• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jak nie tracić zdrowia przy biurku? Pomogą zasady ergonomii

    23.11.2009. 22:35
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Rozmywanie się obrazu, zawroty głowy, dolegliwości kręgosłupa i mikrourazy, to niektóre objawy spowodowane długotrwałą pracą za biurkiem. Mogą one wystąpić, jeśli nie stosujemy zasad ergonomii, czyli dyscypliny naukowej, której zadaniem jest dostosowywanie urządzeń do możliwości fizycznych i psychicznych człowieka.

    Jak wykazują badania przeprowadzone w ramach ogólnopolskiej akcji edukacyjnej "Ergotest", jedynie 1 proc. stanowisk pracy w polskich biurach jest w pełni przystosowanych do potrzeb pracowników, a ponad połowa nie spełnia większości wymogów ergonomii.

    Ponad połowa pracowników biurowych ma źle ustawiony monitor, a prawie jedna trzecia pracuje przy nieodpowiednio ustawionej klawiaturze. Aż w 83 proc. badanych przypadków nadgarstki podczas pisania na klawiaturze są ułożone nieprawidłowo - zawieszone w powietrzu lub uciskane przez krawędź biurka. Prawie połowa pracowników nie ma wcale lub posiada jedynie częściową możliwość dostosowania siedziska do indywidualnych potrzeb.

    W efekcie, ponad 90 proc. pracowników biur skarży się na bóle kręgosłupa, a ponad 80 proc. cierpi na dolegliwości związane ze wzrokiem.

    Skutki niedostosowania stanowiska pracy do potrzeb mogą powodować wiele rozmaitych konsekwencji.

    Długotrwała praca przy komputerze może wpływać na wzrok pracownika i powodować krótkowzroczność, rozmazywanie się obrazu, zły kontrast widzenia, łzawienie oczu i zaczerwienienie spojówek. Na dolegliwości tego typu skarży się 90 proc. przepytanych kobiet i 80 proc. mężczyzn.

    Powszechne są też dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego. Pracując przy komputerze zmuszeni jesteśmy do długotrwałego pozostawania w jednej pozycji oraz częstego powtarzania tych samych ruchów. To może prowadzić nawet do stanów zwyrodnieniowych w rejonie szyjno-barkowym, palcach i nadgarstkach, okolicach ud i krzyża. Według wyników badania na tę grupę dolegliwości skarży się 50 proc. badanych mężczyzn i 70 proc. kobiet.

    Częstą grupą urazów są również tzw. Cumulative Trauma Disorders, czyli urazy występujące w stałym miejscu, wywołane biomechanicznym działaniem na jedną cześć ciała (plecy, ręce, kark, nadgarstki). Przyczyną powstawania urazów tego typu są m.in. nieprawidłowa wysokość siedzenia i blatu, nacisk na mięśnie nóg spowodowany niewielką ilością miejsca czy brak możliwości położenia stóp płasko na podłodze.

    Tymczasem wielu niekorzystnych konsekwencji dla naszego organizmu można uniknąć korzystając z zasad ergonomii.

    Zgodnie z zaleceniami specjalistów, wysokość blatu powinna być dostosowana do pracującej przy nim osoby i pozwalać na zachowanie co najmniej kąta 90 stopni (między ramieniem a przed ramieniem) przy pisaniu na klawiaturze. Wszystkie elementy wyposażenia stanowiska powinny być w zasięgu ramion, bez konieczności przyjmowania wymuszonych pozycji.

    Krzesło, aby mogło być uznane za bezpieczne, powinno być obrotowe. Jego oparcie powinno być ukształtowane zgodnie z naturalną pozycją kręgosłupa, mieć regulację kąta nachylenia oraz wysokości siedziska. "Prawidłowe, ergonomiczne krzesło, to takie, które opiera się na pięcioramiennej podstawie z odpowiednio wyprofilowanym oparciem, możliwością obrotu o 360 stopni, regulacją wysokości oraz regulowanymi podłokietnikami" - wyjaśnia Marcin Babski prezes Polskiego Stowarzyszenia Pracowników BHP.

    Monitor komputera należy ustawić tak, aby znajdował się w odległości od 40 do 70 cm i od 20 st. do 50 st. poniżej linii wzroku. Ważne jest, aby płaszczyzna ekranu była prostopadła do twarzy. Ustawienie monitora powinno wyeliminować odblask.

