Naukowcy z Centrum Ekohydrologii oczyszczą wodę Zapory Trzech Przełomów :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Michael Hanlon: "10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi" - recenzja

"Myślenie na głos" pomaga rozwiązywać zadania z matematyki

10 najważniejszych odkryć naukowych roku 2009 według "Science"

Prof. Marciniec autorem "Biblii hydrosiliowania"

Lek, który zamieni rannego żołnierza w "niezniszczalnego"

Specjaliści zachęcają Polaków: "Badaj dno oka"

Wodę chińskiej Zapory Trzech Przełomów będą oczyszczać specjaliści z Międzynarodowego Instytutu PAN - Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii - poinformował PAP dyrektor Instytutu prof. Maciej Zalewski. Dodał, że prowadzone są także zaawansowane prace m.in. nad testowaniem rozwiązań ekohydrologicznych w Etiopii.

"W pierwszym etapie współpracy Chińczycy przyjadą do Polski, by uczyć się różnych metod. W kolejnym etapie my mamy pojechać do Chin i pracować nad adaptacją naszych metod i systemów do lokalnych warunków" - dodał prof. Zalewski.

Wyjaśnił, że współpraca została nawiązana dzięki kontaktom na poziomie międzynarodowym. Co kilka lat odbywa się, organizowane przez Komisję Europejską, forum Europa - Chiny. Jego celem jest jak najlepsza wymiana naukowa między Europą i Chinami oraz przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju w skali globalnej.

"Chińczycy i Europejczycy na bazie publikacji wybierają zespoły, które zapraszają na spotkania. W 2009 roku, oprócz Anglików, Niemców, Portugalczyków, Greków wybrali też Polaków. Chiny są zainteresowane ekohydrologią z powodu toksycznych zakwitów w wielkim zbiorniku Trzech Przełomów. W wyniku tych spotkań podpisana została umowa o współpracy. Uzgodniliśmy priorytety i harmonogram prac, które muszą być jeszcze zatwierdzone przez polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego" - mówił.

Naukowiec poinformował też, że specjaliści z ERCE pracują również nad projektami realizowanymi w Etiopii finansowanymi przez polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych na wniosek rządu Etiopii. "Ludzie mają tam bardzo poważny problem. Jedna z telewizji nakręciła nawet program o kobiecie, która straciła sześcioro z ośmiorga dzieci, ponieważ nie było innego źródła wody poza zbiornikiem, który okresowo kwitł i te zakwity były toksyczne, rakotwórcze" - opowiadał badacz.

Zaznaczył, że podobne problemy dotyczą praktycznie całej Afryki. "ERCE od kilku lat prowadzi staże naukowe, finansowane z UNESCO, na które co roku przyjmuje dwóch stypendystów z Afryki. 3 lata temu na takie stypendium do Polski przyjechał jeden z dyrektorów etiopskiego ministerstwa zasobów wodnych i na koniec półrocznego pobytu namawiał mnie, żebym przyjechał na wykłady, bo ekohydrologia jest im bardzo potrzebna" - mówił.

Ustalono, że we współpracy będzie wykorzystany nie tylko zasób informacji, ale także wiedza, która integruje różne dyscypliny oraz zdolność używania tej wiedzy do rozwiązywania problemów.

"Na tej podstawie ustaliliśmy, że Etiopczycy wskażą trzy najważniejsze problemy, które wspólnie rozwiążemy. Przy wdrażaniu rozwiązań korzystamy z wiedzy miejscowych specjalistów na temat specyfiki lokalnych systemów. My doradzamy im, co należy zrobić, aby odwrócić proces degradacji zasobów wodnych, ekosystemów i socjoekonomicznych sprzężeń zwrotnych" - tłumaczył prof. Zalewski.

Najważniejszym priorytetem wybranym przez Etiopię jest wynikająca z przeżyźnienia jezior i zbiorników, eliminacja toksycznych zakwitów.

Drugi priorytet to degradacja systemów rzecznych. W Etiopii następuje erozja wskutek nadmiernie intensywnej gospodarki pasterskiej. "Zbiorniki, na które wydają mnóstwo pieniędzy, w ciągu trzech lat zapełniają się mułem, a mogą one umożliwić produkcję ryżu i czterokrotnie zwiększyć wydajność produkcji żywności z hektara. Jednak z powodu braku zasobów wody, nie można prowadzić upraw ryżu, który wymaga stałego zasilania wodą" - podkreślił ekspert.

Dlatego, jego zdaniem, istnieje potrzeba zastosowania interdyscyplinarnych nauk, nie tylko z dziedziny hydrologii i ekologii, ale także ekonomii czy socjologii, i dopiero na tej podstawie przygotowywane są rozwiązania systemowe. Polacy współpracują również z instytucjami etiopskimi.

Jedna z nich, zajmuje się fitotechnologiami, czyli np. określaniem jak wykorzystać różne gatunki roślin dla rekultywacji zdegradowanych erozją obszarów oraz zwiększyć produkcję żywności.

Druga instytucja zajmuje się ekofarmingiem, a rozwiązania, które stosuje, są na tyle nowatorskie, że ostatnio odwiedził ją przewodniczący ONZ. Prowadzone prace wskazują, jak na niewielkiej przestrzeni - przez zrozumienie podstawowych procesów ekologicznych i recyrkulację materii organicznej - można osiągnąć dużą produkcję żywności bez konieczności namnażania w nieskończoność kóz czy owiec. "Pozwoliłoby to zredukować presję na dorzecze i ograniczyć erozję gleb oraz ich potencjału produkcyjnego. Jeśli bowiem wierzchnia warstwa gleby jest wypłukiwana, to bardzo trudno ją potem odbudować" - mówił specjalista.

