Największe sukcesy polskich archeologów w 2011 r. :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Polscy archeolodzy odkryli 23 kotwice u wybrzeży Krymu

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

Archeolodzy odkryli inskrypcje budowniczych świątyni Totmesa III w Deir el-Bahari

Polscy i słowaccy archeolodzy odkryli w Egipcie starożytną stajnię

Prof. Jachowicz: Technologie półprzewodnikowe to fascynujące wyzwania badawcze

Prof. Vlasak profesorem honorowym Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu

Szkolili irackich archeologów, odkrywali bezcenne skarby na Bałkanach, stosowali najnowocześniejsze technologie badawcze w Egipcie, nurkowali u wybrzeży Krymu - polscy archeolodzy w 2011 r. byli zaangażowani w projekty badawcze niemal na całym świecie.

Najbardziej spektakularnych odkryć dokonał zespół prof. Piotra Dyczka z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. W czasie prac w antycznym mieście Risan w Czarnogórze znalazł skrytkę w domu rzemieślnika z przełomu III i IV wieku. Wewnątrz znajdowały się gwoździe nie noszące śladów użycia. Stąd przypuszczenie, że najpewniej należały do antycznego stolarza.

"Znaleziska tego typu choć wydają się nam współcześnie dość banalne, należą jednak do rzadkości" - wyjaśniał archeolog. Podczas tego samego sezonu archeolodzy natknęli się na inne nietypowe znalezisko - pierścień hellenistyczny odlany z litego złota, ozdobiony rzeźbioną gemmą wykonaną z agatu. Przedmiot zgubiono w czasie ucieczki z płonącego domu zapewne w III wieku p.n.e.

"Obecnie bardzo sporadycznie odkrywa się dzieła antycznych złotników. Zabytki pochodzące z dobrze datowanych warstw archeologicznych w antycznych miastach są nadzwyczaj rzadkie" - zaznaczył prof. Dyczek.

Szczęście dopisało prof. Dyczkowi również w czasie letniego sezonu badawczego w Novae w Bułgarii. Jego zespół odkrył jedyną znaną z obszaru tej starożytnej twierdzy Legionu I Italskiego grecką inskrypcję, na której zapisano jego nazwę.

Interesujących odkryć dokonali również Polacy na Bliskim Wschodzie. Dr Krzysztof Jakubiak i Wiesław Małkowski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, po przeanalizowaniu rozplanowania mitreum (świątyni poświęcona perskiemu bóstwu) w Hawarte w Syrii, doszli do wniosku, że wzniesiono ją w taki sposób, aby światło słoneczne rozświetlało jej wnętrze w odpowiednie dni w roku.

"Udało się nam ustalić, że promienie słonecznie prawdopodobnie oświetlały niszę, w której w starożytności stał posąg Mitry w dniu 25 grudnia, czyli kilka dni po przesileniu zimowym, kiedy dzień widocznie zaczynał się wydłużać. Według tradycji perskiej, w ten dzień następowało symboliczne odrodzenie boga" - wyjaśniał dr Jakubiak.

Swoim doświadczeniem i wiedzą podzielili się w tym roku Polacy z irackimi archeologami w czasie październikowych warsztatów w Erbilu w irackim Kurdystanie. Przedsięwzięcie było finansowane w ramach rządowego Programu Pomocy Rozwojowej, realizowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP.

Z kolei w Egipcie w świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari wrocławska firma Georadar zastosowała podczas tegorocznej kampanii badawczej georadar. Bez rozkopywania budowli udało się odkryć tajniki konstrukcyjne. W przyszłości niektóre z obszarów rokujących na ważne znaleziska zostaną przebadane wykopaliskowo.

Nowoczesne technologie zostały wykorzystane również podczas poznańskiego projektu badawczego w Grecji w rejonie Salonik. Zespół pod kierunkiem prof. Janusza Czebreszuka z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu zastosował techniki GIS (Systemu Informacji Geograficznej) i trójwymiarowego modelowaniu terenu w oparciu o najnowocześniejsze technologie GPS RTK - bardzo precyzyjnego narzędzia lokalizacyjnego. Dane te mają pomóc w zrozumieniu procesów społecznych na przełomie neolitu i epoki brązu w oparciu o analizę ówczesnych osad, widocznych dziś w postaci sztucznych wzgórz.

