Nowa broń w walce z otyłością :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Dlaczego zapalenie tkanki tłuszczowej nie zawsze jest złe

Naukowcy układają puzzle genów, otyłości i dystrybucji tkanki tłuszczowej

Dr Kozak bada wpływ temperatury otoczenia na tworzenie się tkanki tłuszczowej

Wadliwy gen i tkanki obwodowe wpływają na zegar biologiczny muszki owocówki

Naukowcy zidentyfikowali geny wiążące początek pokwitania z tkanką tłuszczową u kobiet

Jak donosi Nature amerykańscy badacze z Instytutu Chorób Nowotworowych Dana-Faber (część Uniwersytetu Harvarda) przeprogramowali myszy, by te tworzyły brązową tkankę tłuszczową. Dodatkowo sukces jest tym większy, że w fazie laboratorium dokonali tego samego na ludzkich fibroblastach.

Wiadomo już dość długo, że histologicznie wyróżnia się 2 główne rodzaje tkanki tłuszczowej, będącej jednym z typów tkanki łącznej. Mianowicie są to żółta (zwana również białą) oraz brązowa tkanka tłuszczowa. O ile ta pierwsza jest najbardziej rozpowszechniona w organizmie ludzkim, o tyle brązowa tkanka tłuszczowa pojawia się w 2 ostatnich miesiącach życia płodowego. Jej rozwinięta postać występuje w okresie noworodkowym i niemowlęcym. Jej obszary występowania to: okolica między łopatkami, okolica szyi, śródpiersia oraz dużych tętnic i nerek. Następnie ulega ona powolnemu zanikowi. Co ciekawe występuje ona w dużej ilości u zwierząt hibernujących. Tkanka ta jest silnie unaczyniona, co wiąże się ściśle z jej funkcją tzn. produkcją ciepła. Swoje właściwości zawdzięcza dzięki unikalnemu białku zwanemu termogeniną i występującemu dzięki temu rozprzężeniu łańcucha oddechowego z następczą produkcją dużych ilości ciepła. Brązową tkankę tłuszczową odkrył już w 1551 r. Szwed Konrad Gessner.
Pewien przełom w zakresie zrozumienia i wykorzystania właściwości tej tkanki nastąpił niedawno bo ok. rok temu. Wtedy ukazał się na łamach „Nature” artykuł Bruce’a Spiegelmana z Instytutu Chorób Nowotworowych Dana-Faber. Badacz wyjaśnił, że tkanka ta ma zupełnie inne pochodzenie niż żółta tkanka tłuszczowa. Prekursorami brązowej tkanki tłuszczowej okazały się mioblasty, które dają początek także tkance mięśniowej. Okazało się, że kluczowym czynnikiem decydującym o wejściu na drogę tworzenia brązowej tkanki tłuszczowej jest białko o skrócie PRDM16. Jest ono molekularnym przełącznikiem decydującym o tym, czy mioblast stanie się tkanką mięśniową czy brązową tkanką tłuszczową.
Jednak dla badaczy był to początek kolejnego odkrycia. Spiegelman i jego współpracownicy podejrzewali od początku, że PRDM16 nie jest osamotniony w swoim działaniu. Stwierdzili, że istnieje drugi tajemniczy element mechanizmu przełączania. Właśnie temu odkryciu został poświęcony artykuł w „Nature” z dnia 29 lipca.
Bostońscy uczeni zaczęli mozolną pracę szukania tego elementu. Okazała się nim proteina C/EBP-beta. Odpowiednia manipulacja obydwoma białkami decyduje o tworzeniu brązowej tkanki tłuszczowej z mioblastów, ale także co ciekawe z innych rodzajów komórek.
Jako nośnika genu kodującego te 2 elementy przełączające użyli wirusów. Gen był przenoszony do fibroblastów – komórek tkanki łącznej. Część komórek była pobrana ze skóry mysich noworodków, część ze skóry dorosłych osobników, a część ze skóry ludzkiego noworodka (dokładnie z napletka usuniętego podczas zabiegu obrzezania). Co interesujące we wszystkich trzech przypadkach fibroblasty ukierunkowały się w kierunku brązowej tkanki tłuszczowej, która zaczęła powstawać dość szybko. Później tak ukierunkowane fibroblasty zostały wszczepione dorosłym myszom. Za pomocą PET (pozytronowa tomografia emisyjna) wykazano, że osobniki te zaczęły błyskawicznie spalać duże ilości kalorii. Gdyby nie dokonano wszczepu tej tkanki, to kalorie byłyby magazynowane w zwykłej żółtej tkance tłuszczowej prowadząc w odpowiednim czasie do otyłości. Jak potwierdza współautor badań dr Shingo Kajimura odkrycie ma potężny potencjał i może być wykorzystane w opracowaniu nowej terapii otyłości. Badacze twierdzą, że można by było wykorzystać odkrycie u ludzi, przenosząc przełącznik PRDM16-C/EBP-beta za pomocą wirusa i transplantować tkankę w ten sposób zmodyfikowaną lub też co być może bardziej obiecujące stworzyć lek o analogicznym działaniu do mechanizmu przełączania.

Źródła:
Gazeta Wyborcza
Skrót oryginalnego artykułu w Nature

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Choroby tkanki łącznej (ang. Connective tissue disease CTD) grupa różnorodnych chorób, w których zmiany patologicznie pierwotnie występują w tkance łącznej. Tkanka łączna to jeden z typów tkanek, który charaktryzuje się obfitą substancją pozakomórkową, która utrzymuje, spaja i ochrania narządy wewnętrzne. Dawna nazwa chorób tkanki łącznej kolagenozy sugerowała, że choroby te dotyczą tylko kolagenu, natomiast w rzeczywistości obejmują one całą tkankę łączną. Do chorób tkanki łącznej należą: pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".