• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czy słomka może być groźna podczas huraganu?

    23.09.2008. 17:14
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Niedawne zmagania z huraganami, także w Polsce, pokazały, że z naturą nie ma żartów. Informacje podawane na temat zniszczeń po przejściu nawałnicy, takie jak poprzewracane jachty czy pozrywane dachy, potrafiły mocno zaszokować. Huragan dysponuje potężną siłą, która niszczy wszystko, co stanie jej na drodze. Większość osób zna główne zagrożenia, jakie ze sobą niesie. A co, kiedy zagrożenie jest mniej oczywiste i nadchodzi ze strony niewielkiej… słomki?

    W jednym z programów popularno-naukowych, Mythbusters (polskie tłumaczenie: Prawda czy fałsz - pogromcy mitów), emitowanym na antenie Discovery Channel, postanowiono poświęcić cały odcinek na zbadanie kilku mitów dotyczących huraganu i jego mocy.

    Teoria, z jaką w pierwszej linii się zmierzono, mówiła, że podczas wielkiego huraganu wiatr może być tak silny, że słomka jest w stanie przebić pień drzewa palmowego. Skąd taki mit? Otóż średni wiatr wieje podczas huraganu z prędkością blisko 160km/h, a w ekstremalnych przypadkach ponad 400km/h. Nic więc dziwnego, że z łatwością niszczy budynki, wyrywa drzewa z korzeniami, unosi wszystko, co napotka na swojej drodze. Teza dotycząca słomki wydaje się więc prawdopodobna.

    Jak podeszła do tematu ekipa serialu? Żeby sprawdzić możliwości destrukcyjne huraganu zbudowano gigantyczną "wiatrówkę" emitującą wiatr o prędkości blisko 500km/h (tyle wynosi rekordowa prędkość wiatru zarejestrowana w Stanach). Do testów wybrano najczęściej porastające wybrzeża drzewo palmowe (tzw. queen palm). Sprawdzono słomki wykonane z różnych materiałów, palmę w wersji stojącej prosto i zgiętą, tak jak to ma miejsce przy silnym wietrze. I…? Okazało się, że słomka jest w stanie wbić się w drzewo, ale nie jest w stanie go przebić. Jedno zagrożenie wyeliminowane. Pozostałe obalone lub, o zgrozo, potwierdzone mity można zobaczyć w programie Mythbusters.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Fordewind, pełny wiatr – wiatr wiejący na żaglowcu prosto od strony rufy. Wbrew pozorom, nie jest to najkorzystniejszy kierunek dla żaglowca, gdyż przy tej samej prędkości wiatru, jednostka może rozwinąć większą prędkość płynąc pod kątem do wiatru (najlepiej baksztagiem), co wynika z iloczynu wektorów ruchu wiatru i ruchu jednostki. Ponadto przy wietrze prosto od rufy tylne żagle w osi jednostki zasłaniają żagle bliższe dziobowi, zabierając im wiatr, co jest szczególnie niekorzystne przy ożaglowaniu rejowym. Przy ożaglowaniu skośnym można wtedy ustawić żagle na dwóch kolejnych masztach w odwróconej pozycji (czyli na halsie prawym i lewym), a na jednostkach jednomasztowych ustawić w odwróconych pozycjach foka i grota (stąd żeglarskie "płynąć motylkiem"). Podczas płynięcia fordewindem korzysta się zwykle ze spinakera na jednostkach wyposażonych w ten typ żagla. Anemograf - jest to przyrząd służący do pomiaru prędkości wiatru, który w sposób ciągły, za pomocą samopisu zapisuje prędkość wiatru. Szkwał – nagły wzrost prędkości wiatru o co najmniej 8 m/s od prędkości początkowej powyżej 10 m/s. Może osiągać do 9 stopni w skali Beauforta. Szkwał trwa krótko, do kilku minut i może nieść ze sobą śnieg lub deszcz. Powstaje zazwyczaj tam, gdzie stykają się dwie masy powietrza o dużej różnicy temperatur. Bardzo często to zjawisko związane jest z chmurą cumulonimbus. Ostrzeżeniem przed możliwym szkwałem jest obecność na przedzie chmury burzowej tak zwanego wału szkwałowego. Szkwały mogą być związane z nawałnicą (ang. downburst)