Nieinwazyjne metody badawcze zastosowali Polacy również w USA w stanie Kolorado w rejonie Castle Rock Pueblo, gdzie znajdują się pozostałości osad sprzed blisko 800 lat. Dr Radosław Palonka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego z powodzeniem wykorzystał możliwości narzędzi geofizycznych. Naukowcy ustalili, że wieże stanowiły część większych stanowisk, dziś już zniszczonych i niewidocznych na powierzchni ziemi. Obok nich znajdowały się - teraz w większości niewidoczne - pomieszczenia mieszkalne i ceremonialno-użytkowe. Nie umknęły jednak uwadze specjalistycznego sprzętu.

W innej części Nowego Świata - w Peru - wrocławscy archeolodzy pod kierunkiem prof. Józefa Szykulskiego odkryli cmentarzysko słabo znanego ludu sprzed 2 tys. lat u ujścia rzeki Tambo i kilkadziesiąt nieznanych obozowisk o chronologii sięgającej IX tysiąclecia p.n.e. w rejonie jeziora Jucumarini.

W mijającym roku aktywni byli również polscy archeolodzy podwodni. U południowych wybrzeży Krymu w rejonie przylądka Aju-Dach naukowcy z Warszawy (Crimea Project) znaleźli 23 kotwice pochodzące ze statków datowanych od VII do XIX wieku. Prowadzone prace były pierwszymi badaniami podwodnymi w tym rejonie.

PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

agt/

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Polsko-egipska Archeologiczna i Geologiczna Misja Skalna - prowadzi badania na skalnej półce położonej nad świątynią królowej Hatszepsut w Deir el-Bahari w Egipcie. Powstała w 1998 r. w wyniku umowy pomiędzy Centrum Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego im. Kazimierza Michałowskiego a władzami Uniwersytetu w Tanta, a następnie Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Ze strony polskiej kierownikiem Misji jest od początku prof. dr hab. Andrzej Niwiński z Instytutu Archeologii UW, ze strony egipskiej - prof. Shafia Bedier z Wydziału Sztuki Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. pełny tekst

Piotr Dyczek (ur. w 1956 r.) - polski archeolog, doktor hab. nauk historycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadził liczne archeologiczne misje badawcze (m.in. w Egipcie, Sudanie, Bułgarii). pełny tekst

Ałma-Atinskaja (-) budowana stacja moskiewskiego metra linii Zamoskworieckiej położona w południowym okręgu administracyjnym Moskwy w rejonie Bratiejewo (będzie drugą, po Borisowo otwartej 2 grudnia 2011, stacją w tym rejonie). Wyjścia będą prowadzić na ulice Bratiejewskaja, Paromnaja i Kluczewaja. pełny tekst

Wrońska Jolanta (ur. 1940) - archeolog i historyk archeologii. Ukończyła Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego w 1964 r. W latach 1966 1996 była pracownikiem Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN (obecnie Instytut Archeologii i Etnologii PAN). W 1979 roku obroniła pracę doktorską Warszawskie środowisko archeologiczne w latach 1900 1918. Promotorem pracy był prof. dr hab. A. Abramowicz. Autorka książek z historii archeologii polskiej: Archeolodzy warszawscy na początku XX wieku (1986) oraz Archeologia w periodykach warszawskich w drugiej połowie XIX wieku (1989) oraz wielu mniejszych publikacji jakie ukazały się m.in. w w czasopismach Archeologia Polski, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Wiadomości Archeologiczne dotyczących zasłużonych starożytników polskich, historii zbiorów oraz rozwoju myśli i metod badań tej dziedziny nauki. pełny tekst

Włodzimierz Oniszczenko - prof. dr hab., wykładowca akademicki Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jeden z najbardziej znanych polskich psychologów zajmujących się genetyką zachowania. Opublikował kilkadziesiąt prac naukowych i popularnonaukowych, także z dziedziny psychologii różnic indywidualnych. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".