Objadanie się zamienia samice czyściciela w samce :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Ludzka czaszka i zgniłe ryby, czyli dawne sposoby na ludzkie choroby

W jaki sposób ważka równoskrzydła uczy się wybierać najlepszego samca

Naukowcy odkryli nowego rozgrywającego w układzie odpornościowym

Psy tropiące wykrywają raka płuc? Wyniki badań pokazują, że to możliwe!

Archeolodzy: przed wiekami na Mazurach jadano ryby i wiewiórki

Ludzie wymierzają karę tym, którzy oszukują. A surowość kary uzależniona jest od ciężaru oszustwa. Ale, jak się okazuje, nie jest to cecha wyłącznie ludzka... Wargatki sanitarniki (Labroides dimidiatus) są rzeczywiście tym, co zjedzą. Chociaż rodzą się jako samice, największy łakomczuch przekształca się w dominującego samca i karze mniejsze, oszukańcze ryby, które nie ograniczają się tylko do jedzenia pasożytów swojej ryby klienta, ale nadgryzają również ją samą.

Wyniki ostatnich międzynarodowych badań, zaprezentowane w czasopiśmie Proceedings of the Royal Society B, rzucają nowe światło na to, co się dzieje z samicami ryb, które przejadają się. Ku wielkiej konsternacji dominującego samca, samica racząca się nadmiernie jedzeniem może stać się na tyle duża, by przekształcić się w konkurencyjnego samca.

Naukowcy pracujący pod kierunkiem Instytutu Zoologii przy Londyńskim Towarzystwie Zoologicznym (ZSL) w Wlk. Brytanii odkryli, że samce ryb są wrażliwe na rozmiar swoich partnerek. Ryby te żyją w grupach, które eksperci nazywają haremami, gdyż składają się z 16 samic i 1 dominującego samca. Samiec łączy się zwykle z największą samicą przy wykonywaniu swoich prac sanitarnych.

"Wyniki naszych badań pokazują, że samce ryby czyściciela są wrażliwe na rozmiar swoich partnerek" - wyjaśnia naczelna autorka dr Nichola Raihani z ZSL. "Jednym z powodów kontrolowania oszukującej samicy może być powstrzymywanie jej przed nadmiernym objadaniem się, a przez to zagrożeniem swojej pozycji dominującego samca w rafie." Ryba czyściciel żyje w rafach koralowych w całym, tropikalnym regionie indyjsko-pacyficznym.

W toku badań odkryto również, że samiec ryby czyściciela potrafi rozróżnić między tym, co jest nisko- a co wysokowartościowym posiłkiem i nie zawaha się surowiej ukarać samicy, jeżeli "odpędzi" cennego klienta.

A jak reaguje samica? Zapewnia lepszą obsługę wartościowym klientom. Naukowcy podkreślają, że jest to pierwszy przykład spoza społeczności ludzkiej, w którym kara odpowiada przewinieniu, doprowadzając winowajcę do zmiany zachowania z uwagi na możliwe konsekwencje.

Według naukowców ryba czyściciel staje w obliczu problemu podobnego do "dylematu więźnia" (scenariusze współpracy i zaufania mogą, ale nie muszą wygrać z własną korzyścią), kiedy przeprowadza w parze inspekcję wspólnego klienta. Tylko jeden członek pary odniesie korzyść z oszustwa (ugryzienia klienta), podczas gdy koszty (odejście klienta) zostaną podzielone między obojga partnerów.

"Ryba czyściciel i człowiek raczej nie mają wielu wspólnych cech fizycznych, niemniej zwierze to wymierza karę oszukującym osobnikom w taki sposób, jak ludzie wyciągają konsekwencję wobec innych, przekraczających granice prawa" - wyjaśnia dr Raihani. "W obydwu sytuacjach surowsza kara może służyć za silniejszy środek zniechęcający do kolejnych wykroczeń."

W artykule czytamy: "Pomimo korzyści związanych z oszukiwaniem, ryby czyściciele wydają się znajdować wyjście z dylematu oparte na współpracy, głównie dlatego, że samice zachowują się bardziej kooperacyjnie w czasie inspekcji zespołowych niż samotniczych. Ten wzrost kooperatywności ze strony samic pojawia się dlatego, że samce karzą samice, które oszukują i doprowadzają do odejścia wspólnego klienta. Samce wymierzają karę poprzez agresywny pościg po odejściu modelowego klienta." A czy samice karzą samców? Nie, nie karzą ich.

Kolejnym zadaniem stojącym przed naukowcami jest ustalenie sposobu, w jaki ryby czyściciele oceniają wpływ sił rynkowych na jakość usługi zapewnianą przez nie gatunkom klienckim.

Wkład w badania wnieśli eksperci z Uniwersytetu w Zurychu i Université de Neuchâtel w Szwajcarii oraz z Uniwersytetu w Queensland w Australii.

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Melanocetus johnsonii gatunek ryby głębinowej z rodziny Melanocetidae. Występuje we wszystkich oceanach na głębokościach powyżej 2000 m. Charakteryzuje się wybitnie zaznaczonym dymorfizmem płciowym: samice mierzą do 13,5 cm długości, samce do 28 mm. Samce nie są pasożytami samic, jak u niektórych przedstawicieli rzędu. pełny tekst

Xiphophorus milleri gatunek słodko- i słonawowodnej ryby z rodziny piękniczkowatych (Poeciliidae). Samce osiągają około 3 cm, a samice 4,5 cm długości. pełny tekst

Nothobranchius kilomberoensis gatunek ryby z rodziny Nothobranchiidae, rzędu karpieńcokształtnych. Występuje w Tanzanii. Samce osiągają do 3,4 cm długości, a samice do 4,13 cm. Samce mają czerwone plamy na dolnej części głowy i gardła. Płetwy grzbietowe biało-niebieskie. Ogon czerwony. Ryba słodkowodna. pełny tekst

Breviceps rodzaj płazów bezogonowych z rodziny Brevicipitidae, obejmujący gatunki występujące w wschodniej i południowej Afryce. Zamieszkują jałowe, wyschnięte półpustynie. Płazy z tego rodzaju charakteryzują się krótką głową i krępym tułowiem. Na powierzchni ziemi pojawiają się tylko podczas gwałtownych, tropikalnych ulew. Samce są znacznie mniejsze od samic i mają tak krótkie kończyny w stosunku do swojej wielkości że nie są w stanie trzymać samicy w pozycji ampleksus. Dlatego wydzielają specjalny klej który utrzymuje samca na samicy podczas kopulacji. Samce wydają głośne, beczące, słyszalne z dużej odległości odgłosy, przywołujące samice. Kuliste jaja składane są w podziemnych komorach. Młode wylegają się bezpośrednio z jaj nie przechodząc metamorfozy. pełny tekst

Cryptopsaras couesii gatunek ryby głębinowej z rodziny matronicowatych (Ceratiidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Cryptopsaras. Występuje we wszystkich oceanach na głębokościach do 3085 m. Samice osiągają do 44 cm długości, samce do 7,3 cm długości, są seksualnymi pasożytami samic. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".