• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dr Domaradzka o największych problemach mam-naukowców

    23.06.2010. 02:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jak wygląda życie kobiety naukowca po urodzeniu dziecka? Co pracująca naukowo młoda matka postrzega jako stratę i ograniczenie w karierze naukowej, a w czym widzi szanse na dalszy rozwój? Odpowiedzi na te pytania starała się udzielić dr Anna Domaradzka z Instytutu Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, podczas konferencji "Płeć w nauce - przeszkoda czy atut? Kariery naukowe a życie prywatne".

    Dr Domaradzka wygłoszoną prezentację oparła na wynikach badania jakościowego pod nazwą "Work Care 2006". W jego ramach w Polsce przeprowadzono 30 wywiadów pogłębionych w rodzinach z małymi dziećmi, mieszkających w dużych miastach, małych miejscowościach i wsiach. Ankietowani pochodzili z różnych środowisk, w tym środowiska naukowego. Takie badanie przeprowadzono w kilku krajach Unii Europejskiej.

    "Z badań wynikało, że to nadal rodzina udziela opieki swoim członkom. Dzieje się tak nawet w krajach dosyć +opiekuńczych+" - mówiła dr Domaradzka. Jej zdaniem, konieczne jest więc wprowadzenie regulacji, które ułatwią godzenie ze sobą różnych ról społecznych.

    Badania potwierdziły powszechną opinię, że więcej czasu na sprawowanie opieki nad członkami rodziny i wykonywanie obowiązków domowych poświęcają kobiety. "Przyznawali to również mężczyźni, którzy z kolei mieli tendencję do zawyżania ilości czasu spędzanego przez nich z dziećmi" - mówiła dr Domaradzka. O dzieciach, mówili oni również raczej w kontekście ograniczenia.

    W pewnym sensie kobiety opieką nad dziećmi zajmują się nawet w pracy. "Kobieta wykona telefon do opiekunki, odbierze telefon z przedszkola. Jest taką +skrzynką przekaźnikową+" - mówiła dr Domaradzka.

    Jak podkreśliła dr Patrycja Dołowy z Fundacji MaMa, środowisko naukowe jest wyjątkowo konserwatywne. "Wszystkie poglądy i tendencje obserwowane na rynku pracy, w świecie naukowym jeszcze się potęgują" - powiedziała. Jej zdaniem, środowisko to charakteryzuje m.in. duża niechęć do oddolnych inicjatyw. To z kolei może utrudniać wprowadzanie zmian niezbędnych do poprawy sytuacji młodych matek na naukowym rynku pracy.

    "Dla młodych matek pracujących naukowo, obowiązki związane z urodzeniem dziecka i opieką nad nim były powodem ograniczenia ich mobilności. Z ich punktu widzenia jest to strata" - opisywała dr Domaradzka. Pytane podczas badania kobiety wyjaśniały, że omijały je konferencje naukowe, bo o ile z dzieckiem można wyjechać na konferencję krajową, to zagraniczną jest już dużo trudniej.

    "Jako ta, która umożliwia godzenie roli matki z karierą naukową postrzegana była praca na uczelni. To, co jest w tej pracy nieprzyjazne rodzinie, to niskie zarobki" - wskazywała prelegentka. Jak wyjaśniały ankietowane badaczki, praca na uczelni jest w dużej mierze atrakcyjna dlatego, że umożliwia pogodzenie codziennego życia rodzinnego z pracą zawodową.

    Respondentki przyznawały również, że po urodzeniu dziecka utrudnione staje się ubieganie o stanowiska dające większe szanse rozwoju kariery, ale wiążące się z dużym odciążeniem czasowym.

    "Dla młodych mam pracujących naukowo bardzo ważny jest stosunek ich przełożonego do rodzicielstwa" - podkreśliła dr Domaradzka. Jedna z ankietowanych kobiet wyjaśniała, że zrezygnowała z możliwości rozwoju kariery naukowej na lepszym wydziale, bo nie było na nim atmosfery sprzyjającej rodzinie i wychowaniu dziecka.

    Przepytywane kobiety wspominały również, że opóźnienie w rozwoju kariery zawodowej spowodowane macierzyństwem jest szczególnie odczuwalne przez panie, które zaszły w ciążę w chwili robienia doktoratu.

    ***

    Konferencję "Płeć w nauce - przeszkoda czy atut? Kariery naukowe a życie prywatne" zorganizowały: Instytut Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego (ISS), Fundacja Feminoteka we współpracy z katedrą UNESCO Kobiety-Społeczeństwo-Rozwój.