Polacy przygotowują także w Etiopii systemy biofiltracyjne. "Najważniejszą rzeczą jest dostosowanie systemu do zakresu zmienności hydrologicznej. W tej chwili dokonywane są pomiary w dwóch miejscach, gdzie takie prototypy będą umieszczone. Jest to obszar eksperymentalnego ekofarmingu, więc nie obawiamy się, że zostaną zniszczone. Chcemy zbudować dwa rodzaje urządzeń prototypowych dostosowanych do specyfiki warunków w Etiopii, by etiopscy specjaliści zobaczyli jak to działa" - podkreślił.

Jak dodał, zainstalowanie systemów biofiltracyjnych jest dość ważne. Z większości wiosek wypływają bowiem niewielkie strumienie, które są bardzo zanieczyszczone. Wpadają one np. do czystych strumieni wypływających z gór. Takie wody zawierają nie tylko bakterie chorobotwórcze, ale także duże ilości substancji toksycznych m.in. dioksyn, ponieważ w strumieniach są nie tylko ścieki organiczne, ale także m.in. oleje z samochodów czy metale ciężkie. "Żeby tego uniknąć, chcemy pokazać, jak funkcjonuje biosekwencyjny system filtracyjny, który opatentowaliśmy w Polsce dla wód burzowych w miastach" - zapowiedział Zalewski.

Tłumaczył, że system ten łączy rozwiązania stosowane przy konstruowaniu oczyszczalni ścieków, oczyszczalni hydrofitowych oraz naturalnych procesów samooczyszczania występujących w dolinach rzecznych przez co jest to mało kosztowne. Po pierwszej fazie komór sedymentacyjnych, gdzie następuje osadzanie zawiesiny i formowanie osadu, montowane są biogeochemiczne złoża filtracyjne, w skład których wchodzą m.in. substraty geologiczne. Trzeci element tego systemu wykorzystuje procesy występujące w dolinach rzecznych przez sterowanie przepływem wody w odpowiednio ukształtowanej strukturze geologicznej, systemie komór.

"Dzięki opracowaniu metody sekwencyjnej filtracji udało się dziesięciokrotnie zmniejszyć powierzchnię potrzebną do oczyszczania wód burzowych, a także z akwakultury. O ile do tej pory do takich procesów potrzebowano około 2-3 proc. powierzchni zlewni, dzięki sekwencyjnym systemom powierzchnie te można ograniczyć 10-krotnie" - podkreślił naukowiec.

Zdaniem prof. Zalewskiego, kolejnym bardzo ważnym problemem jest podniesienie wilgotności i ilości wody w krajobrazie Etiopii. Nad jego rozwiązaniem Instytut pracuje wspólnie z dyrektorem Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego z Poznania, prof. Andrzejem Kędziorą, który zajmuje się bilansem ciepła i wody w krajobrazie.

Uczony, wykorzystując modele, które opracował w Polsce, pokazał w Etiopii, że są pewne obszary, gdzie można odwrócić proces wysychania jezior. Opady w Etiopii sięgają około 1400 mm rocznie, a z jego wyliczeń wynikało, że jeśli wszystkie drzewa w dorzeczu są wycięte, prędkość wiatru zwiększa się wielokrotnie i w związku z tym również parowanie zwiększa się wielokrotnie do około 1500 mm rocznie. "Profesor Kędziora wyliczył, że wystarczy co 500 metrów wprowadzić pasy zadrzewień i przez to obniżyć działanie wiatru tak, że parowanie spadnie do 1300 mm" - tłumaczył prof. Zalewski.

Dodał, że obecnie naukowcy pracują nad mapą Etiopii, na której zaznaczone zostaną obszary, na których - wprowadzając strefy zmniejszające prędkość wiatru - można poprawić retencję wody w glebie i przez to produktywność rolniczą, a także odbudować poziom jezior.

W serwisie Nauka w Polsce o pracach łódzkich naukowców w Etiopii można przeczytać również tu.

Źródło:
PAP - Nauka w Polsce

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii UNESCO w Łodzi - placówka mająca za zadanie kompleksowe podejście do rozwiązywania problemów z wodą; jej rolą jest także koordynowanie prac innych instytucji, które zajmują się ekohydrologią. pełny tekst

Gonder - miasto w północnej Etiopii, dawna stolica Cesarstwa Etiopii, a także stolica historycznej prowincji Begemder. Czwarte pod względem wielkości miasto kraju. pełny tekst

Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii UNESCO w Łodzi - placówka mająca za zadanie kompleksowe podejście do rozwiązywania problemów z wodą; jej rolą jest także koordynowanie prac innych instytucji, które zajmują się ekohydrologią. pełny tekst

Gonder lub Gondar (etiop. Gnder, starsza pisownia: Gandar, nowoczesna wymowa: Gender) - miasto w północnej Etiopii, dawna stolica Cesarstwa Etiopii, a także stolica historycznej prowincji Begemder. Czwarte pod względem wielkości miasto kraju. pełny tekst

Kolory flagi Senegalu zostały wybrane w 1960. Ułożone są w formie trzech pionowych pasów. Zielony, żółty (złoty) i czerwony są kolorami panafrykańskimi używanymi również m.in. we flagach Etiopii, Mali i Ghany. Pięcioramienna gwiazda umieszczona w centralnej części flagi symbolizuje wolność i rozwój. pełny tekst

Klęska głodu w Etiopii w latach 1984-1985, spowodowana zarówno przez suszę, jak i sytuację polityczną, dotknęła szacunkowo 8 milionów osób (głównie w północnej Etiopii) i spowodowała śmierć około 1 miliona osób. Klęska ta stała się przyczyną powstania trwałego wizerunku Etiopii jako typowego kraju głodu. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".