• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Droga do Solidarności na stronie Archiwum Państwowego

    01.09.2010. 13:48
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ponad 220 fotografii, plakatów, ulotek i dokumentów z lat 1945-89, ukazujących wydarzenia z powojennej historii Polski zwieńczone powstaniem Solidarności i wyborami 4 czerwca1989 r., znalazło się na stronie Archiwum Państwowego m.st. Warszawy.



    "Droga do Solidarności" - dostępna na stronie http://warszawa.ap.gov.pl/droga_do_solidarnosci/solidarnosc.html - została przygotowana z okazji 30. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania Solidarności.

    "Na ekspozycji znalazły się m.in. niepublikowane dotąd szerzej zdjęcia ze Stoczni Gdańskiej i fotoreportaż ze strajków. Fotografie te są tym cenniejsze, że robienie zdjęć w tamtych warunkach było trudne i niebezpieczne. Fotografie zamieszczone na tej wystawie przybliżają wydarzenia z powojennej historii Polski, które wpływając na zbiorową świadomość Polaków, określiły kluczowe etapy procesu zwieńczonego zwycięstwem opozycji demokratycznej w wyborach czerwcowych 1989 roku" - powiedziała PAP we wtorek specjalistka ds. promocji Archiwum Państwowego m.st. Warszawy Anna Belka.

    Jak dodała, wystawa ukazuje działania aparatu władzy zmierzające do wyeliminowania opozycji politycznej, całkowitego przejęcia, a następnie utrzymania władzy w Polsce. Ekspozycja ma przypominać także formy protestów społecznych i proces kształtowania się opozycji demokratycznej w latach 70. - jej dojrzewanie, tworzenie programu, reakcje na działania i propagandę reżimu, narodziny Solidarności w 1980 roku, wreszcie zwycięstwo w wyborach 1989 roku.

    Wystawę tworzą trzy działy. Pierwszy zatytułowany "Od czego się zaczęło?" przedstawia sytuację w Polsce od 1945 r. do wydarzeń w Ursusie w 1976 r. i narodziny opozycji demokratycznej. Przypomina on w szczególności o wyrokach śmierci wykonanych na rtm. Witoldzie Pileckim i gen. Auguście Fieldorfie, fałszywych oskarżeniach w moskiewskim procesie szesnastu przywódców Podziemnego Państwa Polskiego, aresztowaniach uczestników wystąpień robotniczych w Poznaniu w 1956 r. oraz śmiertelnych ofiarach wydarzeń na Wybrzeżu w 1970 r.

    Drugi, najobszerniejszy dział ekspozycji pt. "Propaganda sukcesu - czas przełomu", koncentruje się na sytuacji w późnych latach 70. i pierwszej połowie lat 80., gdy Polska przeżywała kryzys gospodarczy i polityczny. Przypomina także o roku 1980 - strajkach robotniczych i powstaniu Solidarności, mówi o stanie wojennym, zabójstwach Grzegorza Przemyka i ks. Jerzego Popiełuszki. W tym dziale na uwagę zasługują m.in. do tej pory szerzej niepublikowany reportaż fotograficzny ze strajku w Stoczni Gdańskiej oraz pierwszy po internowaniu wywiad z Jackiem Kuroniem udzielony Agence France Presse.

    Trzeci dział wystawy pt. "Początek końca" przybliża wydarzenia 1989 roku - obrady Okrągłego Stołu, pierwsze wolne wybory 4 czerwca 1989 roku oraz powstanie pierwszego rządu solidarnościowego premiera Tadeusza Mazowieckiego.

