliwickie centrum - jeden z czołowych ośrodków onkologicznych w kraju - stosuje tę metodę, znacznie zwiększającą komfort chorego, jako jedyna placówka w kraju.

    Nowotwór gruczołu krokowego, czyli stercza lub prostaty, jest drugim co do częstości występowania wśród mężczyzn, po raku płuc. Jak podkreśla zastępca dyrektora ds. klinicznych gliwickiego centrum prof. Leszek Miszczyk, leczenie utrudnia położenie gruczołu - leży pomiędzy przednią ścianą odbytnicy a dolną ścianą pęcherza moczowego. W dodatku porusza się, zależnie od wypełnienia pęcherza i odbytnicy.

    Chociaż lekarze przed każdym napromienianiem sprawdzali za pomocą tomografii komputerowej lub innych metod obrazowania położenie organów chorego, to zawsze potrzebny był jednak margines zapewniający naświetlenie całego nowotworu, który obejmował również sąsiadujące organy i powodował duże odczyny popromienne.

    W przypadku odbytnicy doprowadzały one do jej stanu zapalnego, krwawień, biegunek i bólu. W przypadku pęcherza napromienianie prowadzi do powstania cienkościennych naczynek krwionośnych w błonie śluzowej, które mogą krwawić, doprowadzając nawet do anemii. Napromienienie odbytnicy i pęcherza doprowadza też do zwłóknienia ich ścian. O ile w przypadku odbytnicy to nie ma istotnego znaczenia, to w przypadku pęcherza powoduje znacznie zmniejszenie jego pojemności, a co za tym idzie - częstsze oddawanie moczu.

    "Aby zmniejszyć margines ryzyka powikłań, konieczne było więc coś, co będzie łatwe do zobrazowania, a nie obciąży chorego" - wyjaśnił prof. Miszczyk.

    W ten sposób jesienią zeszłego roku rozpoczął program wszczepiania chorym na nowotwór stercza złotych znaczników - kilkumilimetrowych kotwiczek, umieszczanych w tym miejscu na stałe. "Podczas radioterapii są świetnie widoczne, a nie dają żadnych objawów ubocznych. Wszczepiliśmy je już ponad 200 chorym, nie było żadnych powikłań" - powiedział prof. Miszczyk.

    "Zmniejszając margines napromieniania, wyeliminowaliśmy odczyny popromienne. Jest natomiast jeszcze za wcześnie, by powiedzieć, jaki ma to skutek dla wyleczalności. Na pewno jednak zwiększa komfort życia chorych i ogranicza nieprzyjemne dla nich skutki leczenia" - podsumował naukowiec. LUN

    PAP - Nauka w Polsce

    kap



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Cewnik Foleya – rodzaj giętkiego cewnika pęcherzowego. Jest to narzędzie urologiczne, najczęściej lateksowe, stosowane do odprowadzania moczu z pęcherza moczowego. Jego charakterystyczną cechą jest balonik o średnicy większej niż średnica cewki moczowej, który wypełniany jest sterylną wodą i utrzymuje narzędzie na stałe w pęcherzu. Grubość produkowanych cewników Foleya w skali French wynosi 10 F- 28 F. Długotrwałe stosowanie cewnika Foleya może się wiązać z powikłaniami (cewnik może być bowiem źródłem utrzymujących się zakażeń układu moczowego, może powodować mechaniczne urazy w cewce moczowej i szyi pęcherza, stwierdzone zwiększone ryzyko raka pęcherza moczowego), jest jednak najczęściej używaną metodą odprowadzenia moczu. Jeśli pacjent cierpi na nietrzymanie moczu, a nie ma zwężenia cewki moczowej, alternatywnym rozwiązaniem u mężczyzn może być cewnik zewnętrzny. Rak pęcherza moczowego (ang. bladder cancer) – choroba nowotworowa pęcherza moczowego, najczęściej wywodząca się z komórek nabłonka przejściowego (urothelium) błon śluzowych wyścielających światło narządu. Rak (carcinoma) stanowi zdecydowaną większość złośliwych nowotworów pęcherza moczowego. Swoisty antygen sterczowy (PSA, z ang. prostate-specific antigen) – najlepiej poznana ludzka proteaza serynowa z rodziny kalikrein, kodowana w regionie 19q13.4. Jest glikoproteiną wytwarzaną w gruczole krokowym (sterczu), obecną we krwi w stężeniu podwyższonym m.in. w przypadku zapalenia gruczołu krokowego, łagodnego przerostu prostaty lub raka gruczołu krokowego.

