Naukowy przegląd polityki wodnej :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Badania naukowe podkreślają wskaźnik zużycia wody w produkcji bioenergii

Więcej wody w lasach - mniejsze ryzyko powodzi

Ekspert: w czasie upałów warto częściej odpoczywać, pić dużo wody

Badania sugerują, że zarządzanie zasobami wody może zwiększyć plony, ale to nie wystarczy

Naukowcy badają jakość i przejrzystość wody w jeziorze Śniardwy

Chociaż lasy na świecie dostarczają znacznej ilości wilgoci, z której powstają deszcze, to ten istotny wkład w obieg wody jest często przeoczany w polityce zasobów wodnych. To ogólna konkluzja nowych badań, których wyniki zostały opublikowane przez szwedzkich i węgierskich naukowców w czasopiśmie Global Change Biology.

Paneuropejski zespół ostrzega, że skurczenie obszarów leśnych redukuje regionalne i kontynentalne opady deszczu.

Jeden z członków zespołu, David Ellison z Węgierskiej Akademii Nauk, pyta: "Czy lasy są korzystne dla bilansu wody? Na pozór proste pytanie dzieli naukowców na dwa obozy - tych, którzy postrzegają drzewa jako odbiorców wody i tych, którzy widzą w nich dostawców wody. W artykule wykazano, że różnice między tymi dwoma obozami wynikają z przyjmowanej skali przestrzennej. Lasy, których wkład w obieg wody ma kluczowe znaczenie dla przetrwania człowieka i przyszłego dobrobytu, należy postrzegać jako globalne dobro publiczne, które należy chronić i eksploatować z korzyścią dla wszystkich."

Z perspektywy lokalnej drzewa to konsumenci wody, jednak przyjmując szersze spojrzenie, drzewa dostarczają wilgoć do atmosfery, która przekształca się w opady deszczu. Niektóre suche obszary są niemal całkowicie uzależnione od deszczu, który przychodzi za pośrednictwem atmosfery z obszarów leśnych.

Na chwilę obecną, to jednak ta pierwsza interpretacja dotycząca drzew - jako konsumentów wody - tworzy podstawy znacznej części prawodawstwa, tj. Dyrektywy 2000/60/WE i Ramowej Dyrektywy Wodnej UE (WFD), która obejmuje strategie wyceny wody. Dyrektywa ta nie uwzględnia jednak wkładu lasów w obieg wody.

Jeżeli powierzchnia lasów będzie się nadal kurczyć, to istnieje ryzyko ograniczenia w wielu miejscach zarówno opadów deszczu, jak i zasobów wodnych. Przystosowanie się do tych zmieniających się okoliczności będzie wymagać przyjęcia strategii zalesiania, aby zapewnić wzrost opadów atmosferycznych w regionach, w których opady te maleją. Urbanizacja, postępujące wylesianie i przekształcanie terenów leśnych w rolnicze - to wszystko niesie potencjalnie negatywne konsekwencje dla poziomu opadów atmosferycznych na świecie. Wyniki badań sugerują, że decydenci powinni uwzględnić zależność między lasami a zapewnianiem opadów atmosferycznych przy ocenie wartości usług ekosystemowych oraz promować zalesianie, opracowywać strategie łagodzenia suszy, zarządzać użytkowaniem gruntów i mierzyć "ślad wodny".

Ślad wodny to wskaźnik zużycia wody, który obejmuje zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie zużycie wody przez konsumenta lub producenta. W przypadku poszczególnych osób, społeczności czy przedsiębiorstw definiuje się go jako całkowitą objętość słodkiej wody zużywaną do produkcji towarów i usług konsumowanych przez poszczególne osoby lub społeczności albo produkowanych przez przedsiębiorstwa.

Pierwsze europejskie ustawodawstwo wodne, które wprowadziło normy dotyczące rzek i jezior wykorzystywanych do czerpania wody pitnej przyjęto w 1975 r., by następnie w 1980 r. wyznaczyć wiążące cele w zakresie jakości wody pitnej. Objęło ono również przepisy dotyczące jakości wód zarybionych, a także tych, w których żyją skorupiaki, kąpielisk oraz wód gruntowych. Głównym narzędziem kontroli emisji była Dyrektywa 76/464/EWG w sprawie zanieczyszczenia spowodowanego przez niektóre niebezpieczne substancje.

Europejska polityka wodna przeszła proces restrukturyzacyjny, a WFD przyjęta w 2000 r. wyznacza cele w zakresie ochrony wody w przyszłości. Aczkolwiek, w obecnej postaci w WFD pojawia się tylko jedna wzmianka o lasach i nie ma żadnej na temat leśnictwa, mimo ich potencjalnego oddziaływania na strumienie, rzeki i jeziora.

Zespół odkrył, że w Europie główny nacisk na strategie zalesiania wiąże się z potencjałem lasów w zakresie sekwestracji dwutlenku węgla lub ich wartości jako źródła bioenergii. Zdecydowanie zbyt mały nacisk kładzie się na ich potencjalne zastosowanie jako narzędzia do adaptacji, w szczególności sprzyjającego zwiększonym opadom atmosferycznym i walce z suszą.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Wody zaskórne (prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe) wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią ziemi. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin. pełny tekst

Wody kondensacyjne to wody podziemne, powstałe w wyniku skraplania (kondensacji) pary wodnej w przypowierzchniowych warstwach gruntu. Powstają tylko w obecności "jądra", na którym mogą gromadzić się krople wody. Biorą one niewielki udział w zasilaniu wód podziemnych (tylko w terenach o dużych dobowych wahaniach temperatur mogą stanowić aż do 50% ogólnej ilości wód podziemnych). pełny tekst

Wody zaskórne, zwane też wodami wierzchówki, prawidłowa nazwa: wody przypowierzchniowe wody podziemne, znajdujące się bardzo płytko pod powierzchnią gruntu. Wody te cechują się zmiennością temperatury i z reguły są zanieczyszczone. Z tego względu nie nadają się do celów spożywczych. Wody zaskórne powstają pod wpływem zmian temperatury i opadów atmosferycznych. Wody te są niezbędne do życia roślin. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".