    Klawiatura i mysz komputera powinny znajdować się w takiej pozycji by zapobiegać jednostajnym, długotrwałym obciążeniom ramion i nadgarstków. Będzie to możliwe, jeśli nadgarstki będą cały czas wsparte na specjalnym wsporniku, a jeśli to możliwe na żelowej podkładce. Mysz powinna być umiejscowiona tak, by pozwalała na oparcie nadgarstka na blacie.

    Stanowisko pracy powinno umożliwiać położenie stóp płasko na podłodze. Jeśli jego konstrukcja na to nie pozwala - powinno być wyposażone w podnóżek.

    W internetowej ankiecie "Ergotest" między styczniem, a październikiem 2009 r. wzięło udział ponad 11 tys. respondentów. Organizatorami kampanii były m.in.: firma Fellowes Polska i Polskie Stowarzyszenie Pracowników Służby BHP.

    ***

    Termin ergonomia - jako związany z nauką o pracy - pierwszy raz pojawił się w 1857 roku. Wojciech Jastrzębowski w czasopiśmie "Przyroda i Przemysł", opublikował artykuł pt. "Rys Ergonomii, czyli nauki o Pracy opartej na prawach zaczerpniętych z Nauki Przyrody".

    Rozwój tej dyscypliny naukowej nastąpił w latach 60. XX wieku, kiedy powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Towarzystw Ergonomicznych. W 1977 roku w Polsce założono Polskie Towarzystwo Ergonomiczne.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    RSI (ang. Repetitive Strain Injury) – urazy na skutek chronicznego przeciążenia mięśni i ścięgien. Powstają na skutek długotrwałego powtarzania czynności. Częste wśród pracowników linii montażowych, piszących na klawiaturze, graczy używających myszy komputerowych, sekretarek i pracowników IT. Choroba ta jest powodowana głównie długotrwałym utrzymywaniem tej samej pozycji ciała – siedzenie bez możliwości przerwy przez długi czas, bądź wykonywaniem powtarzających się czynności – obsługa komputera za pomocą myszy i klawiatury, praca narzędziami ręcznymi. Klękosiad jest formą krzesła ergonomicznego. Składa się zwykle z siedziska oraz części stanowiącej podparcie dla kolan lub goleni. Budowa klękosiadu pozwala zwykle na regulację jego wysokości poprzez zmianę kąta pomiędzy siedziskiem i podparciem. Za główną zaletę klękosiadu uważa się wymuszenie na użytkowniku pozycji wyprostowanej, korzystnej zdrowotnie oraz istotnej z punktu widzenia ergonomii pracy. Referencje – często używana i powszechna metoda selekcji przy przyjmowaniu nowych pracowników do pracy. Celem wystawiania referencji jest rekomendacja pracownika następnym pracodawcom. Dzięki referencjom poznajemy opinię innych na temat kandydata, jego charakteru, jednakże powinno się do nich podchodzić ostrożnie. Niestety dobra referencja nie zawsze opisuje dobrego pracownika - dlatego tak ważne jest sprawdzenie wiarygodności zebranych opinii. Podczas selekcji pracodawca (lub osoba zajmująca się rekrutacją i selekcją pracowników w firmie) ma na celu skonfrontować zgromadzone informacje z rzeczywistością np. poprzez kontakt z osobą, która wystawiła referencje. Referencje mogą mieć także charakter telefoniczny. Metoda ta uważana jest za mało wiarygodną.

    Fotel – rodzaj siedziska z oparciem na plecy wraz z podłokietnikami. Siedzisko fotela jest zwykle usytuowane niżej niż siedzisko krzesła (36-45cm) i jest również od niego zdecydowanie szersze (50-55cm). Podłokietniki montowane z boków siedziska dla wygody użytkownika są rozstawione w odległości ok. 55cm od siebie i 60cm od podłoża, zwykle tapicerowane. Widzenie skotopowe (widzenie nocne, sklotopiczne) – termin oznaczający pracę ludzkiego narządu wzroku w warunkach skrajnie niekorzystnych, czyli przy znikomej ilości światła. W odbieraniu bodźców świetlnych biorą wtedy udział wyłącznie pręciki, natomiast czopki są zupełnie nieaktywne. Podczas widzenia skotopowego człowiek widzi świat pozbawiony barw, czyli np. taki jak na czarno-białym filmie. Możliwe jest wtedy wyłącznie rozróżnianie stopnia jasności elementów otoczenia, a i to przy niewielkiej gradacji tych stopni. Znacznie spada również rozdzielczość oka, czyli możliwość rozpoznawania szczegółów obrazu, nie występuje przy tym zjawisko szczególnie wysokiej rozdzielczości obrazu w środku pola widzenia, za które odpowiada plamka żółta (składająca się wyłącznie z czopków).

    Witold Rybarczyk (ur. 24 lipca 1946 w Poznaniu, zm. 1 lutego 2007 w Zielonej Górze) - profesor doktor habilitowany, współtwórca ergonomii polskiej, wieloletni członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ergonomicznego, członek Komitetu Ergonomii przy Prezydium PAN, członek Komisji Ergonomii Poznańskiego Oddziału PAN oraz dyrektor Centrum Zastosowań Ergonomii w Zielonej Górze. Był także wydawcą kwartalnika Zastosowania Ergonomii. Projektowanie partycypacyjne – wykorzystuje w trakcie poszczególnych faz procesu projektowania wiedzę potencjalnych użytkowników. Projektowanie partycypacyjne jest szczególnie używane w projektowaniu środowiska pracy, zwłaszcza w sytuacji budowania habitatów izolowanych. W ergonomii pracy projektowanie tego rodzaju wymaga udziału pracowników. Twórcą teorii projektowania partycypacyjnego jest Henry Sanoff, wykładowca North Carolina State University, a także profesor wizytujący Polskiego Instytutu Architektury i Sztuki.

    Doba pracownicza - kolejne 24 godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 Kodeksu pracy).

    Definicja została wprowadzona nowelizacją ustawy Kodeks pracy z 14 listopada 2003 roku. Pojęcie doby pracowniczej nie jest ściśle związane z potocznym znaczeniem słowa „doba”, przez które rozumiemy dobę astronomiczną, rozpoczynającą się każdej nocy o godz. 00:00.

    Dwukrotne zatrudnienie pracownika w ramach jednej doby pracowniczej z reguły powoduje pracę w godzinach nadliczbowych. Dlatego takie planowanie pracy jest niedopuszczalne: Kodeks pracy dopuszcza pracę w godzinach nadliczbowych w przypadku m.in. powstania szczególnych potrzeb pracodawcy (art. 151), a te nie mogą być zaplanowane.

    Ponadto Państwowa Inspekcja Pracy traktuje dwukrotne zatrudnianie pracownika w ramach jednej doby pracowniczej jak ominięcie przepisów o przerywanym czasie pracy (art. 139 KP).

    Dobór pracowników to takie dopasowanie cech stanowiska pracy i kandydata, w których potencjał zawodowy pracownika jest jak najbardziej dopasowany do wymogów stanowiska pracy.

    Outplacement - jest to program aktywizacji zawodowej osób (określany również jako zwolnienie monitorowane), u których doszło do rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn zakładu pracy tj. na rzecz pracowników będących w stanie rozwiązania umowy o pracę lub zagrożonych wypowiedzeniem. Zgodnie z Ustawą o promocji zatrudnienia pracodawca, który zamierza zwolnić co najmniej 50 pracowników w ciągu 3 miesięcy zobowiązany jest do zorganizowania zwalnianym osobom programu pomocy oraz zgłosić to odpowiednim instytucjom. Pracodawca zobowiązany jest do zorganizowania zwalnianym osobom usług rynku pracy w formie programu. Program ten może być realizowany przez urząd pracy, agencje zatrudnienia lub wyspecjalizowane firmy. Program ten finansowany jest głównie przez pracodawcę lub w porozumieniu pracodawcy z odpowiednimi jednostkami. Celem prowadzonego programu outplacement jest także skrócenie okresu poszukiwań nowej pracy.

    Społeczny inspektor pracy (właśc. zakładowy społeczny inspektor pracy - zsip) - pracownik danego zakładu pracy, który jest członkiem związku zawodowego i nie zajmuje stanowiska kierownika zakładu pracy lub stanowiska kierowniczego bezpośrednio podległego kierownikowi zakładu. Zakładowe organizacje związkowe mogą postanowić, że społecznym inspektorem pracy może być również pracownik zakładu niebędący członkiem związku zawodowego. Sprawowanie funkcji społecznego inspektora pracy stanowi służbę społeczną, pełnioną przez pracowników dla zapewnienia przez zakłady pracy bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz ochrony uprawnień pracowniczych określonych w przepisach prawa pracy.

    Narodowa Organizacja Pracy - nacjonalistyczna organizacja zawodowa pozostająca pod wpływami Ruchu Narodowo-Radykalnego Falanga. Z inicjatywy Falangi w sierpniu 1937 roku utworzono Komitet Organizacyjny Narodowych Związków Zawodowych kierowany przez Stefana Holtorp de Haltorfa. Na początku 1938 roku Komitet został przekształcony w Narodową Organizację Pracy. W skład NOP wchodziły: Narodowy Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Chemicznego, NZZ Dozorców Domowych, NZZ Pracowników Przemysłu Metalowego, NZZ Pracowników Handlowych Bankowych i Biurowych, NZZ Pracowników Budowlanych, NZZ Transportowców, Narodowy Związek Pracowników Przemysłu Włókienniczego i Polski Związek Zawodowy Pracowników Przemysłu Spożywczego i Pokrewnych Zawodów. W sierpniu 1939 roku NOP przyłączył się do sanacyjnego Zrzeszenia Polskich Związków Zawodowych. Ergonomia (język grecki εργον – praca + νομος – prawo) – nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmująca się dostosowaniem pracy do możliwości psychofizycznych człowieka. Ma na celu humanizowanie pracy poprzez taką organizację układu: człowiek - maszyna - warunki otoczenia, aby wykonywana ona była przy możliwie niskim koszcie biologicznym i najbardziej efektywnie, co uzyskuje się m.in. poprzez eliminację źródeł chorób zawodowych. Ergonomia jest nauką interdyscyplinarną. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. materiałoznawstwa, budowy maszyn.

    Humanizacja pracy – ogólny system wszelkich idei oraz działań praktycznych, które zmierzają do takiego kształtowania systemu pracy aby ludzka praca była wydajniejszą, a także dostosowana do psychofizycznych możliwości oraz potrzeb określonego człowieka. z/VM – system operacyjny działający na komputerach IBM mainframe i oferujący funkcjonalność maszyn wirtualnych. Geneza tego systemu sięga lat sześćdziesiątych XX wieku. Pierwsza wersja nazywała sie CP-40 i działała na komputerze IBM 360/40. Później rozwijany przez IBM pod nazwą VM (VM/370, VM/SP, VM/XA, VM/ESA i obecnie z/VM). Praca z/VM jest sprzętowo wspomagana przez procesor, co pozwala na osiągnięcie niewielkich narzutów na wydajność maszyny wirualnej. z/VM pozwala na uruchomienie wielu systemów operacyjnych na jednej rzeczywistej maszynie, mogą to być wszystkie systemy działające na komputerze mainframe czyli: z/OS, z/VM, zTPF, z/VSE, Linux, OpenSolaris. Istnieje również możliwość wielostopniowej wirtualizacji, czyli z/VM uruchamia na wirtualnej maszynie kolejny z/VM, który jest hypervisorem dla kolejnych maszyn wirtualnych. Poszczególne systemy mogą mieć różne wersje. z/VM umożliwia również emulację zasobów fizycznie niedostępnych w danej maszynie, np. pracę trzech procesorów na maszynie jednoprocesorowej. Dodatkowo istnieje dedykowany "system operacyjny" do pracy w maszynie wirtualnej - CMS (Początkowo nazywany Cambrige Monitor System, później nazwany Conversational Monitor System). CMS nie może być uruchomiony na fizycznym procesorze ani w partycji logicznej LPAR. Dla swojej pracy wymaga serwisów oferowanych przez z/VM. Testowanie, produkcja, programowanie odbywają się fizycznie w jednym komputerze. System może używać procesora kryptograficznego do szyfrowania danych. SSL (Secure Sockets Layer) obsługujące TCP/IP, używany jest również system Kerberos, zostało zaimplementowane również obsługę języków programowania takich jak APL2, Asembler, C, C++, COBOL, Fortran, Pascal, PL/I, REXX. z/VM był pierwszą platformą, na której udostępniono język skryptowy REXX.

    Bezpieczeństwo i higiena pracy (bhp) – powszechnie używana nazwa określająca zarówno zbiór przepisów jak i zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, a także osobna dziedzina wiedzy zajmująca się kształtowaniem właściwych warunków pracy. W zakresie bhp znajdują się zagadnienia z zakresu ergonomii, medycyny pracy, ekonomiki pracy, psychologii pracy, technicznego bezpieczeństwa i in. Odnosi się do zbioru zasad dotyczących bezpiecznego świadczenia pracy w higienicznych warunkach. Termin bezpieczeństwo jest różnie rozumiany w praktyce i może dotyczyć utrzymywania zagrożenia pod kontrolą, stanu, w którym ryzyko jest na poziomie możliwym do zaakceptowania lub stanu zgodnego z normą przewidzianą dla bezpieczeństwa.

    Dodano: 23.11.2009. 22:35  


    Najnowsze