    Ekspozycja została przygotowana na podstawie materiałów archiwalnych pochodzących z zasobu Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowego m.st. Warszawy Oddział w Łowiczu, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Archiwum Zakładowego Komisji NSZZ "Solidarność". AKN

    PAP - Nauka w Polsce

    ls/ jra/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kronika Warszawy – magazyn wydawany przez Archiwum Państwowe m.st. Warszawy i Stowarzyszenie Przyjaciół Archiwum Państwowego m.st. Warszawy. Obecnie ukazuje się co pół roku. Zajmuje się tematyką warszawską – kulturą, historią, zabytkami stolicy, archiwaliami. Odnotowuje ważniejsze wydarzenia, imprezy kulturalne, wystawy (dział Kronika wydarzeń), wymienia opublikowane wydawnictwa o Warszawie (dział Biblioteka warsawianów), zamieszcza recenzje, informuje o śmierci osób zasłużonych dla miasta. Stefan Jerzy Adamski (ur. 1954) – publicysta, eseista, poeta. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Gdańskim. Od 1976 roku – po sygnowaniu protestu przeciwko nowelizacji ówczesnej konstytucji PRL – w opozycji demokratycznej. W roku 1980 współredagował pierwszy historyczny biuletyn MKS NSZZ Solidarność, ukazujący się od strajku sierpniowego, przekształcony następnie w pismo regionu gdańskiego, którego redaktorem naczelnym był Mariusz Wilk. Latem 1981 roku przeszedł do Tygodnika Solidarność. W stanie wojennym i później publikował w prasie podziemnej – np. w wydawanym wówczas nielegalnie, wspomnianym powyżej piśmie Zarządu Regionu NSZZ Solidarność, a także w pismach "Skorpion" i "Poza Układem", które redagowała Joanna Duda-Gwiazda. Andrzej Kołodziej (ur. 18 listopada 1959 w Zagórzu) – sygnatariusz Porozumień Sierpniowych, działacz pierwszej Solidarności oraz Solidarności Walczącej.

    Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" 80 - polski związek zawodowy założony w 1989 przez działaczy Solidarności, nieakceptujących porozumienia Okrągłego Stołu i kwestionujących działania Lecha Wałęsy. Wojciech Rotarski (ur. 29 maja 1961 r.) – polski historyk, działacz opozycji demokratycznej w latach 80. XX wieku, absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W okresie 1980-81 członek NZS w Częstochowie. 1981-1982 internowany, następnie studia historyczne na KUL. Obecnie pracownik w Ośrodku Zamiejscowym BEP IPN w Częstochowie. Zajmuje się historią „Solidarności” i druków tzw. „drugiego obiegu”. Autor wielu haseł w Encyklopedii Solidarności dotyczących regionu Częstochowskiego NSZZ "Solidarność".

    Studencki Komitet Solidarności (SKS) we Wrocławiu - opozycyjna organizacja studencka działająca w drugiej połowie lat 70. XX w., powiązana wspólnotą celów ze Studenckimi Komitetami Solidarności powstałymi w 1977 w Krakowie, Poznaniu, Gdańsku i Warszawie, obok krakowskiej najaktywniejsza w Polsce. Przestała faktycznie działać w sierpniu 1980, a jej członkowie włączyli się w działalność NSZZ "Solidarność" i NZS. Wojciech Franciszek Stawiszyński, ps. „Sergiusz”, „Roman Górny”, „Andrzej Rudzki”, „Andrzej Bielski” (ur. 1 stycznia 1951 w Warszawie) – działacz opozycji demokratycznej w PRL, założyciel i szef Terenowego Komitetu Oporu „Solidarność” (TKO „S”) w 1982 roku, organizator i szef „Armenii” w latach 1983–1989, szef warszawskiego Radia „S” w latach 1984–1989, członek RKW Regionu Mazowsze w 1986 roku.

