• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania potwierdzają - otwarty dostęp zachęca do cytowania

    20.10.2010. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Siła publikacji w trybie otwartego dostępu (OA), mająca zwiększyć oddziaływanie wyników badań naukowych, została uwypuklona w ramach nowych badań przeprowadzonych przez naukowców z Kanady i USA, których wyniki opublikowano w czasopiśmie PLoS ONE. Naukowcy mają nadzieję, że ich odkrycia zachęcą więcej uczelni wyższych, instytucji badawczych i fundatorów badań naukowych do przyjęcia systemów autoarchiwizacyjnych z otwartym dostępem, w ramach których wszystkie badania naukowe opublikowane pod ich auspicjami będą udostępniane bez ograniczeń innym naukowcom.

    Artykuły udostępniane bez ograniczeń w repozytoriach OA są zazwyczaj częściej cytowane niż podobne artykuły, z którymi mogą zapoznać się tylko płacący prenumeratorzy. Powody tej sytuacji stanowiły przedmiot ożywionej debaty.

    "Obecnie powszechnie wiadomo, że wyniki badań naukowych, które są udostępniane bez ograniczeń dla wszystkich Internautów mają większe prawdopodobieństwo, że zostaną wykorzystane i zacytowane niż odkrycia badawcze dostępne jedynie w ramach płatnej prenumeraty" - stwierdza profesor Steven Harnard z Wydziału Elektroniki i Informatyki Uniwersytetu Southampton w Wlk. Brytanii, od dawna zwolennik idei otwartego dostępu. "Niemniej należy się zastanowić, czy zwiększenie prawdopodobieństwa wykorzystania i zacytowania wyników badań naukowych wynika z objęcia ich modelem OA? Czy też obejmuje się je modelem OA, ponieważ mają one większy potencjał na bycie wykorzystanym i zacytowanym?"

    Aby dotrzeć do sedna sprawy profesor Harnard wraz z kolegami z Southampton i Université du Québec ? Montréal w Kanadzie przeanalizowali artykuły z pierwszych czterech instytucji na świecie, które wprowadziły obowiązkowy model OA dla swoich naukowców, a mianowicie z Wydziału Elektroniki i Informatyki Uniwersytetu Southampton, CERN (Europejskie Laboratorium Fizyki Cząstek Elementarnych), Politechniki Queensland w Australii i Uniwersytetu Minho w Portugalii.

    Zespół porównał potencjał cytowania artykułów z tych instytucji z podobnymi artykułami opublikowanymi przez instytucje, które nie wprowadziły obowiązkowego OA, w których niektórzy autorzy zdecydowali się mimo to na udostępnienie swoich artykułów w modelu OA, podczas gdy większość z nich nie podjęła takiej decyzji.

    Badania potwierdziły wpływ modelu OA na potencjał cytowania, bowiem artykuły opublikowane w modelu OA były znacznie częściej cytowane niż te, które zostały opublikowane w odmienny sposób, nawet przy uwzględnieniu innych zmiennych. Co więcej zalety modelu OA są tak samo wielkie w przypadku artykułów, które muszą zostać objęte modelem OA ze względu na wymogi instytucji autorów, jak i tych opublikowanych w ten sposób w następstwie decyzji autora.

    To oznacza, że artykuły dostępne dla wszystkich nie są częściej cytowane, ponieważ autorzy udostępniają je, tylko wtedy kiedy sądzą, że lepiej nadają się do cytowania. To raczej dzięki modelowi OA artykuły wyższej jakości są szerzej udostępniane, a przez to częściej cytowane. Jeżeli artykuły nie zostałyby udostępnione wszystkim, korzystać z nich mogłyby wyłącznie osoby będące prenumeratorami czasopisma, w wyniku czego artykuły byłyby trudniej dostępne, a zatem rzadziej cytowane.

    Jak piszą autorzy badań: "Dzięki wyrównanym przez model OA szansom, użytkownicy mogą w sposób selektywny uzyskiwać dostęp, wykorzystywać i cytować te artykuły, które uznają za najbardziej istotne i najlepsze pod względem jakości bez ograniczeń wynikających z ich dostępności."

