O tym jak neurobiologia odkrywa piękno :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Interakcje genów nadzorują rozwój i aktywność mózgu

Naukowcy odkryli białka odpowiedzialne za ponad 130 chorób mózgu

Naukowcy: telefony komórkowe jednak nie wywołują guza mózgu

Naukowcy identyfikują koniugujące transpozony w mózgu człowieka

Naukowcy wyodrębnili dwa poziomy w guzach mózgu

Czy piękno tkwi w przedmiocie czy też zależy od upodobań patrzącego? Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Wlk. Brytanii sugerują, że leży ono w obszarze czołowym mózgu, a mianowicie w przyśrodkowej korze okołooczodołowej. Naukowcy z University College w Londynie twierdzą, że ten obszar mózgu rozświetla się, kiedy człowiek odbiera piękno dzieła sztuki lub utworu muzycznego. Odkrycia, zaprezentowane w czasopiśmie PLoS ONE, wskazują że wszystkie formy sztuki korelują, wywołując aktywność w tym samym regionie mózgu. A zatem ostatecznie nie to ładne, co ładne, ale co się komu podoba.

Edmund Burke, irlandzki filozof i polityk napisał w swojej rozprawie pt. "Dociekania filozoficzne o pochodzeniu naszych idei wzniosłości i piękna": "Piękno to w większej części pewne przymioty rzeczy oddziałujące mechanicznie na umysł człowieka poprzez zmysły." Ujmując rzecz krótko, wszelkie zmysły mogą stymulować unikalny przymiot piękna. A zatem czy korelacja zmysłów słuchu i wzroku z aktywnością następuje w tym samym obszarze mózgu czy w różnych?

W toku ostatnich prac naukowcy zbadali 21 osób o różnym pochodzeniu etnicznym i kulturowym. Badani zostali poproszeni o ocenę serii obrazów lub urywków muzyki jako "piękne", "obojętne" lub "brzydkie". Następnie każda z 21 osób oglądająca obrazy lub słuchająca muzyki została umieszczona w skanerze do czynnościowego rezonansu magnetycznego (fMRI). Naukowcy mierzyli aktywność mózgu badanych.

Profesor Semir Zeki z Laboratorium Neurobiologii Wellcome przy University College w Londynie, Wlk. Brytania, wraz z dr Tomohiro Ishizu odkryli, że przyśrodkowa kora okołooczodołowa, którą eksperci nazywają ośrodkiem przyjemności i nagrody mózgu, wykazała silniejszą aktywność w mózgu uczestników słuchających muzyki lub patrzących na obrazy, które już uznawali za piękne.

Odkryli również, że nie ma konkretnego obszaru w mózgu skorelowanego ogólnie z dziełem sztuki uznanym za "brzydkie". Aczkolwiek w porównaniu do doświadczania "piękna", doświadczenie brzydoty wzrokowej było skorelowane z aktywacją kilku obszarów.

Podczas gdy wcześniejsze badania powiązały przyśrodkową korę okołooczodołową ze zrozumieniem piękna, w ramach ostatnich badań wykazano, że ten sam obszar mózgu jest aktywowany zarówno w przypadku wzrokowego, jak i słuchowego odbierania piękna przez tych samych badanych. Według tandemu naukowców piękno istnieje jako abstrakcyjna koncepcja w mózgu.

Oprócz przyśrodkowej kory okołooczodołowej, bodziec wzrokowy powoduje również aktywację kory wzrokowej. Naukowcy zaobserwowali, że ten obszar wykazywał większą aktywność w czasie oglądania przez badanych obrazów niż w czasie słuchania muzyki i odwrotnie w przypadku kory słuchowej.

Intrygującym odkryciem była wzrastająca aktywność jądra ogoniastego, zlokalizowanego w pobliżu ośrodka mózgu, proporcjonalnie do relatywnego piękna wizualnego obrazu. Wcześniej naukowcy odkryli korelację jądra ogoniastego z miłością romantyczną, sugerując istnienie neuronalnego korelatu relacji między pięknem a miłością.

"Pytanie, czy istnieją cechy charakterystyczne, które sprawiają, że rzeczy są piękne stanowi od tysiącleci przedmiot debaty artystów i filozofów sztuki, niemniej bez zadowalającej konkluzji" - zauważa profesor Semir Zeki. "Podobnie w przypadku pytania, o to czy posiadamy abstrakcyjne poczucie piękna, to jest takie, które wzbudza w nas to samo silne doświadczenie emocjonalne niezależnie od źródła, np. na przykład słuchowego lub wzrokowego. Nadszedł czas, by neurobiologia zmierzyła się z tymi podstawowymi zagadnieniami" - dodaje.

"Niemal wszystko można uznać za sztukę, aczkolwiek my utrzymujemy, że jedynie te dzieła, których doświadczanie skorelowane jest z aktywnością w przyśrodkowej korze okołooczodołowej powinny zostać zakwalifikowane do sztuk pięknych" - dodaje. "Obraz Francisa Bacona na przykład może mieć ogromną wartość artystyczną, ale nie kwalifikować się do miana pięknego. To samo można powiedzieć o niektórych z 'trudniejszych' kompozytorów klasycznych i chociaż ich kompozycje można postrzegać jako bardziej 'artystyczne' niż muzyka rockowa, w przypadku osoby uznającej tę ostatnią za bardziej nagradzającą i piękną spodziewamy się zaobserwować większą aktywność w określonym obszarze mózgu w czasie słuchania zespołu Van Halen niż kompozycji Wagnera."

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Neuroestetyka dyscyplina kognitywna, której celem jest naukowe wyjaśnienie zjawisk składających się na percepcję (lub szerzej: poznanie) dzieła sztuki. Przedsięwzięcie interdyscyplinarne, w którym uczestniczą przedstawiciele różnych tradycyjnych dyscyplin badawczych, takich jak psychologia, fizjologia czy neurobiologia. Neuroestetyka poszukuje neurobiologicznych podstaw przeżyć estetycznych, gdyż uprawianie i odbiór sztuki są warunkowane przez aktywność struktur mózgu, odpowiedzialnych za percepcję; stawia pytania: dlaczego dane wrażenie zmysłowe jest dla nas interesujące i w jaki sposób jest ono interpretowane przez mózg? pełny tekst

Neuroanatomia gałąź anatomii zajmująca się budową obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego u człowieka i zwierząt. Równocześnie, stanowi jedną z najstarszych gałęzi neurobiologii. pełny tekst

Bursztynowe drzewo - nagroda przyznawana przez Kaszubów za wybitne zasługi wobec kultury. Wywodzi się z myśli, że bursztyn i drzewo to największe skarby Kaszub a ich połączenie gwarantuje moc, dostatek i wrażliwość na piekno. Jednym z członków jury przyznającego nagrode w okresie międzywojennym był malarz marynista Marian Mokwa pełny tekst

Neuroprotetyka inaczej protezowanie układu nerwowego) - dziedzina wiedzy związana z neurobiologią i inżynierią biomedyczną, zajmującą się uzupełnianiem wadliwych elementów układu nerwowego przy pomocy zastępczych materiałów sztucznych - protez lub implantów. pełny tekst

Lazaros Constantinos Triarhou (gr. , ur. 1957) grecki lekarz neurolog, neuropatolog i historyk medycyny. Profesor neurobiologii na Uniwersytecie w Salonikach. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".