    Wypadanie odbytnicy (łac. prolapsus ani) – obwodowe pełnej grubości wgłobienie ściany odbytnicy z jej wysunięciem się poza kanał odbytowy. Historycznie uważano, że choroba jest przepukliną ześlizgową, obecnie jednak traktuje się jako wgłobienie. W przypadku wgłobienia pełnej grubości ściany odbytnicy, ale bez wysuwania się przez kanał odbytowy mówi się o wewnętrznym wypadaniu odbytnicy. Zastawki cewki tylnej (ang. posterior urethral valvae, PUV) – najczęstsza wrodzona przyczyna utrudnienia oddawania moczu u chłopców. Częstość występowania tej wady szacuje się na 1:5 000-1:8 000 urodzeń. W wadzie tej nadmiernie przerośnięte fałdy błony śluzowej zlokalizowane w części sterczowej cewki moczowej, między jej ścianą a wzgórkiem nasiennym, utrudniają odpływ moczu z pęcherza. Do powikłań wady należą zaburzenia czynności pęcherza moczowego, przewlekła niewydolność nerek i nawracające zakażenia układu moczowego. Mimo że możliwe jest wykrycie tej wady w okresie prenatalnym, nadal wiele przypadków diagnozowanych jest gdy rozwiną się już poważne powikłania.

    Manometria odbytu i odbytnicy – wysokospecjalistyczne badanie diagnostyczne, stosowane w gastroenterologii, polegająca na wprowadzeniu do odbytu i odbytnicy wielokanałowego cewnika, który umożliwia pomiar ciśnienia na wysokości odbytnicy, zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego odbytnicy. Następnie w trakcie defekacji (będącej w tym przypadku wydaleniem cewnika), rejestruje się ciśnienia powstające w końcowym odcinku przewodu pokarmowego. Łagodny rozrost gruczołu krokowego (łac. hyperplasia prostatae, ang. BPH - Benign prostatic hyperplasia) – choroba występująca u mężczyzn i związana głównie z rozrostem (rozplemem) komórek gruczołowych i komórek podścieliska gruczołu krokowego, a w mniejszym stopniu przerostem komórek (stąd niejednoznaczna nomenklatura), powodująca zwężenie drogi odpływu moczu. Uważa się, że występuje u ponad 50% mężczyzn w wieku powyżej 60 roku życia i z wiekiem częstość jej występowania wzrasta.
    Pojęcie przerost prostaty jest z patomorfologicznego punktu widzenia pojęciem błędnym, ponieważ przerost (łac. hypertrophia) oznacza powiększenie tkanki lub narządu na skutek powiększenia poszczególnych komórek, bez zwiększenia ich liczby, natomiast rozrost (łac. hyperplasia) zupełnie odwrotnie - powiększenie tkanki lub narządu na skutek zwiększenia liczby komórek, czego przykładem jest właśnie rozrost gruczołu krokowego.

    Pomiar czucia odbytnicy – badanie diagnostyczne w wykonywane w trakcie manometrii odbytu i odbytnicy, zwane także pomiarem czucia prostniczego, polegające na pomiarach progów odczuwania pierwszego bodźca przy diagnostycznym wypełnianiu odbytnicy, parcia na stolec i bólu. Przetoka nadłonowa, cystofiks - dojście do pęcherza moczowego wytworzone nad kością łonową. Stanowi ona alternatywę dla konwencjonalnych cewników i zakładana jest częściej, jeśli przewiduje się, że mocz będzie musiał być odprowadzany przez dłuższy czas, ponieważ daje większy komfort. W celu założenia przetoki nadłonowej do maksymalnie napełnionego pęcherza moczowego wkłuwa się przez skórę i ścianę jamy brzusznej igłę z prowadnikiem. Przez tę igłę wprowadza się do pęcherza cienki dren.

    Rak gruczołu krokowego (prostaty) – choroba nowotworowa gruczołu krokowego, występująca u 11% mężczyzn z rozpoznanym nowotworem i będąca przyczyną 9% zgonów z powodu chorób nowotworowych u mężczyzn.

    Ginekomastia (łac. gynaecomastia, ang. gynecomastia) – powiększenie się sutka u mężczyzny, na skutek rozrostu tkanki gruczołowej, włóknistej i tłuszczowej. Gruczoł piersiowy ulega jednostronnemu lub obustronnemu powiększeniu, jest obrzmiały i może być bolesny. Ginekomastia spowodowana jest zaburzeniami hormonalnymi, najczęściej na skutek leczenia hormonalnego (leczenie raka stercza).

    Inkontynencja parcia (ang. urge incontinence), nietrzymanie moczu z powodu naglącego parcia − odczucie potrzeby częstego oddawania moczu. Chory czuje parcie już przy niewielkim wypełnieniu pęcherza moczowego, po czym dochodzi do niekontrolowanego oddania moczu (nietrzymanie moczu). Dolegliwość jest często związana z nadreaktywnością pęcherza moczowego.

    Dodano: 16.07.2010. 05:18  


    Najnowsze