Nobel z medycyny: jeden z laureatów - uhonorowany pośmiertnie :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Nobel z medycyny za badania nad odpornością; jeden z noblistów nie żyje

Prof. Tomasz Guzik: Działanie układu odpornościowego bywa przewrotne

Kampania społeczna "Postaw na zdrowie i odporność na stres"

Sesja naukowa nt. tegorocznej Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny

Finansowane przez UE badanie opisuje sposób walki układu odpornościowego z gruźlicą

Naukowcy odkryli nowego rozgrywającego w układzie odpornościowym

Fundacja Noblowska zdecydowała w poniedziałek wieczorem, że Ralph Steinman - jeden z trzech tegorocznych laureatów Nobla w dziedzinie medycyny - pozostanie laureatem, mimo że zmarł trzy dni przed ogłoszeniem przyznania mu tego wyróżnienia. "Nagrodę Nobla przyznano Ralphowi Steinmanowi w dobrej wierze, zakładając, że laureat żył" - orzekła Fundacja, mimo że statut wyklucza przyznawanie nagród pośmiertnie. Bruce Beutler, Jules Hoffmann oraz Ralph Steinman zostali w poniedziałek laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii 2011. Nazwiska laureatów ogłoszono przed południem w Sztokholmie. Beutler i Hoffmann podzielą się połową nagrody w wysokości 10 mln koron szwedzkich (ok. 1,5 mln dolarów). Druga połowa wejdzie w skład spadku po Steinmanie.

Już po ogłoszeniu werdyktu uczelnia Steinmana - Uniwersytet Rockefellera w Nowym Jorku - poinformowała Komitet Noblowski, że uczony zmarł 30 września z powodu raka trzustki. Wiadomość o śmierci uczelnia otrzymała od jego rodziny w poniedziałek rano, tamtejszego czasu.

Sekretarz generalny Komitetu Noblowskiego Goran Hansson powiedział, że podejmując decyzję o przyznaniu Nobla, Komitet nie wiedział o śmierci Steinmana.

W tym roku w dziedzinie medycyny i fizjologii Noblem nagrodzono naukowców za odkrycia dotyczące funkcjonowania układu odpornościowego. Amerykanin Bruce Beutler i Francuz Jules Hoffmann wyjaśnili, jak działa tzw. wrodzony układ odpornościowy. Jest to pierwsza linia obrony systemu immunologicznego, gdy patogeny, takie jak bakterie i wirusy, pokonają bariery fizyczne, chemiczne i biologiczne organizmu. Jest to odpowiedź natychmiastowa, lecz nieswoista (nie jest skierowana przeciwko konkretnym zarazkom).

Zasługą pochodzącego z Kanady Ralpha Steinmana było odkrycie komórek dendrytycznych, pełniących kluczową rolę w drugiej linii obrony immunologicznej, czyli w tzw. adaptacyjnym układzie odpornościowym. Tego rodzaju odporność wytwarza się po tym, gdy organizm zetknie się z patogenem i go wyeliminuje, ale jednocześnie zapamięta go tak, żeby można było uruchomić reakcję odpornościową natychmiast po ponownym ataku drobnoustroju.

Oba rodzaje odporności, wrodzonej i adaptacyjnej, funkcjonują dzięki temu, że układ odpornościowy potrafi rozróżnić własne molekuły od obcych, nazywanych antygenami. Są to białka i substancje chemiczne wzbudzające przeciwko sobie odpowiedź odpornościową. Ponieważ organizm wytwarza przeciwko nim ,,pasujące" do nich przeciwciała, antygeny nazywane są również generatorami przeciwciał.

"Zdumiewające jest to, że odkrycia zostały dokonane pod koniec XX wieku, kiedy już wiedzieliśmy, w jaki sposób układ immunologiczny niszczy bakterie czy wirusy" - powiedział PAP immunolog prof. Janusz Marcinkiewicz.

Nobel z medycyny i fizjologii jest "w pełni zasłużony, choć konkurencja była silna" - ocenił prof. Paweł Kisielow z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN we Wrocławiu.

Jak podkreśliła prof. Jolanta Myśliwska, kierownik Katedry Immunologii na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, wiedzę uzyskaną dzięki odkryciom jednego z noblistów, Ralpha Steinmana, wykorzystuje się w transplantologii, terapii nowotworów i leczeniu niektórych chorób autoimmunizacyjnych.