    "Ufamy, że wykazanie realnych i przyczynowych zalet modelu OA przełoży się na dalszą zachętę i bodziec do przyjęcia obowiązku OA na całym świecie, aby wyniki badań naukowych mogły osiągnąć w końcu swój pełny potencjał oddziaływania, bez dalszego ograniczania niepotrzebnymi dzisiaj przeszkodami w dostępności dla docelowych użytkowników."

    Profesor Dame Wendy Hall z Uniwersytetu Southampton, która nie brała udziału w badaniach, zauważyła: "To dalsze, przekonujące dowody, że możemy wszyscy zwiększyć oddziaływanie wyników naszych badań poprzez zapewnienie - w postaci otwartego dostępu - ich dostępności dla wszystkich."

    "Jeżeli mamy podjąć się rozwiązywania pewnych naprawdę naglących problemów, jakie dotyczą obecnie planety, to musimy być w stanie czerpać z dorobku wszystkich badań naukowych z wielu różnych dyscyplin i ze wszystkich instytucji badawczych na świecie."

    Artykuł został opublikowany w czasie Tygodnia Otwartego Dostępu, międzynarodowej inicjatywy, która ma promować model OA i zapewnić jego zwolennikom okazję do wymiany informacji i pomysłów.

    Co roku publikowanych jest około 2,5 miliona artykułów w 25.000 czasopismach recenzowanych przez innych ekspertów i w materiałach pokonferencyjnych. Obecnie zaledwie 15%-20% z nich jest automatycznie archiwizowanych w repozytoriach OA. Jak wskazują autorzy artykułu, żadnej instytucji nie stać na prenumerowanie wszystkich czasopism na świecie, których mogą potrzebować ich naukowcy.

    Jednak coraz większa liczba instytucji i organizacji finansujących badania naukowe zaczyna wprowadzać wymóg modelu OA. Na przykład Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN) wymaga, aby wszystkie artykuły recenzowane przez innych ekspertów, które bazują na projektach dofinansowywanych ze środków ERBN były umieszczane w odpowiednich repozytoriach i objęte otwartym dostępem najpóźniej sześć miesięcy od daty publikacji.

    Komisja Europejska realizuje również projekt pilotażowy modelu OA, w ramach którego projekty dofinansowane w 7 obszarach Siódmego Programu Ramowego (7PR) muszą zostać umieszczone w internetowym magazynie i objęte modelem OA w ciągu 6 do 12 miesięcy od daty publikacji. Projekt pilotażowy ma być prowadzony do końca 7PR, a w przypadku sukcesu, będzie mógł posłużyć za model dla przyszłych programów ramowych.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Dostępność transportowa – stopień łatwości z jakim można dostać się do danego miejsca, dzięki istnieniu sieci infrastruktury i usług transportowych. Dany punkt obszaru jest tym dostępniejszy transportowo, im więcej jest innych punktów, do których można dotrzeć zadowalająco szybko, tanio i sprawnie. Zostało stworzonych i zdefiniowanych szereg specyficznych pojęć tej dostępności, takich jak: dostępność czasowa, dostępność gałęziowa, dostępność wielogałęziowa (multimodalna), dostępność transportu publicznego, dostępność do węzłów transportowych, dostępność potencjałowa (ang. potential accessibility) i inne. Astrophysics Data System (w skrócie ADS) - utworzona przez NASA internetowa baza ponad ośmiu milionów dokumentów z astronomii i fizyki, zarówno recenzowanych, jak i nierecenzowanych przez naukowców z tych dziedzin. Za darmo dostępne są on-line streszczenia prawie wszystkich artykułów, a także skany starszych artykułów zapisane w formacie GIF oraz PDF. Baza zawiera też linki do elektronicznych wersji nowych artykułów, publikowanych na stronach internetowych czasopism, ale te są zwykle dostępne tylko poprzez płatną subskrypcję (wykupiona przez większość ośrodków badań astronomicznych). Baza jest zarządzana przez Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics. Organic Syntheses (Org. Synth.) - czasopismo naukowe wydawane przez Organic Syntheses Membership Corporation od 1921 roku. Zawiera zbiór sprawdzonych przepisów syntez związków organicznych. Od 1998 roku wszystkie artykuły, które ukazały się dotychczas w tym czasopiśmie są dostępne w internecie na zasadzie otwartego dostępu.