    Spotkanie zrealizowano w ramach międzynarodowego projektu "Workcare Synergies" finansowanego z 7 Programu Ramowego Komisji Europejskiej, prowadzonego w 7 krajach Unii.

    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową. Jaginów – część wsi Domaradzka Kuźnia w Polsce położony w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Pokój. Teoria naukowa to całość logicznie spoistych uogólnień, wywnioskowanych na podstawie ustalonych faktów naukowych i powiązanych z dotychczasowym stanem nauki. Ma na celu wyjaśnienie przyczyny lub układu przyczyn, warunków, okoliczności powstawania i określonego przebiegu danego zjawiska. Jest podsumowaniem wyników szczegółowych pracy naukowej. Wieńczy badania naukowe.

    Wzmocniona współpraca – mechanizm pozwalający grupie co najmniej dziewięciu państw członkowskich Unii Europejskiej na pogłębienie współpracy w ramach kompetencji niewyłącznych Unii. Celem wzmocnionej współpracy jest "sprzyjanie realizacji celów Unii, ochrona jej interesów oraz wzmocnienie procesu jej integracji". Współpraca ma charakter otwarty - może w niej brać udział każde państwo członkowskie spełniające warunki określone w decyzji ustanawiającej współpracę oraz zobowiązujące się przestrzegać akty prawne już przyjęte w ramach tej współpracy. Współpraca nie może naruszać rynku wewnętrznego ani spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii, a także nie może wprowadzać dyskryminacji żadnego państwa członkowskiego w zakresie handlu ani naruszać zasad konkurencji. Nauka obywatelska (ang. citizen science, franc. sciences citoyennes, ros. гражданская наука) to badania naukowe, w których wolontariusze współpracują z badaczami zawodowymi, a także (szczególnie od lat 1990.) forma edukacji naukowej, forma współpracy w badaniach naukowych oraz ruch społeczny.

    Fobia pracy (ergofobia, ergazjofobia - z gr. εργον - "praca" i φοβία - "lęk") – poważna w skutkach fobia sytuacyjna, ciężkie zaburzenie nerwicowe, w którym przedmiotem lęku jest środowisko pracy per se, związana z nim tematyka i kojarzące się z nim czynności, a niekiedy nawet podejmowanie działań zmierzających do podjęcia pracy. Można tym terminem opisywać również uogólniony lęk przed podjęciem obowiązków (przy czym preferowaną nazwą jest wówczas ergazjofobia). Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności.

    Solidarność organiczna - termin wprowadzony przez É. Durkheima w dziele "O podziale pracy społecznej". Solidarność organiczna, w odróżnieniu od solidarności mechanicznej, oparta jest na różnicach między ludźmi. Różnice te pozwalają jednostkom uzupełniać się, aby lepiej osiągać swoje własne cele. Podział społeczny, który jest źródłem solidarności organicznej, umożliwia jednostkom niesamowystarczalnym wykonywanie swojego własnego zawodu. E. Durkheim formułuje zasadę podziału pracy, którą powinny się kierować jednostki w społeczeństwie. Brzmi ona: "Bądź w stanie pełnić użytecznie daną funkcję". Solidarność społeczna charakteryzuje społeczeństwa industrialne, w którym występuje wysoki stopień podziału pracy i jej wyspecjalizowania. Żigolak – męska prostytutka bądź mężczyzna do towarzystwa, który jest opłacany (wspierany finansowo w zakresie odbiegającym od przyjętych norm społecznych) przez kobietę, przede wszystkim starszą, w zamian za kontynuowanie znajomości. Często mieszka w mieszkaniu kobiety i jest obecny na jej każde skinienie. Oczekuje się od niego zapewnienia towarzystwa, znajomości dobrych manier, umiejętności społecznych, zabawiania kobiety dowcipem, prowadzenia rozmów towarzyskich na różne tematy. Nierzadko wymaga się również znajomości tańców towarzyskich oraz dotrzymywania towarzystwa kobiecie także w tym zakresie. Otrzymuje on nierzadko wiele prezentów o różnym charakterze, takich samochód czy drogie ubrania. Są one prezentowane przez kobietę także celem podkreślenia pozycji społecznej - zarówno jej samej, jak i partnera, którego wspiera finansowo. Relacja między żigolakiem a kobietą może, aczkolwiek nie musi, obejmować usługi seksualne. Nierzadko taki mężczyzna jest jedynie "utrzymankiem", dotrzymującym towarzystwa kobiecie.

