Naukowcy korygują prognozy aktywności Słońca :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

"Leonidy - meteorowa gratka roku" - wykład w warszawskim CAMK

Druga edycja cyklu regionalnych konferencji "Nowoczesne technologie w szkole"

Ruszyły wykłady z cyklu "Akademicki Poznań"

Nowy termin konferencji "Prawo a medycyna" - Katowice 17.05.2010

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

Obecny cykl aktywności słonecznej, oznaczony numerem 24, miał być jednym ze słabszych, tymczasem Słońce wydaje się znacznie bardziej aktywne niż pokazywały pierwsze prognozy - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.

"Plamy słoneczne - wyjaśnia astronom - to miejsca na powierzchni Słońca, które są o około 1000 st. Celsjusza chłodniejsze od otaczającej je materii. Powstają wtedy, gdy pole magnetyczne w pewnym obszarze zaburza ruch konwekcyjny i utrzymuje chłodniejszą plazmę na powierzchni, nie pozwalając jej opaść i ogrzać się ponownie".

Najstarszym sposobem określania aktywności Słońca jest liczba plam, która jest opisywana tzw. liczbą Wolfa. Jak tłumaczy dr Olech, oblicza się ją bardzo prosto - do całkowitej liczby plam dodaje się liczbę grup plam pomnożoną przez dziesięć. "W maksimum aktywności 11-letniego cyklu aktywności słonecznej liczba ta potrafi sięgać wysoko ponad 200, a w minimum spada do zera" - opisuje naukowiec.

Według Olecha, rok 2008 był wyjątkowo spokojny jeśli chodzi o liczbę plam. "Liczba Wolfa nie dość, że była niska, to jeszcze pokazywała delikatny trend spadkowy" - przypomina. Dodaje, że absolutne minimum zostało osiągnięte na przełomie lat 2008 i 2009.

"Pierwsze prognozy mówiły, że wzrostu liczby plam związanego z wejściem Słońca w nowy cykl możemy oczekiwać już w roku 2009. Okazało się jednak, że nasza dzienna gwiazda pokazała jedno z głębszych minimów w historii. Rok 2009 był więc bardzo ubogi w plamy i nawet na przełomie lat 2009 i 2010 zdarzały się okresy, w których na tarczy Słońca przez około miesiąc nie było żadnej plamy" - mówi astronom.

Od drugiego kwartału 2010 roku plamy zaczęły się pojawiać częściej i aktywność naszej dziennej gwiazdy wyraźnie zaczęła rosnąć. Maksymalne dzienne liczby Wolfa notowane w zeszłym roku sięgały nawet 30.

"Ostatnie maksimum 11-letniego cyklu było bardzo szerokie i przypadło na lata 2000-2001, następnego powinniśmy więc oczekiwać w latach 2011-2012 - zauważa dr Olech. - Poprzednie maksimum nie było wysokie. Średnia miesięczna liczba Wolfa sięgnęła w nim maksymalnie poziomu 170. W roku 1990 dochodziła nawet do 200, a w potężnym maksimum z końcówki lat 50. XX wieku przekraczała 250".

Astronom zwraca uwagę, że jeszcze na przełomie roku 2010 i 2011 naukowcy z NASA Marshall Space Flight Center przewidywali, że nadchodzące maksimum cyklu nr 24 będzie jednym z niższych. "Maksymalne średnie miesięczne liczby Wolfa, które mieliśmy obserwować na przełomie lat 2012 i 2013 miały być na poziomie 70. Ostatnio tak niskie maksima były obserwowane w latach 1880-1930 w cyklach nr 12-16" - mówi.

Tymczasem niespełna pół roku po publikacji tych prognoz wydaje się, że Słońce sprawiło naukowcom sporą niespodziankę. "W ostatnim czasie, średnie miesięczne liczby Wolfa już przekroczyły poziom 50, a dzienne potrafiły wyraźnie przekraczać poziom 100. Nowe prognozy mówią więc o tym, że na przełomie lat 2011 i 2012, średnie miesięczne liczby Wolfa mogą dojść do 100, a obecne maksimum wcale nie musi być słabsze od poprzedniego" - informuje dr Olech. AOL

PAP - Nauka w Polsce

agt/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Liczba Wolfa opracowana w 1849 roku przez szwajcarskiego astronoma i matematyka Rudolfa Wolfa metoda określania liczby plam słonecznych w zależności od ilości grup plam. Liczbę tą stosuje się do opisu aktywności słonecznej. Nazwa liczby Wolfa pochodzi od nazwiska twórcy równania. pełny tekst

Renesansowe maksimum klimatyczne okres zwiększonej aktywności słonecznej, mający miejsce w XVI wieku wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych i świadectw pisanych z epoki. Podobnie jak w przypadku innych maksimów, odnotowano w tym czasie wzrost temperatur na Ziemi. Renesansowe maksimum klimatyczne było krótkim okresem ocieplenia w trakcie małej epoki lodowcowej. pełny tekst

Minimum Wolfa okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1280 do 1340 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku innych minimów, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi. pełny tekst

Prognoza pogody - przewidywanie czasowych i przestrzennych zmian stanu atmosfery. Prognozy pogody można sklasyfikować w zależności od czasu prognozy, obszaru, i sposobu prognozy. pełny tekst

Minimum Daltona okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1790 do 1830 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku minimum Maundera oraz minimum Spörera, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Na ten okres przypada trzecie i ostatnie maksimum zasięgu lodowców górskich podczas małej epoki lodowej 1820-1850 (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".