    Analizy BAS – czasopismo otwartego dostępu o tematyce społeczno-ekonomicznej wydawane przez Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu. Każdy numer zawiera jeden artykuł, którego temat dotyczy aktualnych zagadnień społeczno-gospodarczych w Polsce i na świecie. Autorami wszystkich artykułów (za wyjątkiem numerów specjalnych) są eksperci Kancelarii Sejmu. Obecne zasady encykloepdyczności są o tyle kuriozalne, że nic nie mówią o dorobku naukowym. Rozumiem, że jest on kłopotliwy w jednoznacznej ocenie, a kryteria typu, rektor, prof. dr hab. są o tyle łatwe, że albo są albo ich nie ma. Jednak naukowiec ma badać i publikować wyniki badań, a nie wyłącznie robić tytuły czy brać funkcje. I to ranga tych badań, wyników, wyrażona jakością czasopism, gdzie są publikowane plus cytowalnością jest kluczowa dla oceny encyklopedyczności. Dlatego proponuję dodać zapis, że encyklopedycznym naukowcem jest osoba, która ma dajmy na to min. 7 publikacji w czasopismach międzynarodowych (tzn. anglojęzycznych, być może są też niemeickojęzyczne np. w archeologii) z listy fladelfisjkiej, lub 1 artykuł z najwyższych pism Nature, Science, lub wysoką dla danej dziedziny cytowalność lub kilka (2?) monografie naukowe autorskie. Uzasadnienie; w kwestionariuszu recenzenckim jest pytanie, a na stronach filadelfijskich pism opinia, że do publikacji przyjmuje się artykuły o ważnych dla nauki zagadnieniach i prezentujące ważne naukowe wyniki, z reguły jest zapis o ich ponadregionalności. W miarę wysoki IF oraz umieszczenie takich czasopism na liście ministerialnej, filadelf. w wyższych kategoriach niż lokalne, wskazuje, że podchodzą one na poważnie do swoich wytycznych. Skoro więc artykuł wychodzi, tzn. że zarówno 2-3-5 recenzentów specjalistów z danej branży, jak i redakcja uznała, że dany artykuł spełnia takie kryteria. Nie nam więc oceniać czy słusznie, przypomnę Wiki ma odtwarzać rzeczywistość, a nie ją naprawiać/weryfikować. Przyznaję, nie wiem jak tu umieścić humanistów - u nich chyba bardziej liczą się ksiązki, monografie niż artykuły. Może ktoś ma pomysł. Ostatnio masowe stało się zgłaszanie osób bez hab. i prof. do usunięcia tylko na tej podstawie. Moze warto przywrócić sens słowa naukowy, przez zwracanie uwagi też na dorobek --Piotr967 podyskutujmy 18:17, 29 paź 2012 (CET)

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Open Government (z ang. otwarty rząd) jest koncepcją zmian funkcjonowania instytucji publicznych, których celem jest zwiększanie dostępu do informacji publicznej i innych zasobów informacyjnych będących w posiadaniu instytucji publicznych, jak również działania na rzecz zwiększenia poziomu transparentności administracji publicznej. Rozwój koncepcji otwartego rządu jest ściśle związany z postępem technologicznym, dostępnością cyfrowych narzędzi ułatwiających komunikację oraz usieciowieniem funkcjonowania jednostek i instytucji.

    ScienceDirect – jedna z największych na świecie kolekcji internetowych opublikowanych artykułów badawczych, prowadzona przez wydawnictwo Elsevier. Zawiera ponad 7 milionów artykułów z ponad 2000 czasopism naukowych, jak również liczne serie naukowe. Na bazie ScienceDirect została w 2002 utworzona literaturowa baza danych Scopus dostępna przez Internet i stanowiąca bezpośrednią konkurencję dla baz danych Instytutu Filadelfijskiego. Dyskusja wikiprojektu:Żużel: Obserwując angielską Wikipedię, spostrzegłem iż większość wiki projektów (jak nie wszystkie) posiadają systemy oceniania artykułów. Dodaje się po prostu szablon do strony dyskusji, ustala parametry i artykuł jest automatycznie dodawany do odpowiedniej kategorii indeksującej go według jakości i priorytetu. Tak więc osoby zaangażowane w dany projekt mają ułatwioną pracę, gdyż najważniejsze artykuły są wyszczególnione i pracuje się nad tym co jest potrzebne. Uważam iż podnosi to w znaczący sposób jakość artykułów.