    Teoria przywiązania, teoria więzi jest teorią neopsychologiczną, której twórcą był brytyjski lekarz i psychoanalityk John Bowlby. Jest również pierwszą próbą zastosowania modelu etologicznego do wyjaśnienia problemów rozwoju psychologicznego człowieka, szczególnie w pierwszych latach jego życia. Teoria ta dotyczy negatywnego wpływu, jaki wywiera na rozwój małego dziecka utrata obiektów znaczących (ojca, matki bądź innego opiekuna) w wyniku nie poświęcania dziecku takiego czasu i uwagi, jakiego ono potrzebuje podczas swojego rozwoju emocjonalnego, co może ujawnić się w późniejszym okresie życia. Teoria przywiązania odnosi się głównie do związków partnerskich, ale także do psychologii rozwojowej. W oparciu o teorię przywiązania, zwolennicy rodzicielstwa bliskości zaczęli propagować w kulturze zachodniej zwyczaj spania rodziców razem z dzieckiem (łóżko rodzinne). Praktyka ta jest rozpowszechniona w wielu częściach świata, m.in. w Afryce, Azji i Ameryce Południowej.

    Społeczny inspektor pracy (właśc. zakładowy społeczny inspektor pracy - zsip) - pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Zakładowe organizacje związkowe mogą postanowić, że społecznym inspektorem pracy może być również pracownik zakładu niebędący członkiem związku zawodowego. Sprawowanie funkcji społecznego inspektora pracy stanowi służbę społeczną, pełnioną przez pracowników dla zapewnienia przez zakłady pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochrony uprawnień pracowniczych określonych w przepisach prawa pracy.

    Europejskie Centrum Monitorowania Zmian (w skrócie EMCC od ang. The European Monitoring Centre on Change) – instrument powstały w celu promocji wiedzy na temat przewidywania i zarządzania zmianami. Centrum powstało w 2001 roku w ramach Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy przy wsparciu Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej oraz współpracujących organizacji społecznych. Doba pracownicza - kolejne 24 godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 Kodeksu pracy).

    Definicja została wprowadzona nowelizacją ustawy Kodeks pracy z 14 listopada 2003 roku. Pojęcie doby pracowniczej nie jest ściśle związane z potocznym znaczeniem słowa „doba”, przez które rozumiemy dobę astronomiczną, rozpoczynającą się każdej nocy o godz. 00:00.

    Dwukrotne zatrudnienie pracownika w ramach jednej doby pracowniczej z reguły powoduje pracę w godzinach nadliczbowych. Dlatego takie planowanie pracy jest niedopuszczalne: Kodeks pracy dopuszcza pracę w godzinach nadliczbowych w przypadku m.in. powstania szczególnych potrzeb pracodawcy (art. 151), a te nie mogą być zaplanowane.

    Ponadto Państwowa Inspekcja Pracy traktuje dwukrotne zatrudnianie pracownika w ramach jednej doby pracowniczej jak ominięcie przepisów o przerywanym czasie pracy (art. 139 KP).



    Koła Naukowe Badaczy Kultur „Na Styku”: Koła Naukowe Badaczy Kultur „Na Styku” są to formalnie dwa koła naukowe (studenckie i doktoranckie) działające przy Instytucie Pedagogiki na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego. Koło studenckie powstało w 2003 roku, a doktoranckie w 2009. Powstanie koła doktoranckiego zostało wymuszone przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, z których wynikało, że członkowie koła studenckiego już jako doktoranci nie mogliby mieć pełni praw członkowskich w organizacjach studenckich. Opiekunką obu kół jest Małgorzata Lewartowska-Zychowicz. Koła „Na Styku” działalność pozauniwersytecką realizują w ramach Stowarzyszenia „Na Styku”. Outplacement - jest to program aktywizacji zawodowej osób (określany również jako zwolnienie monitorowane), u których doszło do rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn zakładu pracy tj. na rzecz pracowników będących w stanie rozwiązania umowy o pracę lub zagrożonych wypowiedzeniem. Zgodnie z Ustawą o promocji zatrudnienia pracodawca, który zamierza zwolnić co najmniej 50 pracowników w ciągu 3 miesięcy zobowiązany jest do zorganizowania zwalnianym osobom programu pomocy oraz zgłosić to odpowiednim instytucjom. Pracodawca zobowiązany jest do zorganizowania zwalnianym osobom usług rynku pracy w formie programu. Program ten może być realizowany przez urząd pracy, agencje zatrudnienia lub wyspecjalizowane firmy. Program ten finansowany jest głównie przez pracodawcę lub w porozumieniu pracodawcy z odpowiednimi jednostkami. Celem prowadzonego programu outplacement jest także skrócenie okresu poszukiwań nowej pracy.

    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    Dodano: 23.06.2010. 02:18  


    Najnowsze