,,Implikacje praktyczne tych odkryć są ogromne. Już w tej chwili dysponujemy lekami, które działając na zidentyfikowane cząsteczki mogą regulować odpowiedź układu odpornościowego. Kilka takich leków jest już zarejestrowanych, ale lawina przed nami" - powiedział PAP kierownik Zakładu Immunologii WUM prof. Jakub Gołąb.

Zdaniem dr. hab. Sergiusza Markowicza, odkrycia tegorocznych noblistów są tym ważniejsze, że używając substancji, które pobudzają odporność wrodzoną, można wzmacniać również odpowiedź nabytą. "Przyszłością medycyny jest sterowanie oboma ramionami odpowiedzi immunologicznej" - powiedział.

Amerykanin Bruce A. Beutler z wydziału genetyki Scripps Research Institute w La Jolla w Kalifornii jest pionierem badań nad procesem zapalnym i odpornością wrodzoną. "To naprawdę jeden z najszczęśliwszych dni w moim życiu" - powiedział laureat w rozmowie z dziennikarzem agencji Reuters.

Drugi z laureatów prof. Jules A. Hoffmann zaczynał swoją karierę naukową od badania komórek krwi szarańczy wędrownej, ale kluczowe doświadczenia, które przyniosły mu Nobla, przeprowadził w latach 90. na muszkach owocowych. Uznaje się go za odkrywcę roli rodziny receptorów Toll w zwalczaniu zakażeń.

Dr Ralph Steinman historycznego odkrycia komórek dendrytycznych dokonał na Uniwersytecie Rockefellera. Ukazanie się w 1973 roku artykułu, w którym po raz pierwszy został użyty termin ,,komórka dendrytyczna", zapoczątkowało szereg badań nad wykorzystaniem tych komórek w różnych rodzajach terapii.

PAP - Nauka w Polsce

az/ ekr/ zbw/ jjj/ zan/ lt/ koc/ agt/ mc/bsz

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (szwedz. Nobelpriset i fysiologi eller medicin) jest nagrodą przyznawaną corocznie przez Instytut Karolinska za wyjątkowe osiągnięcia naukowe z różnych dziedzin fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu oryginalnych Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla (zm. w 1896 roku). Jak zapisał on w swoim testamencie, nadzór nad nagrodą sprawuje Fundacja Noblowska, a przyznawana jest ona przez zgromadzenie wybierane przez Instytut Karolinska. Określana potocznie jako "Nagroda Nobla z medycyny", w rzeczywistości była precyzyjnie opisana przez Nobla w jego testamencie, jako nagroda z "fizjologii lub medycyny". Z tego powodu może być przyznana w każdej ze szczegółowych dziedzin obu tych nauk. Pierwszym laureatem nagrody był w roku 1901 Niemiec Emil Adolf von Behring. pełny tekst

Nagroda Laskera amerykańska nagroda naukowa za badania w dziedzinie medycyny. Nagroda ta jest przyznawana od 1946 żyjącym badaczom przez fundację Lasker Foundation, założoną przez pioniera reklamy Alberta Laskera i jego żonę Mary Woodward Lasker (później znaczącą aktywistkę w dziedzinie badań medycznych). Nagrody cieszą się znacznym prestiżem i czasem są nazywane amerykańskim Noblem. Do roku 2005, 71 z laureatów zdobyło później Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. pełny tekst

George Wells Beadle (ur. 22 października 1903, zm. 9 czerwca 1989) - amerykański genetyk. W 1958 wraz z Edwardem Lawrie Tatumem zdobył Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za badania nad Neurospora crassa, które doprowadziły do stworzenia hipotezy jeden gen = jeden enzym. Drugą połowę Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1958 otrzymał Joshua Lederberg za odkrycie mechanizmów rekombinacji genetycznej u bakterii. pełny tekst

Karolinska Institutet czyli Instytut Karolinska to uniwersytet medyczny w Solnej, założony w 1810. Komitet instytutu przyznaje Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Do Instytutu należy Szpital Karolinska. Dwa główne kampusy Instytutu znajdują się w Solnej i Huddinge. Instytut Karolinska to jeden z największych w Szwecji ośrodków badawczych w dziedzinie nauk biomedycznych. Kształci się tam około 6000 studentów i 3000 doktorantów. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".