• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Znaleziono powiązanie między czynnikiem wzrostu śródnabłonka naczyniowego a regulacją komórek macierzystych raka skóry

    25.11.2011. 22:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Odkrycie sposobu regulacji nowotworowych komórek macierzystych i rozwoju nowotworów to jedno z największych wyzwań stojących przed onkologami. Naukowcy z Belgii, we współpracy z kolegami z Niemiec, rzucili niedawno światło na zasadniczą rolę czynnika wzrostu śródnabłonka naczyniowego (VEGF) w regulacji komórek macierzystych raka skóry. Badania, których wyniki zaprezentowano w czasopiśmie Nature, zostały dofinansowane z grantu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN) dla początkujących naukowców o wartości 1,6 mln EUR z budżetu Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE w ramach wsparcia projektu CANCERSTEM (Komórki macierzyste w zapoczątkowywaniu i rozwoju nabłoniaka). Odkrycia ujawniają podwójną rolę molekuły VEGF w stymulowaniu rozwoju komórek macierzystych raka skóry i rozwoju nowotworów, co może mieć znaczące implikacje dla profilaktyki i leczenia różnych nowotworów skóry.

    Wyniki wcześniejszych badań sugerują, że płaskonabłonkowy rak skóry zawiera specyficzne komórki nowotworowe, tak zwane "nowotworowe komórki macierzyste", które wykazują większy potencjał do samoodnawiania i przyczyniają się do rozwoju nowotworów. Aczkolwiek brakowało informacji na temat precyzyjnych mechanizmów, które regulują funkcje nowotworowych komórek macierzystych... dotychczas.

    Naukowcy pracujący pod kierunkiem Institut de Recherche Interdisciplinaire en Biologie Humaine et Moléculaire (IRIBHM) przy Université libre de Bruxelles w Belgii odkryli nowe powiązanie między rozwojem komórek macierzystych raka skóry a VEGF.

    Dr Benjamin Beck z IRIBHM wraz z kolegami odkrył, że komórki macierzyste raka skóry charakteryzują się wysokim poziomem ekspresji VEGF, molekuły normalnie stymulującej powstawanie nowych naczyń krwionośnych. Po genetycznym usunięciu ekspresji VEGF komórek nowotworowych zespół odkrył, że komórki macierzyste raka skóry szybko zanikły z powodu defektu w ich zdolności odnawiania się. To z kolei spowodowało regresję nowotworu.

    Dr Beck, naczelny autor raportu z badań, powiedział: "Niezwykle ekscytujące było obserwowanie całkowitego zaniku nowotworów zaledwie dwa tygodnie po leczeniu."

    Receptor, który wiąże VEGF, tzw. Neuropilina-1, cechuje się również silną ekspresją w komórkach macierzystych raka skóry i jest potrzebny do stymulowania odnowy nowotworowych komórek macierzystych i rozwoju nowotworów - według naukowców. Naukowcy odkryli, że Neuropilina-1 odgrywa kluczową rolę w zapoczątkowywaniu i rozwoju nowotworów.

    Zespół twierdzi, że chociaż sygnalizacja VEGF w komórkach śródnabłonkowych jest potrzebna nowotworom pośrednio do utrzymania dopływu krwi, jego wytwarzanie i sygnalizacja w nowotworowych komórkach macierzystych również stymuluje bezpośrednio odnowę nowotworowych komórek macierzystych i rozwój nowotworów.

    "Terapie anty-VEGF są obecnie wykorzystywane w leczeniu nowotworów" - wyjaśnia dr Cédric Blanpain z IRIBHM, autor naczelny raportu z badań. "Te nowe wyniki niosą istotne implikacje dla profilaktyki i leczenia różnych nabłoniaków, gdyż nowe metody leczenia blokujące funkcje VEGF i/lub Neuropiliny-1 w komórkach nowotworowych mogą okazać się skuteczniejsze w leczeniu niektórych nowotworów w porównaniu do strategii terapeutycznych blokujących funkcję VEGF jedynie w komórkach śródnabłonkowych."

    Wkład w badania wnieśli również eksperci z Flandryjskiego Instytutu Biotechnologii (VIB), Uniwersytetu Gandawskiego i Vesalius Research Center w Belgii oraz Kliniki Medycznej i Instytutu Biologii Nowotworów przy Uniwersyteckim Centrum Medycznym Hamburg-Eppendorf w Niemczech.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Anaplazja – brak zróżnicowania lub proces odróżnicowania się komórek, powstawanie z komórek zróżnicowanych nowych pokoleń komórek o coraz to mniejszym stopniu zróżnicowania albo też zatrzymanie różnicowania (dojrzewania) komórki wraz z zachowaną zdolnością do mnożenia się. Charakterystyczna dla nowotworów złośliwych. Obecnie uważa się, że raczej nowotwory powstają z komórek macierzystych niż że dochodzi do procesu odróżnicowania. Komórki iPS (ang. iPSC – induced pluripotent stem cells) – rodzaj pluripotencjalnych komórek macierzystych, które zostały sztucznie otrzymane z nie-pluripotentnych komórek (przeważnie komórek somatycznych dorosłego człowieka) przez wymuszenie ekspresji odpowiednich genów w tych komórkach. Krew pępowinowa - stanowi źródło krwiotwórczych komórek macierzystych oraz komórek mezenchymy. Ta krew jest jedynym źródłem komórek macierzystych niewymagającym używania metod inwazyjnych u dawcy.

    Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej. Bank komórek macierzystych (ang. Stem Cell Bank) – zakład biotechnologiczny zajmujący się przechowywaniem dorosłych komórek macierzystych pobieranych typowo z krwi pępowinowej.

    Pluripotencja (pluripotencjalność) jest zdolnością pojedynczej komórki do zróżnicowania się w dowolny typ komórek somatycznych poza komórkami trofoblastu, które w późniejszych stadiach rozwoju tworzą łożysko. Z pluripotencjalnych komórek macierzystych pochodzących z najwcześniejszego stadium zarodka – 5-dniowej blastocysty biorą początek komórki wszystkich tkanek i narządów. Zaledwie 30-35 tych komórek, z których składa się węzeł zarodkowy blastocysty "gromadzi" instrukcje dla 100 bilionów (10) komórek tworzących ludzki organizm. Terapia fotodynamiczna (PDT) – forma leczenia, w której wykorzystuje się nietoksyczne związki światłoczułe, które po ekspozycji na specyficzny rodzaj światła, stają się toksyczne dla komórek nowotworowych i innych chorych komórek. PDT wykazuje również zdolność do zabijania komórek mikroorganizmów, w tym bakterii, grzybów i wirusów. PDT jest powszechnie stosowana w leczeniu trądziku. Jest ona stosowana klinicznie do leczenia wielu schorzeń, w tym związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej i nowotworów złośliwych. Jest uznanawana jako strategia leczenia, która jest zarówno mało inwazyjna jak i minimalnie toksyczna.

    VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego) - grupa ważnych białek sygnalizacyjnych biorących udział w tworzeniu sieci naczyń krwionośnych embrionu oraz w angiogenezie. Rak mózgu – nieprawidłowe pojęcie, mające określać nowotworowy guz mózgu. Błąd polega na tym, że określenie rak w medycynie jest zarezerwowane dla nowotworów złośliwych wywodzących się z komórek nabłonkowych. W mózgu takich komórek jest stosunkowo mało. W obrębie ośrodkowego układu nerwowego, występuje rzadki rak splotu naczyniówkowego, wywodzący się z komórek produkujących płyn mózgowo-rdzeniowy. W mózgu mogą być również obecne przerzuty raków innych narządów (głównie raka płuc i raka piersi).

    Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale.

    Chłoniaki nieziarnicze (ang. non-Hodgkin lymphoma, NHL) - grupa chorób nowotworowych charakteryzująca się klonalnym rozrostem komórek limfoidalnych odpowiadających różnym stopniom zróżnicowania prawidłowych limfocytów B, T lub komórek NK. Stanowią grupę chorób zróżnicowanych pod względem patogenezy, obrazu morfologicznego i klinicznego. Zajmują 6. miejsce pod względem częstości występowania u dorosłych i 5-7% wszystkich nowotworów u dzieci.

    Nowotwory gruczołów ślinowych - grupa nowotworów wywodzących się z komórek wchodzących w skład gruczołów ślinowych. Stanowią ok. 1% nowotworów człowieka. Sorafenib (BAY 43-9006) – lek wprowadzony przez firmę Bayer pod nazwą Nexavar do leczenia zaawansowanego raka nerkowokomórkowego. Sorafenib jest inhibitorem licznych kinaz (ang. multikinase inhibitor): kinazy Raf, receptora PDGFβ (PDGFRβ), receptorów VEGF typu 1, 2 i 3, kinazy tyrozynowej podobnej do białka FMS (kinazy Flt-3) oraz białka C-KIT i kinazy tyrozynowej RET. Jako jedyny z nowych leków będących inhibitorami kinaz białkowych hamuje jednocześnie szlaki kinaz Raf, Mek i Erk. Sorafenib 20 grudnia 2005 został dopuszczony przez FDA do stosowania w Stanach Zjednoczonych, a 19 lipca 2006 otrzymał zezwolenie do wprowadzenia na rynek Unii Europejskiej.

    Komórki satelitarne – komórki macierzyste mięśni szkieletowych. Powstają z mioblastów, które nie zlały się do roboczych komórek mięśniowych, lecz ściśle do nich przylegają. U dorosłego człowieka ich jądra stanowią ok. 5% jąder komórek mięśniowych. Uaktywniają się przy uszkodzeniu lub trenowaniu mięśnia, prowadząc do regeneracji lub przerostu komórek mięśniowych. W warunkach doświadczalnych udaje się je różnicować do innych komórek niż mięśniowe.

    Dodano: 25.11.2011. 22:17  


    Najnowsze