    Palaeontologia Polonica – recenzowane czasopismo naukowe o tematyce paleontologicznej, wydawane przez Instytut Paleobiologii im. Romana Kozłowskiego PAN. Ukazuje się się nieregularnie od 1929 roku, kiedy to zostało założone przez Romana Kozłowskiego. Format czasopisma pozostaje praktycznie niezmieniony od chwili jego założenia. W „Palaeontologia Polonica” publikowane są monografie, jak np. seria artykułów poświęconych rezultatom polsko-mongolskich ekspedycji paleontologicznych na pustynię Gobi. Większość artykułów publikowanych jest w języku angielskim, choć niektóre starsze prace ukazywały się po francusku. Wszystkie artykuły dostępne są obecnie dostępne w formacie PDF. Autorzy artykułów pokrywają koszty druku. Redaktorem czasopisma jest Jerzy Dzik, jednak większość wydań ma własnych redaktorów.

    Zootaxa – recenzowane czasopismo naukowe publikujące prace dotyczące wszystkich obszarów systematyki zoologicznej. Preferowane są obszerne publikacje, takie jak monografie i rewizje. Prace zajmujące od jednej do czterech stron wypełniają luki w numerach zawierających wiele publikacji. Artykuły o długości od czterech do pięćdziesięciu dziewięciu stron wydawane są w obejmującym kilka prac numerze o długości 60, 64, lub 68 stron. Monografie (powyżej 60 stron) są publikowane oddzielnie i otrzymują własny numer ISBN. Do końca 2011 roku wydano 517 monografii lub książek. Od maja 2001 roku do końca 2011 na łamach „Zootaksy” opisano ponad 25 tysięcy nowych taksonów. „Zootaxa” bywa określana jako „megaczasopismo” i „sensacja” w dziedzinie zoologicznych publikacji naukowych. Obecnie jest największym czasopismem dotyczącym taksonomii. Z roku na rok publikowanych jest coraz więcej artykułów i monografii. Średnio blisko 1/5 z nich jest otwarcie dostępna. Impact factor za rok 2011 wynosi 0,927.

    Medycyna oparta na faktach, medycyna oparta na dowodach (ang. Evidence-based medicine, EBM) – skrupulatne, precyzyjne i roztropne wykorzystywanie w postępowaniu klinicznym najlepszych dostępnych dowodów naukowych dotyczących skuteczności, efektywności i bezpieczeństwa. Dowodów takich dostarczają wyniki wiarygodnych badań eksperymentalnych (skuteczność i bezpieczeństwo) oraz badań obserwacyjnych (efektywność i bezpieczeństwo). Medycyna oparta na faktach umożliwia więc klinicystom korzystanie z najlepszej dostępnej wiedzy pochodzącej z systematycznych badań naukowych. Studia BAS – czasopismo naukowe otwartego dostępu o tematyce społeczno – ekonomicznej wydawane przez Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu. Ukazuje się od 2007 roku. Każdy numer zawiera 8-10 artykułów z jednego obszaru tematycznego, ważnego dla rozwoju społecznego i gospodarczego Polski oraz związanego z pracami legislacyjnymi w Sejmie. Autorami artykułów są eksperci Kancelarii Sejmu, pracownicy naukowi polskich uczelni wyższych oraz praktycy.

    Dyskusja Wikipedii:Poczekalnia/artykuły/2013:01:29:Koluchstyl: Źródłem artykułu są informacje uzyskane prosto od twórcy stylu - Wiesława Kolucha, i na jego prośbę artykuł został stworzony. Linki do publikacji zewnętrznych zostały dodane.

    Dodano: 20.10.2010. 17:37  


    Najnowsze