Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Czwartek, 31 maja 2012
Petronia, Bożysława, Ernestyna, Teodor
 1891: budowa Kolei Transsyberyjskiej
1970: zagłada miasta Yungay w Peru
WHO: Dzień bez Papierosa
Nowe publikacje
Odkrycie pozostałości rzuca światło na aktywność osuwiskową
Dodano:
|7 Lis 2011|, 2011 16:37
|
|
|
Naukowcy z Danii i Wlk. Brytanii wydobyli na światło dzienne najlepiej zachowane na świecie pozostałości pradawnych, potężnych osuwisk w Hiszpanii. Odkrycie zaprezentowane w czasopiśmie Geology dostarcza wulkanologom informacji potrzebnych do ustalenia, kiedy miało miejsce osuwisko w następstwie dużej erupcji wulkanicznej na kanaryjskiej wyspie Teneryfa. Naukowcy z zadowoleniem przyjmują te wiadomości, gdyż niewiele wiadomo o przyczynach osuwisk.
Morze pochłonęło 733.000 lat temu południowo-wschodnie stoki Teneryfy, po tym jak się zapadły w czasie erupcji wulkanu. Ale nie wszystko zostało stracone. Wulkanolodzy z Uniwersytetu w Leicester w Wlk. Brytanii i z Uniwersytetu w Roskilde w Danii odkryli na lądzie pozostałości tego osuwiska wśród kanionów i wąwozów pustynnego krajobrazu Teneryfy. Grubość koluwium wynosi 50 metrów. Naukowcy sugerują, że może się ono rozciągać na kolejne 50 km w morzu.
"To jeden z najlepiej zachowanych na świecie, dostępnych przykładów tak niesamowitego zjawiska - zauważa dr Mike Branney z Wydziału Geologii Uniwersytetu w Leicester, współautor raportu z badań - ponieważ rumosz z tego typu osuwisk przeważnie rozkłada się daleko i głęboko w dnie oceanicznym, które jest niedostępne dla szczegółowych badań."
Dr Branney zauważa, że rumowisko skalne Teneryfy zawiera bloki lawy, która szybko ostygła po wybuchu wulkanu. Dzięki odkrytym w nich materiałom radioaktywnym, Michael Storey z Uniwersytetu w Roskilde był w stanie precyzyjnie określić datę tej katastrofy naturalnej.
"Często wskazywaną przyczyną jest zmiana klimatu poprzez wypychanie zbocza wulkanu na zewnątrz" - wyjaśnia współautor dr Storey, kierownik Laboratorium Datowania Czwartorzędowego Wydziału Zmian Środowiskowych, Społecznych i Przestrzennych Uniwersytetu w Roskilde. "W zrujnowanym krajobrazie, który pozostał, powstały jeziora z rzek zatamowanych przez rumosz, a zmiana kształtu wyspy zmodyfikowała trasę wybuchowych erupcji wulkanicznych na setki tysiące lat."
Chociaż tego typu zjawiska nie występują często, to są powszechne - zdaniem naukowców. Istotne znaczenie ma poznanie tych zjawisk, ponieważ ich skutki oddziałują na obszary poza Wyspami Kanaryjskimi. Naukowcy wskazują, że tsunami wywołane takimi zdarzeniami może przemieszczać się i pustoszyć wybrzeża tysiące kilometrów dalej.
"Poznanie gwałtowniejszych zdarzeń na Ziemi pomoże nam się przygotować, o ile zagrozi nam ich powtórka" - twierdzą naukowcy.
Dave Petley, który prowadzi "Blog nt. osuwisk" (ang. Landslide Blog) Amerykańskiej Unii Geofizycznej, wskazuje że takie osuwiska występują około czterech razy w każdym stuleciu. Pozostałości zostają rozrzucone na dnie oceanicznym. Jeżeli chodzi o koluwium, to zawiera ono klasyczne pozostałości materiałów z osypisk i rozbite bloki w bardzo nieuporządkowanej macierzy.
Dr Petley, który jest profesorem na Wydziale Geografii Uniwersytetu w Durham w Wlk. Brytanii, twierdzi, że jest to typowe dla niezwykle dynamicznego i poważnego zapadnięcia.
Za: CORDIS
Czy wiesz że...?
wersja BETA
Pozostałość po supernowej mgławica powstała w końcowej fazie życia masywnej gwiazdy w wyniku wybuchu i odrzucenia zewnętrznej otoczki. Taką wybuchającą gwałtownie gwiazdę nazywamy supernową. W centralnej części tej mgławicy najczęściej znajduje się gwiazda neutronowa lub czarna dziura, powstała z jądra wybuchającej gwiazdy. Mgławice będące pozostałością po wybuchu supernowej są stosunkowo bogate w pierwiastki cięższe od żelaza, które powstają w końcowym etapie życia gwiazdy i podczas wybuchu. Wybuch umożliwia rozprzestrzenienie się tych pierwiastków w kosmosie.
pełny tekst
Pokrywa lawowa - równina lub płaskowyż zbudowany ze skał wylewnych, powstały w wyniku erupcji wulkanicznej o charakterze erupcji szczelinowej lub arealnej (powierzchniowej).
pełny tekst
Centrum Doświadczalne Lejre obejmuje 43 hektary powierzchni i położone jest w pobliżu Roskilde w Danii. Zostało założone w 1964 roku przez Hansa-Ole Hansena. Naukowcy zrekonstruowali tutaj wioskę z epoki żelaza (500 p.n.e. - 400 n.e.), wioskę Wikingów (920 n.e.), obozowisko z epoki kamienia (6000 p.n.e.) i farmę z 1863 roku z towarzyszącymi jej warsztatami rzemieślniczymi, ogrodami, polami. Rekonstrukcje oparte są na świadectwach archeologicznych i dokumentach historycznych.
pełny tekst
Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".
|
|
|
^ |
|
 |
|
Komentarze: brak |
|
Powered by
phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
|
Do druku