Ochrona diabŁa tasmańskiego przed wyginięciem :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Zespół z AGH opracował unikatową metodę detekcji uszkodzeń materiałów

Międzynarodowy zespół naukowców odkrywa tajemnicę czerniaka

Eksperci: nowotwory powinny być leczone przez zespoły wielodyscyplinarne

Debata naukowców na temat zjawiska ''selekcyjnego wymiatania'' jako czynnika napędzającego ewolucję gatunku ludzkiego

Badania wzywają do nowego podejścia do ochrony przed wyginięciem tygrysów

Międzynarodowy zespół naukowców opracował model do sprawdzenia, czy przetrzymywanie osobnika diabła tasmańskiego w niewoli pomogłoby zachować wystarczające zróżnicowanie genetyczne, aby gatunek przetrwał najazd śmiertelnego raka pustoszącego jego siedlisko.

To innowacyjne zapoczątkowano, kiedy zespół złożony z naukowców z Australii, Danii i USA, przyjrzał się analizom całego genomu dwóch diabłów tasmańskich - jednego, który zdechł z powodu zaraźliwego raka pyska (ang. Devil Facial Tumour Disease - DFTD) i drugiego, który był zdrowy.

Model, zaprezentowany w raporcie zespołu, opublikowanym w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), wspomoże działania podejmowane w celu ochrony przed wyginięciem lubianego diabła tasmańskiego, torbacza występującego naturalnie wyłącznie na australijskiej wyspie-stanie, Tasmanii. Jeżeli model sprawdzi się, to ostatecznie może pomóc w ochronie przed wyginięciem także innych zagrożonych gatunków.

Gatunkowi poważnie zagraża DFTD, którą to chorobę po raz pierwszy zaobserwowano zaledwie 15 lat temu na wschodnim wybrzeżu Tasmanii. Od tamtej pory rozprzestrzenia się szybko na zachód, zagrażając wyginięciem całego gatunku. Koncepcja stojąca za omawianym podejściem polega na tym, że gdyby pewna liczba zdrowych diabłów tasmańskich była przetrzymywana w zoo lub "niewoli ochronnej", aż rak przebiegnie zgodnie z naturalną koleją rzeczy, wówczas przetrzymywane zwierzęta mogłyby zostać ponownie wypuszczone do swojego naturalnego siedliska i populacja mogłaby zacząć rozwijać się od nowa.

DFTD to nietypowy rak, oszpecający ofiarę i powodujący śmierć głodową lub przez uduszenie się w ciągu kilku miesięcy. "Ta choroba w niczym nie przypomina tej, jaka występuje u ludzi czy praktycznie u jakiegokolwiek innego zwierzęcia. Zachowuje się jak wirus, ale rozprzestrzenia się tak naprawdę poprzez całą komórkę nowotworową, która pojawiła się u jednego osobnika kilka dekad temu" - wyjaśnia Stephan Schuster, jeden z autorów raportu z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii w USA. "Ta złośliwa komórka jest przekazywana bezpośrednio z jednego osobnika na drugiego poprzez gryzienie, parzenie się czy nawet dotyk. Wyobraźmy sobie rozprzestrzenianie się nowotworów wśród ludzi poprzez uścisk ręki. Doprowadziłoby to bardzo szybko do zagłady naszego gatunku."

Jednakże działania ukierunkowane na ochronę gatunku muszą opierać się na ścisłych przesłankach genetycznych - wyjaśnia Webb Miller, naczelny autor raportu z badań. "Losowe zgromadzenie kilku osobników i zamknięcie ich nie wystarczy. Nasz zespół opracował inteligentniejsze i bardziej przemyślane podejście. Zadaliśmy sobie pytanie, które osobniki byłyby najlepszymi kandydatami do niewoli ochronnej i jakie kryteria zastosowalibyśmy, aby poczynić te ustalenia? Szybko zorientowaliśmy się, że odpowiedzią jest kompilacja danych genetycznych i ich analiza w nowatorski sposób."

Zespół podszedł do problemu wyginięcia z dwóch stron. Pierwsza polegała na sekwencjonowaniu całych genomów - 3,2 mld par zasad w każdym - po jednym osobniku diabła tasmańskiego każdej z płci. Cedric, jak nazwano samca, posiadał naturalną odporność na dwa szczepy DFTD, ale zachorował po zakażeniu się innym szczepem choroby w zeszłym roku. Samica, nazwana Spirit, zakaziła się złośliwym nowotworem w naturalnym środowisku. Naukowcy przeprowadzili również sekwencjonowanie genomu jednego z nowotworów Spirit.

Ponieważ Cedric i Spirit pochodziły odpowiednio z najdalej wysuniętych regionów na północny-zachód i południowy-wschód Tasmanii, reprezentowały maksymalny, geograficzny zasięg gatunku. To oznaczało, że zespół dysponował miarą, która mogła służyć jako przybliżenie zróżnicowania genetycznego.

Po przeanalizowaniu danych genomicznych obydwu osobników i charakterystyki genetycznej nowotworu, zespół opracował model do ustalenia, które osobniki powinny zostać wyselekcjonowane do programów hodowli w niewoli.

"Mogłoby się wydawać, że należy wybierać jedynie te osobniki, które są genetycznie odporne na nowotwór DFTD. Jednak to udaremniłoby cel utrzymania różnorodności genetycznej, ponieważ z definicji wybierany byłby malutki podzbiór puli genów" - zauważa Schuster. "Natomiast nasz model sugeruje bardziej wyważone podejście. Nie chodzi o to, żeby ugasić tylko jeden pożar - nowotwór. Chodzi raczej o zbudowanie puli zróżnicowanych i zdrowych osobników, potrafiących zwalczyć przyszłe choroby czy nawet patogeny, które nawet jeszcze nie wyewoluowały."

Za: CORDIS

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

DFTD, rak pyska diabła (ang. devil facial tumour disease) zakaźny, pasożytniczy nowotwór diabła tasmańskiego. Pierwszy oficjalny przypadek został opisany w 1995. pełny tekst

Ochrona przeciwpożarowa - jest bardzo szerokim pojęciem związanym z zapobieganiem i zwalczaniem pożarów. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez: pełny tekst

Izolacja części czynnych (izolacja podstawowa, izolacja robocza) - środek ochrony od porażeń. Jeden z środków ochrony przed dotykiem bezpośrednim (ochrona podstawowa). pełny tekst

Ochrona in situ (łac. in situ - na miejscu) ochrona gatunku chronionego, realizowana w jego naturalnym środowisku życia przez zachowanie niezmienionych warunków środowiskowych oraz zaniechanie pozyskiwania osobników tego gatunku lub dostosowanie rozmiarów i metod pozyskiwania do możliwości ich reprodukcji. Ochronie in situ służą przede wszystkim rezerwaty i parki narodowe. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".