    Centrum Dialogu „Przełomy” – multimedialne muzeum historyczne wojennego i powojennego Szczecina i Pomorza Zachodniego, dział Muzeum Narodowego w Szczecinie. Pomysłodawczynią i kierownikiem Centrum jest Agnieszka Kuchcińska-Kurcz. Otwarcie ekspozycji stałej jest przewidziane na sierpień 2014 r. Budowa pawilonu wystawowego na placu Solidarności w Szczecinie rozpoczęła się w 2012 r.
    Celem ekspozycji jest pokazanie przełomowych momentów historii miasta oraz ziem zachodnich od roku 1939 (okres niemiecki), przez 1945 (przejęcie władzy przez stronę polską), po rok 1989 na tle wydarzeń ogólnopolskich i europejskich. Obok zagadnień politycznych będzie pokazany proces tworzenia się po 1945 r. nowego, polskiego społeczeństwa, życia codziennego oraz wydarzeń przełomowych – budujących drogę do wolności.
    Ważną część działalności Centrum Dialogu „Przełomy” stanowią przedsięwzięcia edukacyjne. Misją placówki jest przywracanie pamięci, pomoc w budowie tożsamości regionalnej, propagowanie idei wolności i solidarności, budowanie sprzeciwu wobec totalitaryzmów i nacjonalizmów.
    Piotr Maliszewski (ur. 19 maja 1960 w Lidzbarku Warmińskim) – polski działacz opozycji w czasach PRL, jeden z organizatorów strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980. W początkowym okresie strajku prowadził negocjacje z dyrekcją tego zakładu na temat postulatów stoczniowców. Aresztowany po wybuchu stanu wojennego. W latach 1989–1990 przebywał na emigracji w Austrii. Został honorowym przewodniczącym "Solidarności 80".

    Plac Solidarności – plac w Gdańsku położony w dzielnicy Śródmieście, przy historycznej bramie nr 2 Stoczni Gdańskiej.
    Znany przede wszystkim jako miejsce początku ruchu NSZZ Solidarność i miejsce protestów podczas sierpnia 1980.

    Fundacja Centrum Solidarności – polska fundacja, która powstała pod koniec 1999 roku. Jej założycielami są: Lech Wałęsa, Ks. Abp Tadeusz Gocłowski, NSZZ Solidarność, Gmina Miasta Gdańsk, Województwo Pomorskie, Instytut Lecha Wałęsy, Region Gdański NSZZ Solidarność, Komisja Międzyzakładowa NSZZ Solidarność Stoczni Gdańsk S.A., Stocznia Gdańsk S.A.

    Regionalna Komisja Wykonawcza NSZZ "Solidarność" Region Mazowsze, RKW Mazowsze – podziemny organ koordynujący działalność mazowieckich struktur zdelegalizowanej Solidarności w stanie wojennym w ramach Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej, przekształcony z Zarządu Regionu Mazowsza NSZZ "Solidarność", utworzony 8 maja 1982 roku. Kłodzki Komitet Obywatelski (KKO) - stowarzyszanie samorządowe powstałe w 1989 roku, działające na terenie Kłodzka, wywodzące się z działaczy miejscowej NSZZ "Solidarność". Obecnym przewodniczącym stowarzyszenia jest Jerzy Kowalczyk.

    Krajowy Sekretariat Kolejarzy NSZZ "Solidarność 80" jest częścią zawodową Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80". Zrzesza pracowników grupy spółek PKP, Warszawa. Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków opozycji przeciw rządowi Polski Ludowej. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997–2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu.

    Krzysztof Gulbinowicz (ur. 6 grudnia 1956 we Wrocławiu, zm. prawdopodobnie 20 listopada 2009 r. tamże) – działacz Solidarności, Solidarności Walczącej, drukarz, publicysta polityczny, pisarz. Używał pseudonimów „Pytia”, „Młody robotnik”, „Józef Ziuk”. Nowojorski Komitet Wyborczy Solidarności – komitet powołany do życia w maju 1989 roku przez przebywających w tamtym czasie w Nowym Jorku ludzi "Solidarności", na okres kampanii wyborczej przed historycznymi, czerwcowymi wyborami do Sejmu i Senatu, w wyniku których załamał się ostatecznie system komunistyczny w Polsce. Komitet postawił sobie za cel: zbiórkę pieniędzy na Fundusz Wyborczy Solidarności w kraju, prezentacje kandydatów "Solidarności" do Sejmu i Senatu oraz społeczną kontrolę przebiegu wyborów w aglomeracji nowojorskiej.

    Dodano: 01.09.2010. 13:48  


    Najnowsze