    Sodar (ang. sound detection and ranging) - instrument badający atmosferę za pomocą rozpraszania fal dźwiękowych na fluktuacjach powietrza (turbulencja atmosferyczna). Instrument służy do badania prędkości wiatru na różnych poziomach. Zwirowania w małej skali poruszają się ze średnim wiatrem i za pomocą analizy zmiany częstotliwości odbitego sygnału można określić prędkość wiatru od lub do anteny z detektorem ustawionych na ziemi (tzw. prędkość radialna). Za pomocą trzech anten (skierowanych w różnych kierunkach), można określić horyzontalną i pionową składową kierunku wiatru i jego prędkość. Sodar jest przykładem instrumentu teledetekcyjnego. Huragan Katrina – jeden z trzydziestu najbardziej morderczych huraganów, jakie kiedykolwiek nawiedziły Stany Zjednoczone. Wśród zarejestrowanych atlantyckich cyklonów był to szósty pod względem siły wiatru. Huragan uformował się 23 sierpnia 2005 roku na Bahamach. Wkrótce potem przeszedł przez południową Florydę, powodując pierwsze ofiary śmiertelne, jeszcze jako huragan trzeciej kategorii w Skali Saffira Simpsona. Po przejściu nad Zatoką Meksykańską siła wiatru wzrosła do ponad 250 km/h. Katrina stała się wtedy huraganem piątej kategorii. Największe zniszczenia cyklon ten spowodował w Nowym Orleanie, w stanie Luizjana. System przeciwpowodziowy w mieście okazał się nieszczelny w ponad pięćdziesięciu miejscach – prawie każdy wał przeciwpowodziowy w mieście został ostatecznie zniszczony przez burzę. Zalane zostało 80% miasta. W wyniku huraganu zginęło 1836 osób, a 705 zostało uznane za zaginione. Ten bilans uczynił Katrinę najbardziej morderczym huraganem od czasu Huraganu Okeechobee, który nawiedził miasto w 1928 roku. Zniszczenia w samym Nowym Orleanie wyniosły ponad 81 miliardów dolarów. Tym samym był to jeden z cyklonów, które przyniosły w Stanach Zjednoczonych największe straty materialne.

    Wiatr orawski - wiatr typu fenowego wiejący w Karpatach. Często jest mylony z wiatrem halnym, jednak jest od niego słabszy i wieje z kierunku południowo-zachodniego i zachodniego. Maksymalną prędkość tego wiatru, odnotowana na Kasprowym Wierchu, wynosiła 53 m/s. Wiatr orawski często wieje po ustąpieniu wiatru halnego i przenosi deszcz. Nazwa wiatru wzięła się od jego kierunku, wieje on z kierunku Orawy. Prawda czy fałsz – pogromcy mitów (ang. MythBusters) – amerykański program popularnonaukowy produkowany przez australijską spółkę Beyond Television Productions nadawany pierwotnie na kanale Discovery Channel w Stanach Zjednoczonych. Z czasem serial zaczęto emitować w innych krajach, m.in. przez telewizję SBS One w Australii czy kanał Quest w Wielkiej Brytanii. W Polsce program emitują stacje Discovery Channel, Discovery Science, a także w jakości HD Discovery HD Showcase. Gospodarzami programu są eksperci w dziedzinie efektów specjalnych: Adam Savage i Jamie Hyneman, którzy przy użyciu podstawowych zasad metody naukowej sprawdzają prawdziwość licznych plotek, mitów, scen z filmów i filmików wideo oraz licznych opowieści krążących w kulturze popularnej.

