Naukowcy odkryli białka odpowiedzialne za ponad 130 chorób mózgu :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Badania pokazują, że białko powiązane z chorobą Alzheimera może przemieścić się do mózgu

Naukowcy odkryli 95 wariantów genetycznych powiązanych z czynnikiem ryzyka chorób serca

Naukowcy połączyli wyniki badań nad chorobą Parkinsona

Powiązanie między sygnaturą molekularną a chorobą Alzheimera

Unijny naukowcy opracowują nowe metody walki z chorobą Alzheimera

Odkryto 13 nowych genów zwiększających ryzyko chorób serca

Naukowcy zidentyfikowali zestaw ponad 1.400 białek w mózgu człowieka, które są przyczyną ponad 130 chorób. Odkrycia, opublikowane w czasopiśmie Nature Neuroscience, mogą przyczynić się do opracowania nowych metod leczenia rozmaitych schorzeń. Ponadto wyniki badań rzucają światło na ewolucyjne początki ludzkich zachowań. Prace były współfinansowane przez UE.

Wszystkie nowo odkryte białka występują w strukturze zwanej gęstością postsynaptyczną (PSD). Synapsy to węzły łączące komórki nerwowe ze sobą. PSD stanowi część synapsy i składa się z dużej liczby białek, które są ściśle ze sobą połączone. Wyniki badań na zwierzętach sugerują, że PSD może mieć swój udział w wielu chorobach oraz niektórych aspektach zachowania. Ludzkie PSD było jak dotąd badane w niewielkim zakresie.

W ramach ostatnich prac naukowcy z Wlk. Brytanii poddali badaniom PSD pobrane od dziewięciu osób dorosłych poddanych operacji mózgu. Ujawniły one, że ludzkie PSD składa się z 1.461 białek, a każde z nich jest kodowane przez inny gen. Ponadto okazało się, że mutacje w wielu genach kodujących białka PSD są przyczyną 133 chorób neurologicznych i psychiatrycznych.

Jedna siódma zidentyfikowanych białek ma de facto swój udział w którejś ze znanych chorób klinicznych, a ponad połowa z nich to recydywiści. Aby ułatwić analizę złożonej sieci białek, naukowcy stworzyli molekularną mapę drogową, która przedstawia powiązania między białkami a różnymi chorobami.

"Odkryliśmy, że PSD bierze udział w ponad 130 chorobach mózgu, a to znacznie większa liczba niż się spodziewaliśmy. Choroby te obejmują tak powszechne i wyniszczające stany, jak choroba Alzheimera, Parkinsona oraz inne zespoły neurozwyrodnieniowe i epilepsje, jak również zaburzenia rozwojowe wieku dziecięcego, w tym autyzm i upośledzenie zdolności uczenia się" - zauważa profesor Seth Grant z Wellcome Trust Sanger Institute.

"W świetle tego, że wiele różnych chorób ma ten sam zestaw białek, być może będziemy w stanie opracować nowe metody terapeutyczne, które okażą się pomocne w leczeniu wielu chorób. Możemy również znaleźć sposoby na opracowanie nowych, genetycznych testów diagnostycznych oraz na wsparcie lekarzy w klasyfikowaniu chorób mózgu."

Co więcej, wiele genów powiązanych z PSD ma kluczowe znaczenie dla wielu aspektów zachowania, w tym uczenia się i pamięci, emocji i nastroju, uzależnienia i nadużywania środków odurzających.

Naukowcy dążyli również do odkrycia, w jaki sposób geny kodujące białka PSD ewoluowały w czasie. W tym celu porównali sekwencję genów PSD człowieka z genami innych naczelnych (szympansów i makaków) oraz myszy i szczurów, które są jedynie daleko spokrewnione z ludźmi.

Ich analizy wykazały, że geny PSD - a więc także i kodowane przez nie białka - ewoluowały znacznie wolniej niż inne geny. Naukowcy podejrzewają, że przyczyną może być wysoki poziom interakcji między różnymi białkami PSD. Według zespołu wolniejsze tempo ewolucji odkryto w przypadku innych protein o wielu interakcjach.

"Utrzymanie struktury tych białek sugeruje, że zachowania zarządzane przez PSD oraz powiązane z nimi choroby nie uległy dużym zmianom w ciągu wielu milionów lat" - mówi profesor Grant. "Pokazuje również, że synapsy gryzoni są dużo bardziej podobne do ludzkich niż się spodziewaliśmy, co wskazuje na to, że myszy i szczury są odpowiednimi modelami do badania chorób mózgu człowieka."

Naukowcy upublicznili swoje dane w witrynie programu Genes to Cognition, który poświęcony jest pogłębianiu wiedzy na temat podstaw molekularnych zachowań i chorób mózgu.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Fundacja im. J. M. Fulbrighta to program amerykański założony z inspiracji senatora USA Jamesa Williama Fulbrighta w 1946 roku. W jego ramach wybitni naukowcy mogą wyjeżdżać na staże na amerykańskie uczelnie, a amerykańscy naukowcy na staże zagraniczne. pełny tekst

The Martians (ang. Marsjanie) tak nazywani byli węgierscy naukowcy pracujący w Los Alamos (USA) nad amerykańskim projektem Manhattan - budową pierwszej bomby atomowej. Grupa ta była interdyscyplinarna, jej członkowie posiadali dyplomy z chemii, biologii, matematyki albo fizyki. W jej skład wchodzili m.in. następujący naukowcy: pełny tekst

Góry Gamburcewa - podlodowcowe pasmo górskie zlokalizowane we wschodniej części Antarktydy, w pobliżu płaskowyżu Dome A (Dome Argus). Jego długość wynosi ponad 1 tys. km, a wysokość ponad 3000 m. n.p.m. Pasmo, które jest całkowicie pokryte poand 600 m warstwą lodu i śniegu, zostało odkryte w 1958 podczas III Radzieckiej Ekspedycji Antarktycznej i nazwane imieniem radzieckiego sejsmologa i geofizyka, Grigorija Gamburcewa. Naukowcy uważają Góry Gamburcewa za matecznik lodówców, które pokryły Antarktydę 34 miliony lat temu. Według tezy S. Coxa i S. Thompsona z University of Arizona część Gór Gamburcewa jest pokryta lodem już od 300 mln lat, czyli od paleozoiku. pełny tekst

Europejskie Stowarzyszenie Archeologów (European Association of Archaeologists EAA) organizacja powstała w 1994 roku, licząca obecnie ponad 1100 członków z 41 krajów europejskich i pozaeuropejskich. Skupia archeologów i innych współpracujących z archeologią specjalistów. Należą do niej naukowcy, dydaktycy, archeolodzy terenowi, konserwatorzy, muzealnicy i studenci archeologii. W 1999 EAA uzyskała status ciała konsultacyjnego Rady Europy. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".