• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chcesz malować jak da Vinci? Zobacz, jak to zrobić

    20.07.2010. 22:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, odkryli sekretne techniki wykorzystane przez Leonarda da Vinci do stworzenia siedmiu z jego arcydzieł, w tym znanego obrazu Mona Lisa. Ich badania to pierwszy przykład zastosowania chemicznej analizy ilościowej do badania obrazów, aby ujawnić sposób, w jaki da Vinci skomponował i ułożył warstwami każde ze swoich dzieł. Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Angewandte Chemie International Edition.

    Projekt EU-ARTECH (Dostęp, badania naukowe i technologia na rzecz zachowania europejskiego dziedzictwa kulturowego) został dofinansowany na kwotę 4,37 mln EUR z budżetu "Infrastruktury badawcze" Szóstego Programu Ramowego (6PR) UE.

    Zespół pracujący pod kierunkiem Centre de recherche et de restauration des musées de France przeprowadził analizę (bez pobierania próbek farby) siedmiu obrazów da Vinci, które znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Luwr w Paryżu, Francja: Madonna wśród skał, Mona Lisa, Św. Jan Chrzciciel, Zwiastowanie, Bachus, La Belle Ferronni?re, Dziewica z dzieciątkiem i Św. Anną.

    Urodzony w XV w. w okresie europejskiego Renesansu, Leonardo da Vinci jest być może największym malarzem, jakiego dotąd nosiła ziemia. Był również niezwykle kompetentnym naukowcem, architektem i wynalazcą. Być może to właśnie te umiejętności i jego kreatywny umysł pozwoliły mu stworzyć feerię subtelnych efektów optycznych znanych jako "sfumato" (od włoskiego czasownika, który oznacza rozmyć, zacieniować i zniknąć).

    Sfumato jest jedną z czterech metod malarskich charakterystycznych dla sztuki renesansowej (pozostałe to cangiante, chiaroscuro i unione). Da Vinci sam opisał technikę jako dym, w którym linie są niewyraźne, rozmazane i zmieszane, aby stworzyć mglisty efekt głębi i cienia.

    W przeszłości eksperci byli w stanie pogłębić wiedzę na temat stosowania techniki na postawie szczegółowych obserwacji, pomiarów optycznych i rekonstrukcji. Wyniki były jednak niepełne, ponieważ testy często wymagały pobrania próbek.

    Na potrzeby prowadzonych badań naukowcy wykorzystali nieinwazyjną, chemiczną metodę analityczną zwaną fluorescencyjną spektroskopią rentgenowską, która umożliwiła im precyzyjne przeanalizowanie warstw farby w siedmiu dziełach sztuki oraz ich składu chemicznego (eksperci skoncentrowali się głównie na twarzach, na których najwyraźniej widać sfumato).

    Odkryli, że mistrz nakładał na swoje prace 30 ultracienkich warstw farby i laserunek, których łączna grubość wynosiła od 30 do 40 mikrometrów (zaledwie połowę grubości 1 ludzkiego włosa). Naukowcy odkryli również, że da Vinci nieustannie opracowywał i wypróbowywał nowe metody. Aby uzyskać na przykład efekt cieniowania na obrazie Mona Lisa użył tlenku manganu, a w innych użył miedzi.

    Badania były prowadzone w Luwrze po godzinach otwarcia we współpracy z Europejskim Ośrodkiem Synchrotronu Atomowego (ESRF) we Francji.

    Pięcioletni projekt EU-ARTECH zakończył się w maju 2009 r. Celem było pogłębienie współpracy między 13 europejskimi infrastrukturami, które współdziałają na polu konserwacji dzieł sztuki i dziedzictwa kulturowego oraz prowadzą programy interdyscyplinarne z udziałem konserwatorów, archeologów, naukowców i historyków sztuki.

    Dalsze prace są obecnie prowadzone w ramach projektu CHARISMA (Zaawansowane infrastruktury badawcze w zakresie dziedzictwa kulturowego - synergia na rzecz interdyscyplinarnego podejścia do konserwacji/restauracji). Projekt otrzymał dofinansowanie na kwotę 7,6 mln EUR z budżetu "Infrastruktury badawcze" Siódmego Programu Ramowego (7PR) i zgromadził ekspertów z dziedziny sztuki i nauki, aby zaprojektować i opracować nowe instrumenty i metodologie konserwacji dzieł sztuki i kultury.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sfumato Termin ten wywodzi się z włoskiego słowa fumo, oznaczającego dym – w malarstwie olejnym łagodne przejścia z partii ciemnych do jasnych, dające mgliste, "miękkie" efekty kolorystyczne. Technika ta wykorzystywana była szczególnie przez Rafaela Santi oraz Leonarda da Vinci i jego szkołę; w Polsce m.in. Daniela Schultza, Jacka Mierzejewskiego i Iwo Birkenmajera. Sfumato jest to zacieranie wyrazistości konturu dzięki łagodnym przejściom światłocieniowym - daje wrażenie oglądania obiektu przez mgłę lub dym. Leonardo da Vinci eksperymentował z techniką sfumato rozpościerając nad dziedzińcem płachtę materiału, która rozpraszała słoneczne światło, zalecał też swoim uczniom pracę nie w pełnym słońcu. Przykładem użycia tej techniki jest obraz Leonarda da Vinci św. Jan Chrzciciel oraz Mona Lisa. Sfumato było charakterystyczną techniką dla okresu renesansu (od połowy XIV do końca XVI wieku). Leonardo da Vinci już za życia osiągnął uznanie jako symbol swojej epoki. Jego sława wynika przede wszystkim z osiągnięć w dziedzinie malarstwa, czego przykładami są Mona Lisa i Ostatnia Wieczerza – najprawdopodobniej dwa najsłynniejsze dzieła sztuki. Znaczenie artysty za życia było tak wielkie, że król Francji przeniósł go do własnego domu i niósł mu pomoc w latach starości. Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 35,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda.