    Huragan Wilma – potężny cyklon tropikalny, 21. sztorm i 12. huragan na Oceanie Atlantyckim w ciągu sześciu miesięcy 2005 roku. Jest również trzecim huraganem w tym sezonie, któremu przypisano najwyższą kategorię w pięciostopniowej skali Saffira-Simpsona. Naukowcy z amerykańskiego Narodowego Centrum Huraganów, uznali go za najsilniejsze zanotowane tego typu zjawisko w historii. Stwierdzono również, że dla tego huraganu, należałoby utworzyć kolejną – VI kategorię. Siła huraganu zmalała po przejściu nad meksykańskim stanem Jukatan 22 października 2005 roku, po którym stał się on huraganem 3 kategorii. Wiatr balistyczny - umowna wartość wiatru (kierunku i prędkości) przyjmowana dla określonych wysokości atmosfery, powodująca takie odchylenie pocisku od tabelarycznego toru lotu, jak przy wietrze rzeczywistym zmieniającym się w zależności od wysokości.

    Uskok wiatru ("przepływ ścięty") - zmiana prędkości wiatru związana czasami ze zmianą jego kierunku, zachodząca w stosunkowo krótkim czasie, w atmosferze ziemskiej. Uskok wiatru można rozłożyć na składową pionową i poziomą, przy czym poziomy uskok wiatru występuje w poprzek frontów pogodowych oraz na wybrzeżach, a pionowy uskok zazwyczaj blisko powierzchni ziemi, ale również w górnych warstwach atmosfery w pobliżu prądów strumieniowych oraz w górnych partiach stref frontowych.

    Burza tropikalna (również sztorm tropikalny) – cyklon tropikalny z wiatrami wiejącymi z prędkością od 39 do 73 mil/h (od 63 do 117 km/h). Cyklony ze słabszymi wiatrami noszą miano depresji tropikalnej, a te z wiatrami ponad 73 mil/h, huraganu.

    Adam Whitney Savage (ur. 15 lipca 1967 w Nowym Jorku) – drugi obok Jamiego Hynemana prowadzący program Pogromcy mitów (Mythbusters) w stacji telewizyjnej Discovery Channel i Science. Cis Henrykowski – okaz drzewa z gatunku cis pospolity, będący najstarszym drzewem w granicach Polski. Rośnie oparty o będący w bezpośrednim sąsiedztwie dom nr 293 we wsi Henryków Lubański niedaleko Lubania (Dolny Śląsk).Jego wiek szacuje się na około 1250 lat (w roku 1987). Drzewo zostało uszkodzone podczas huraganu w 1989.

    Kiedy puściły wały: Requiem w 4 aktach - amerykański miniserial dokumentalny przedstawiający Nowy Orlean po ataku huraganu Katrina. Huragan Isaac – cyklon tropikalny, który zagroził Florydzie, archipelagowi Florida Keys, oraz Zatoce Meksykańskiej, a także Alabamie, Missisipi i wschodniej Luizjanie. Uformował się 21 sierpnia 2012 roku, przy wybrzeżu Małych Antyli, będąc dziewiątym cyklonem i dziewiątą burzą tropikalną w 2012 roku. 24 sierpnia 2012 roku przeszedł on przez Haiti. Docierając do wybrzeża Stanów Zjednoczonych miał stać się huraganem kategorii trzeciej i uderzyć 28 bądź 29 sierpnia, w siódmą rocznicę przejścia huraganu Katrina. Cyklon okazał się jednak o wiele słabszy i uderzył w wybrzeże Luizjany w okolicach Nowego Orleanu jako huragan 1 kategorii. Miejscami zalane zostały przybrzeżne dzielnice miasta. Łącznie w wyniku działalności huraganu zginęły 44 osoby.

    Santa Ana – suchy pustynny wiatr fenowy w południowej Kalifornii, USA. Wieje z północnego wschodu lub wschodu od wschodniej części Gór Sierra Nevada. Najczęściej wieje od października do marca. Powstawanie wiatru Santa Ana jest związane z gradientem ciśnienia wywołanym wyżem nad Wielką Równiną Amerykańską.

    Dodano: 23.09.2008. 17:14  


    Najnowsze