Naukowcy badają wpływ zmian klimatu na kaskady ciężkiej wody Oceanu Arktycznego :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Badania naukowe podkreślają wskaźnik zużycia wody w produkcji bioenergii

W jaki sposób rośliny regulują swój poziom wody

"Światowy kongres w sprawie wody, klimatu i energii", Dublin, Irlandia

Badania sugerują, że zarządzanie zasobami wody może zwiększyć plony, ale to nie wystarczy

Zmiany morza we wspólnych badaniach morskich w Europie

Ekspert: w czasie upałów warto częściej odpoczywać, pić dużo wody

Zmiany klimatu dają o sobie znać we wszystkich zakątkach planety zarówno nad, jak i pod powierzchnią Ziemi. Jednym z obszarów najbardziej wrażliwych na zmiany temperatury jest Arktyka, a naukowcy mają nadzieję pogłębić wiedzę na temat jak najlepszego sposobu ochrony tego regionu. Jeden z zespołów prowadzący prace w tym zakresie wykorzystuje środki unijne na badanie powiązania zjawiska kaskad ciężkiej wody w tym obszarze i zmian klimatu w regionie na zachód od archipelagu Svalbard położonym między Norwegią a biegunem północnym.

Badania te zostały w części sfinansowane z projektu HERMIONE (Badania gorących punktów w ekosystemach i wpływ człowieka na morza europejskie), który otrzymał 8 mln EUR z tematu "Środowisko" Siódmego Programu Ramowego UE. Zespół pracuje pod kierunkiem Uniwersytetu w Barcelonie (UB) w Hiszpanii i ma nadzieję poszerzyć wiedzę o sposobie funkcjonowania ekosystemów głębinowych, ustalić sposób w jaki przyczyniają się one do wytwarzania towarów i usług oraz określić wpływ działalności człowieka na dno oceanu.

Chłodzące lub odparowujące wody powierzchniowe tworzą kaskady ciężkiej wody, które często przenoszą materię i energię na dno morza, skutecznie zaopatrując obszary znajdujące się głęboko pod powierzchnią oceanu w tlen i składniki pokarmowe. Kiedy wody powierzchniowe nie ulegają dostatecznemu schłodzeniu z powodu czynników środowiskowych, takich jak globalne ocieplenie, proces przenoszenia może ustać, co z kolei wpłynie na równowagę ekosystemów głębinowych.

"Tysiące metrów pod powierzchnią mechanizm kaskad jest już odporniejszy na narastający wpływ zmian klimatu" - mówi naczelny autor, Miquel Canals, kierownik Grupy Geonauk Morskich UB.

Ocean Arktyczny jest jednym z najlepszych obszarów do badania zjawiska kaskad. Zespół płynący na pokładzie statku badawczego RV Jan Mayen, którego operatorem jest Uniwersytet w Troms? w Norwegii, zainstalował szereg najnowocześniejszych przyrządów na dnie morskim, aby rejestrować dane o kaskadach ciężkiej wody i ocenić ich wpływ na ekosystem morski i obszary głębinowe.

"Naszym celem jest poznanie dynamiki kaskad na polarnych szerokościach geograficznych i zbadanie zmian środowiskowych, które to zjawisko może wywoływać na dnie oceanu" - wyjaśnia Anna S?nchez-Vidal, naukowiec z Wydziału Stratygrafii, Paleontologii i Geonauk Morskich UB. "Aby pozyskać dane zainstalowaliśmy cztery liny cumownicze z miernikami prądów oraz osadniki na głębokości 1.000, 1.250, 1.500 i 2.000 metrów" - dodaje.

Dane oceanograficzne i geochemiczne będą rejestrowane w regularnych odstępach. Zostaną zebrane latem przyszłego roku.

"Dane zapewnią nam serie pomiarów obrazujących właściwości mas wody (prędkość i kierunek prądu, temperaturę, zasolenie, zmętnienie itd.) o różnych porach oraz profil transportu osadów" - podkreśla dr S?nchez-Vidal. Testy na mikroorganizmach uzupełnią dane, zwłaszcza zważywszy na fakt, że są kluczowymi wskaźnikami zmian środowiskowych w ekosystemach głębinowych.

Wprawdzie to basen Morza Śródziemnego cieszył się dotąd popularnością jako stanowisko do badań naukowych nad zjawiskiem kaskad, niemniej Arktyka oferuje naukowcom zróżnicowane zestawy warunków. "Powierzchnia Oceanu Arktycznego jest podzielona na część, która pozostaje zamarznięta w ciągu roku i drugą, znacznie większą część, która zamarza zimą, co przekłada się na różne schematy kaskad" - wyjaśnia dr Antoni Calafat, geolog również z Wydziału Stratygrafii, Paleontologii i Geonauk Morskich UB.

"Lód jest dobrym izolatorem cieplnym. Ponadto w Arktyce występują również niezamarzające duże miejsca w lodzie polarnym - obszary otwartej wody otoczone powierzchniowym lodem - gdzie wiatr schładza powierzchniowe masy wody i przyspiesza tworzenie się ciężkiej wody" - dodaje.

"Niemniej ten proces jest uzależniony od warunków sezonowych i może zmieniać się z roku na rok. Relief dna oceanicznego jest również inny w Arktyce niż w basenie Morza Śródziemnego, a proces kaskadowości może pociągnąć duże ilości materii organicznej do głębszych obszarów."

Wypowiadając się na temat wpływu reliefu dna oceanicznego na dynamikę prądów w czasie kaskadowania, Ruth Duran z UB stwierdziła: "Parametry morfologiczne archipelagu Svalbard są bardzo odmienne od parametrów basenu Morza Śródziemnego. Wiemy, że morfologia, tak jak w przypadku Cap de Creus, determinuje intensywność i kierunek prądów w Morzu Śródziemnym. Zatem w czasie ekspedycji opracowaliśmy szczegółowe mapy dna oceanu w badanym obszarze - obejmującym około 2.600 kilometrów kwadratowych - który nie był wcześniej w pełni naniesiony na mapy, co umożliwiło nam określenie precyzyjnych lokalizacji instalacji lin cumowniczych."

Swój wkład w badania wnieśli naukowcy z Francji, Hiszpanii, Norwegii i Włoch.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Glacieustazja - zjawisko globalnych zmian poziomu morza (oceanu światowego) wywołanych bilansem obiegu wody w przyrodzie. Retencja wody w postaci lodowców lub lądolodów powoduje obniżanie poziomu oceanu światowego i odwrotnie - zanik lodowców i lądolodów powoduje podnoszenie poziomu oceanu światowego. Amplituda tych zmian w plejstocenie osiągała wartość 120-150 m. pełny tekst

Wody zaskórne (prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe) wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią ziemi. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin. pełny tekst

Dym arktyczny to płytka warstwa mgły adwekcyjnej, tworzona, gdy ciepła woda paruje z powierzchni otwartych wód (np. oceanu lub morza) do zimnego powietrza, tam przekracza stan nasycenia i ulega natychmiastowej kondensacji. Obserwując zjawisko, mamy wrażenie parowania wody z powierzchni oceanu. (Proces zachodzi tak samo jak chociażby parowanie wody w czajniku). pełny tekst

Ściśliwość wody morskiej - zdolność wody morskiej do zmian obiętości właściwej pod wpływem zmian wywieranego na nią ciśnienia. Miarą tej ściśliwości jest współczynnik ściśliwości wody morskiej, zależny od temperatury, zasolenia i ciśnienia w wodzie. pełny tekst

Wody zaskórne (prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe) wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią ziemi. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".