Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Czwartek, 31 maja 2012
Petronia, Bożysława, Ernestyna, Teodor
 1891: budowa Kolei Transsyberyjskiej
1970: zagłada miasta Yungay w Peru
WHO: Dzień bez Papierosa
Nowe publikacje
Naukowcy odkryli stanowiska archeologiczne w woj. warmińsko-mazurskim
Dodano:
|16 Sty 2012|, 2012 00:19
|
|
|
Odkrycie nieznanych dotychczas odcinków wałów z czasów krzyżackich i dwa cmentarzyska kurhanowe - to najważniejsze efekty zakończonego projektu realizowanego na terenie Warmii i Mazur przez Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie.
Badany przez archeologów obszar jest zalesiony, dlatego przez wiele lat trudno było ustalić, czy zasiedlano go w przeszłości. Tradycyjne metody stosowane w tej nauce nie pozwalają na miarodajne zbadanie terenu pokrytego lasem. Z pomocą przyszła nowoczesna technologia.
"Zleciliśmy firmie MGPP Aero laserowy skan lotniczy (LiDAR) wybranych terenów leśnych o powierzchni ponad 30 km kw. Dzięki zastosowaniu tej metody można lokalizować trudno dostępne obiekty o własnej formie terenowej (wały, kurhany, grodziska). Jest ona przydatna szczególnie na terenach leśnych, zakrzaczonych, wszędzie tam, gdzie roślinność utrudnia obserwację" - wyjaśnia Mariusz Wyczółkowski, kierownik projektu.
Archeolog dodaje, że atutem tej metody jest duża dokładność - na każdym metrze kwadratowym skanowanego terenu dokonywane są pomiary aż czterech punktów. Oznacza to, że na 1 ha badanego lasu dokonano pomiaru 40 000 punktów, z których każdy posiada dokładne dane dotyczące jego wysokości nad poziom morza oraz usytuowania w siatce kartograficznej.
"Badaniami objęliśmy dwa duże kompleksy leśne - dawny las Marschals Heide - Puszcza Marszałkowska należąca w średniowieczu do Marszałków Zakonu Krzyżackiego, oraz las należący od XIV w. do Kętrzyna (Rastenburger Stadt Wald), położony na miejscu lasów Bosin i Tauro" - dodaje Wyczółkowski.
W wyniku skanowania laserowego na terenie Puszczy Marszałkowskiej znaleziono nieznane wcześniej średniowieczne wały będące elementami systemu obronnego zlokalizowanego na granicy komturstwa królewieckiego i brandenburskiego. Według dotychczasowych ustaleń powstały po 1326 roku. "Wydaje się, że inicjatywę budowy systemu obrony liniowej państwa Zakonu można przypisać Wielkiemu Mistrzowi Ditrychowi von Altenburg, który w roku 1341, według informacji z kroniki Wiganda z Marburga, wykonał trzy szerokie drogi militarne prowadzące na Litwę, umocnione rowami. Śladem wspomnianych w kronice umocnień mogą być właśnie wały" - przekonuje archeolog.
Wzmocnieniem systemu obronnego były strażnice, gródki stożkowe i dwa zamki w Gierdawach i w Nordenburgu. Stanowiły one część całego systemu wałów uzupełnionych prawdopodobnie przesiekami, które ciągnęły się od jeziora Oświn aż do jeziora Arklickiego Obecnie część średniowiecznych wałów udostępniona jest w ramach ścieżki edukacyjnej wykonanej przez Nadleśnictwo Srokowo.
W tym samym lesie, dzięki LiDAR-owi odnaleziono również nieznane cmentarzysko kurhanowe, które wstępnie datowane jest na wczesną epokę żelaza lub okres wpływów rzymskich. Tworzą go trzy kurhany o średnicach dochodzących do 10 m i wysokości ok 0,5-0,6 m.
Kolejne cmentarzysko kurhanowe odkryto na terenie dawnego Lasu Miejskiego w Kętrzynie.
"W czasie weryfikacji terenowej obiektów widocznych na Numerycznym Modelu Terenu, wykonanym na podstawie skanowania laserowego, odnaleziono także kilka stanowisk płaskich. Najciekawszym z punktu widzenie badaczy przeszłości jest rozległa osada wczesnośredniowieczna związana z użytkowaniem grodziska w Poganowie i funkcjonowaniem miejsca kultu. Odnaleziono także dużą osadę z okresu wędrówek ludów, ślady osadnictwa z okresu rzymskiego oraz miejsce produkcyjne związane z wytapianiem żelaza z rud darniowych" - opisuje naukowiec.
"Prowadzona od wielu lat w Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Kętrzynie akcja +archeologii leśnej+ wykazała, że badanie terenów zalesionych na terenach dawnych Prus może przyczynić się do odkrycia wielu nowych stanowisk archeologicznych" - dodaje Wyczółkowski. "Specyfika zagospodarowania terenu dzisiejszych Warmii i Mazur od czasów osadnictwa krzyżackiego sprawiła, że większe kompleksy leśne na tym terenie znajdują się w tym samym miejscu od okresu średniowiecza. Dlatego zachowały się liczne, nieznane dotąd obiekty i stanowiska archeologiczne" - mówi.
Projekt sfinansowano dzięki dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach priorytetu Ochrona zabytków archeologicznych. Nowe metody weryfikacyjnych badań AZP obszarów leśnych. Wszystkie odnalezione stanowiska zostały zainwentaryzowane. Część uzyskanych wyników wykorzystana będzie w projekcie badawczym "Krajobraz wczesnośredniowiecznego osadnictwa Prus. Ekologia kompleksu osadniczego w Poganowie stanowisko IV", który dzięki grantowi Narodowego Centrum Nauki będzie realizowany w Muzeum w Kętrzynie w latach 2012-2014.
PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski
agt/bsz
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Sekwencja stratygraficzna - w archeologii termin oznaczający występowanie po sobie kolejnych warstw archeologicznych w obrębie danego stanowiska archeologicznego. Analiza układu warstw pozwala archeologom odtworzyć dzieje stanowiska i ich kolejność. Układ warstw nie jest jednolity i same warstwy także nie są jednakowe w obrębie stanowiska. W różnych rejonach stanowiska proces powstawania warstw mógł przebiegać inaczej.
pełny tekst
Plan stanowiska archeologicznego - jest przygotowywany przed przystąpieniem do prac badawczych, w celu naniesienia stanowiska archeologicznego na odpowiednio szczegółową mapę. W pierwszej kolejności sporządzany jest plan terenu badań. Następnie oznaczane są stałe punkty pomiarowe, siatka pomiarowa i przynajmniej jeden reper wysokościowy do pomiarów niwelacyjnych. Na tak przygotowany plan nanoszone są wszystkie otwierane wykopy. Wykonywany jest także plan warstwicowy stanowiska. Bardzo ważne jest jak najdokładniejsze przygotowanie planu stanowiska i siatki pomiarowej. Błędne naniesienie stanowiska na mapę spowoduje, że wykopaliska utracą wiarygodność, wszystkie pomiary będą błędne.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku