• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Katowickie archiwum otrzyma akta o Powstaniach Śląskich

    18.08.2010. 12:13
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Ok. 275 tys. skanów historycznych dokumentów dotyczących m.in. organizacyjno-administracyjnej strony Powstań Śląskich, otrzymają 19 sierpnia od Centralnego Archiwum Wojskowego przedstawiciele Archiwum Państwowego w Katowicach.



    Uroczystość przekazania tej dokumentacji odbędzie się w 90. rocznicę wybuchu II Powstania Śląskiego - poinformowała PAP Katarzyna Słysz z katowickiego Archiwum.

    Dla tej instytucji, a także śląskich badaczy historii Powstań Śląskich, przekazanie akt będzie ważnym wydarzeniem. O materiały te katowicka placówka starała się od lat. Choć ich właścicielem nadal pozostanie Centralnego Archiwum Wojskowe, do Katowic trafią ich cyfrowe kopie o łącznej objętości ok. 2,2 terabajta danych. Koszt wykonania skanów przez specjalistyczną firmę pokryło Wojsko Polskie.

    Akta te to duża część dokumentacji nazywanej przez badaczy potocznie "Powstańcy Śląscy". Zebrała ją powołana w dwudziestoleciu międzywojennym specjalna komórka ówczesnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, która m.in. weryfikowała uczestników Powstań Śląskich pod kątem uprawnień kombatanckich.

    Po wybuchu II wojny światowej część wytworzonej tam dokumentacji, dotycząca przede wszystkim personaliów powstańców, została ewakuowana do Rumunii, a potem znalazła się w Nowym Jorku, gdzie została włączona do zbiorów Instytutu Józefa Piłsudskiego.

    Większa część akt "Powstańcy Śląscy" o charakterze administracyjno-organizacyjnym pozostała w kraju, ocalała i z czasem, jako archiwalia wytworzone przez organa wojskowe, została włączona do Centralnego Archiwum Wojskowego.

    W 2004 r. kierownictwo Archiwów Państwowych, Biblioteka Śląska i Instytut Piłsudskiego zawarły porozumienie, na mocy którego znajdująca się w Stanach Zjednoczonych część akt "Powstańcy Śląscy" została przetransportowana do Polski i tu poddana konserwacji, przeniesiona na mikrofilmy i zdigitalizowana przez Archiwum Państwowe w Katowicach. Prace te zakończono na początku tego roku, uzyskując łącznie ok. 90 tys. skanów. Udostępniane są one w postaci elektronicznej, a także na mikrofilmach w pracowniach naukowych katowickiego Archiwum i Biblioteki Śląskiej. Do pozyskania wciąż jednak pozostawały akta znajdujące się w polskich archiwach wojskowych.

    Akta z Centralnego Archiwum Wojskowego mają charakter administracyjno-organizacyjny - to m.in. pisemne rozkazy, telefonogramy, protokoły przekazań mienia, raporty, dzienniki, księgi kancelaryjne różnych jednostek powstańczych. Wszystkie zostały już opracowane i ujęte w inwentarzach pozwalających na łatwe ich wyszukiwanie np. według tematów.

    Ta znacznie rozleglejsza część dokumentacji zbioru "Powstańcy Śląscy" obejmuje ok. 275 tys. skanów akt. Dzięki jej pozyskaniu badacze zainteresowani Powstaniami Śląskimi będą mieli w Katowicach dostęp do praktycznie wszystkich źródeł obejmujących ten temat, wytworzonych w Polsce i przechowywanych w polskich archiwach. MTB

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/ mow/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Archiwum Państwowe w Poznaniu – pierwsze archiwum w Poznaniu powstało w 1869 r. (Staatsarchiv Posen) jako placówka pruskiej sieci archiwów prowincjonalnych. Gromadziło księgi sądów grodzkich i ziemskich z okresu staropolskiego, akta i dokumenty ze skasowanych klasztorów oraz akta po zlikwidowanych urzędach pruskich. Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach (śl. Dynkmal Ślůnskich Powstańcůw) − pomnik upamiętniający trzy wystąpienia zbrojne ludności śląskiej przeciwko władzom niemieckim, mające na celu wywalczenie przyłączenia Śląska do Polski. Znajduje się w pobliżu katowickiego ronda gen. Jerzego Ziętka przy alei Wojciecha Korfantego, w parku Powstańców Śląskich. Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach (śl. Dynkmal Ślůnskich Powstańcůw) – pomnik upamiętniający trzy wystąpienia zbrojne ludności śląskiej przeciwko władzom niemieckim, mające na celu wywalczenie przyłączenia Śląska do Polski. Znajduje się w pobliżu katowickiego ronda gen. Jerzego Ziętka przy alei Wojciecha Korfantego, w parku Powstańców Śląskich.

    Archiwum Państwowe Dokumentacji Osobowej i Płacowej – polskie archiwum państwowe utworzone na mocy rozporządzenia ministra kultury z dnia 1 czerwca 2004 roku. Podstawowym zadaniem archiwum jest przechowywanie i udostępnianie dokumentacji płacowej i osobowej pracowników, do której przechowywania zasadniczo przepisy zobowiązują pracodawców, w przypadku, gdy pracodawca zostanie postawiony w stan likwidacji lub upadłości, zaś sąd rejestrowy stwierdzi brak środków na dalsze właściwe przechowywanie tej dokumentacji. Archiwum z mocy prawa przejmuje także zasoby prywatnych archiwów tego rodzaju (firm usługowo trudniących się przechowywaniem dokumentacji) w momencie ich likwidacji. Archiwum może także świadczyć usługi na zasadach komercyjnych. Narodowe Archiwum Cyfrowe, NAC – centralne archiwum państwowe z siedzibą w Warszawie, powstałe 8 marca 2008 wskutek przekształcenia istniejącego od 1955 roku Archiwum Dokumentacji Mechanicznej. Siedzibą Narodowego Archiwum jest kompleks budynków przy ulicy Hankiewicza 1, współdzielony z Archiwum Akt Nowych.

    Pomnik Powstańca Śląskiego w Szopienicach (także jako Pomnik Wolności) − pomnik w dzielnicy KatowicSzopienice-Burowiec, zlokalizowany przy placu Powstańców Śląskich, obok gmachu VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza. Archiwum Akt Nowych, AAN – archiwum państwowe z siedzibą w Warszawie. Jest jednym z trzech polskich archiwów państwowych o charakterze centralnym obok Narodowego Archiwum Cyfrowego i Archiwum Głównego Akt Dawnych.

    Związek Powstańców Śląskich – (ZPŚ) ciesząca się na Górnym Śląsku dużym autorytetem organizacja kombatancka założona w 1923 przez Alfonsa Zgrzebnioka. Grupowała uczestników Powstań Śląskich z 1919, 1920 i 1921. Pałac w Siemianowicach Śląskich , Pałac Donnersmarcków w Siemianowicach Śląskich (nazywany również Pałacem Mieroszewskich w Siemianowicach Śląskich ) – klasycystyczny pałac znajdujący się w Siemianowicach Śląskich przy ulicy Chopina.

    Archiwum Oświecenia w Warszawie – archiwum państwowe w Warszawie powstałe w 1915 r. do opieki nad pozostawionym archiwum rosyjskiego Okręgu Naukowego Warszawskiego. Po I wojnie światowej archiwum weszło do polskiej sieci archiwalnej pod nazwą Archiwum Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, od 1936 r. Archiwum Oświecenia Publicznego.

    Archiwum Skarbowe w Warszawie – archiwum państwowe w Warszawie założone 2 lipca 1871 r. jako Archiwum Akt Dawnych byłego Zarządu Finansowego Królestwa Polskiego (później utrwaliła się nazwa „Archiwum Skarbowe”). Archiwum powstało w celu przechowywania akt po zlikwidowanej w 1867 r. Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu Królestwa Polskiego, która już wcześniej przechowywała akta skarbowe z okresu Księstwa Warszawskiego oraz z okresu staropolskiego.

    Pomnik Franza von Wincklera w Katowicach − nieistniejący pomnik, który znajdował się w Katowicach, w dawnym parku dworskim − obecnie park Powstańców Śląskich. Pomnik Powstańców Śląskich w Nikiszowcu (właśc. pomnik ku czci Bohaterów Powstań Śląskich) − pomnik upamiętniający powstańców śląskich, zlokalizowany na skwerze przy ulicy Zamkowej w Katowicach, w dzielnicy Janów-Nikiszowiec.

    Park Powstańców Śląskich w Katowicach − park usytuowany w katowickiej dzielnicy Śródmieście. W parku znajduje się pomnik Powstańców Śląskich (odsłonięty 1 września 1967) oraz pomnik generała Jerzego Ziętka (odsłonięty 19 listopada 2005). ZoSIA (Zintegrowany System Informacji Archiwalnej) – system informatyczny wdrażany w polskich archiwach państwowych, realizowany przez Narodowe Archiwum Cyfrowe.

    Dyskusja Wikipedysty:Radomil: Archiwum 1 |Archiwum 2 |Archiwum 3 |Archiwum 4 |Archiwum 5 |Archiwum 6 |Archiwum 7 |Archiwum 8 |Archiwum 9 |Archiwum 10 |Archiwum 11 |Archiwum 12 |Archiwum 13 |Archiwum 14 |Archiwum 15 |Archiwum 16 |Archiwum 17 |Archiwum 18 |Archiwum 19 |Archiwum 20 Archiwum Państwowe we Lwowie – powstało w 1908 r. z przekształconego Archiwum Namiestnictwa. Archiwum utworzono w celu przechowywania akt po zlikwidowanych urzędach Galicji, zarówno centralnych jak i terenowych.

    Muzeum Miejskie w Siemianowicach Śląskich – muzeum dotyczące historii Śląska i miasta Siemianowice Śląskie. Znajduje się ono w XVII-wiecznym spichlerzu, w Zespole Pałacowo-Parkowym. Muzeum organizuje wystawy stałe i tymczasowe, a także seminaria oraz spotkania o charakterze naukowo-oświatowym.

    Dodano: 18.08.2010. 12:13  


    Najnowsze