    Luwr (fr. Louvre, Musée du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie muzeum sztuki. Jedno z największych muzeów na świecie, najczęściej odwiedzana placówka tego typu na świecie. Stanowi jedno z ważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Francji. Luwr położony jest między Rue de Rivoli i prawym brzegiem Sekwany oraz ogrodami Tuileries i Rue du Louvre w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowych znajdują się zbiory liczące około 300,000 dzieł sztuki od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, dzieła światowego dziedzictwa o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda. Biblioteka im. Leonarda da Vinci w Vinci – instytut badań na dziełami i innymi pracami włoskiego artysty renesansowego Leonarda da Vinci. Instytut zajmuje się także kolekcjonowaniem literatury na jego temat. Jest to najstarszy instytut im. Leonarda da Vinci na świecie. Został założony w 1883 roku a oficjalne otwarcie nastąpiło w 1928 roku.

    Luwr (fr. Louvre, Palais du Louvre) – dawny pałac królewski w Paryżu, obecnie mieszczący największe na świecie muzeum sztuki, ponadto mieści wiele instytucji charakterze naukowym (m.in. École du Louvre). Jedno z największych historycznych rezydencji w Europie. Stanowi jeden z ważniejszych punktów orientacyjnych Paryża, położony jest przy prawym brzegu Sekwany w obrębie Pierwszej Dzielnicy. W obecnym stanie Luwr jest dziełem renesansowej, barokowej, klasycystycznej i eklektycznej architektury, jednakże w obecnym stanie poszczególne elementy tworzą potężny gmach zbudowany na planie zbliżonym do wydłużonego prostokąta. Składa się z trzech części, najstarszej wschodniej z zabudowaniami wokół Cour Carree, południowej z XVII i XVIII w. oraz północnej z pierwszej połowy XIX w. W kompleksie budynków o całkowitej powierzchni wynoszącej 60,600 metrów kwadratowym znajduje się muzeum liczące około 35,000 dzieł sztuki światowego dziedzictwa od czasów najdawniejszych po połowę wieku XIX, w tym o największej sławie takie jak np. stela z kodeksem Hammurabiego, Nike z Samotraki, Mona Lisa pędzla Leonarda. Leonarda da Vinci wspomnienia z dzieciństwa (niem. Eine Kindheitserinnerung des Leonardo da Vinci) – studium psychologiczne na temat osobowości włoskiego artysty renesansowego Leonarda da Vinci napisane przez Zygmunt Freuda. Pierwsze wydanie pracy ukazało się w 1910 r. Freud odniósł swoje spostrzeżenia do wiedzy o wychowaniu Leonarda. W 1910 r. naukowiec miał dostęp do mniejszej ilości źródeł na ten temat niż znamy ich obecnie. Jego opinia o artyście została oparta na zeznaniach katastralnych Antonia da Vinci, dziadka Leonarda.

    Myśleć jak Leonardo da Vinci - książka autorstwa Micheala J. Gelba traktująca o umysłowości włoskiego artysty renesansowego i naukowca, Leonarda da Vinci. Autor za główny cel stawia sobie zanalizowanie siedmiu zasad, które stanowiły fundament egzystencji Leonarda i wzór dla jego naśladowców. Vincenzo Peruggia (ur. 1881, zm. 1925) – włoski pracownik Luwru, słynny z udanej kradzieży Mony Lisy Leonarda da Vinci.

    Towarzystwo Leonarda da Vinci (ang. Leonardo da Vinci Society) – towarzystwo zajmujące się organizacją seminariów i konferencji naukowych dotyczących badań nad włoskim artystą renesansowym i naukowcem Leonardem da Vinci. Siedzibą towarzystwa jest Uniwersytet Oksfordzki w Londynie. Jego kierownikiem jest badacz życia Leonarda da Vinci, Martin Kemp. Towarzystwo zajmuje się także publikacją periodyku Biuletyn dla leonardystów.

    Mona Lisa (mona to w dialekcie toskańskim odpowiednik madonny, wł. i hiszp.: La Gioconda; fr.: La Joconde) – obraz olejny namalowany na drewnie topoli o wymiarach 77 cm × 53 cm przez sławnego malarza włoskiego renesansu, Leonarda da Vinci.

    Święta Anna Samotrzecia, Dziewica z Dzieciątkiem i Św. Anną (wł. Sancta Anna Matterza) – obraz namalowany w latach ok. 1506-1513 przez Leonarda da Vinci.

    Dodano: 20.07.2010. 22:12  


    Najnowsze