• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Koktajl chemiczny stwarza zagrożenie dla ludzi i środowiska

    31.03.2010. 17:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Zespół naukowców z Uniwersytetu w Gothenburgu, Szwecja, którego prace są finansowane ze środków unijnych, przeanalizował czynnik zagrożenia "koktajlem chemicznym" dla organizmu człowieka oraz wpływ, jaki taka mikstura ma na ludzi i środowisko. Zespół poddał analizie aktualne praktyki oceny zagrożenia, proponując szereg pomiarów, jakie należy wprowadzić. Raport został opublikowany w witrynie Dyrekcji Generalnej (DG) ds. Środowiska przy Komisji Europejskiej.

    Liczba przyjmowanych przez nas syntetycznych związków chemicznych wzrosła w zawrotnym tempie w ciągu ostatnich 50 lat. Występują one np. w żywności i napojach, lekach, powietrzu, którym oddychamy, wodzie, kosmetykach, przyborach toaletowych i środkach czystości. Nawet odzież i obuwie, które nosimy często są poddawane obróbce chemicznej.

    Skutki tego zalewu naszego organizmu przez substancje chemiczne są alarmujące. W ramach przeprowadzonych ostatnio badań przez Szwedzki Uniwersytet Nauk Rolniczych odkryto 57 pestycydów w rzekach i strumieniach Szwecji, a wyniki amerykańskich badań z 2005 r. wskazały, że niemal 200 syntetycznych substancji chemicznych, w tym pestycydów, dioksyn, przemysłowych substancji chemicznych i środków zmniejszających palność, znajduje się w krwioobiegu niemowlaków.

    Do tej pory zagrożenia stwarzane przez substancje chemiczne zarówno dla organizmu człowieka, jak i środowiska były oceniane w kontekście poszczególnych substancji, a skutki złożonego koktajlu chemicznego nie były uwzględniane. Niemniej wyniki ostatnich badań pokazują, że jednostkowe podejście jest nazbyt uproszczone, aby ocenić zagrożenie chemiczne i może zbyt nisko szacować ogólne oddziaływanie substancji chemicznych.

    Istnieje dowód nie do odparcia, który pozwala wysunąć tezę, że rozmaite połączenia substancji chemicznych reagują i tworzą związki w organizmie, które są znacznie silniejsze od każdej substancji chemicznej z osobna. Badania prowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Gothenburgu wraz z kolegami z Uniwersytetu Londyńskiego w Wlk. Brytanii wykazały bez wątpienia, że łączne oddziaływanie koktajlu jest znacznie bardziej toksyczne od wpływu pojedynczych substancji chemicznych.

    Unijni ministrowie ds. środowiska zalecają obecnie Komisji Europejskiej wprowadzenie zmian do oceny zagrożenia chemicznego i wprowadzenie poprawek do obowiązujących przepisów w zakresie łącznego oddziaływania substancji chemicznych. Istnieje prawdopodobnie olbrzymia liczba połączeń substancji chemicznych i choć nierealne jest sprawdzenie każdej z nich, ministrowie poprosili Komisję o przygotowanie nowych zaleceń dotyczących tych połączeń na bazie obowiązujących przepisów oraz analizy zmian legislacyjnych na rok 2011.

    "Liczba kombinacji substancji chemicznych, na które narażone są żywe organizmy na Ziemi jest olbrzymia" - mówi współautor raportu, profesor Thomas Backhaus z Wydziału Roślin i Środowiska Uniwersytetu w Gothenburgu. "Ocena każdego możliwego połączenia nie jest zatem realna i należy wprowadzić metody predykcyjne do oceny zagrożenia. Potrzebujemy wytycznych dotyczących sposobu zarządzania skutkami koktajlu chemicznego, aby móc ocenić zagrożenia zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Numer WE – oznacza numer przypisany substancji chemicznej w Europejskim Wykazie Istniejących Substancji o Znaczeniu Komercyjnym (EINECS – ang. European Inventory of Existing Chemical Substances), lub numer przypisany substancji w Europejskim Wykazie Notyfikowanych Substancji Chemicznych (ELINCS – ang. European List of Notified Chemical Substances), lub numer w wykazie substancji chemicznych wymienionych w publikacji "No-longer polymers". Skład chemiczny substancji (w znaczeniu fizycznym) jest to wyszczególnienie pierwiastków i związków chemicznych, z jakich składa się ta substancja. Uwzględnia on również procentową zawartość poszczególnych substancji chemicznych w danej substancji - wagową, objętościową lub molową. Europejska Agencja Chemikaliów, (ECHA z ang. European Chemicals Agency) agencja wspólnotowa odpowiedzialna za realizację rozporządzenia REACH (z ang. Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals), w zakresie utworzenia i administrowania systemu rejestracji, oceny oraz udzielania zezwoleń i stosowania ograniczeń w zakresie substancji chemicznych na szczeblu wspólnotowym. Jej głównym zadaniem jest zarządzanie bazą danych substancji chemicznych zgłoszonych do rejestracji:

    Europejskie piktogramy ostrzegawcze – piktogramy stosowane na etykietach niebezpiecznych substancji i mieszanin chemicznych wskazujące na zagrożenia związane z użyciem substancji lub mieszaniny. Mają kształt pomarańczowego kwadratu z czarnym symbolem. Wprowadzone Dyrektywą 67/548/EWG, zał. II. Fotochemioterapia to łączona forma leczenia światłem ultrafioletowym (fototerapia) oraz specjalnych substancji chemicznych, będących fotouczulaczami, czyli substancji zwiększających wrażliwość skóry na nadfiolet. Substancje te należą do grupy psoralenów.

    Czystość substancji – procentowa zawartość wagowa głównej substancji stanowiącej dany produkt, po odjęciu od niej wszystkich zanieczyszczeń towarzyszących jej w tym produkcie. Najczęściej produktem, którego czystość określa się, jest pojedynczy związek chemiczny, ewentualnie może to być ściśle określona mieszanina związków chemicznych (np. roztwór wodny o określonym stężeniu). Stopniowana jest poprzez kolejne rzędy wielkości i służy do klasyfikacji produktów, surowców lub odczynników w celach handlowych lub technologicznych. W przypadku technologii i konkretnych procedur reakcji wymagana może być nie tylko minimalna czystość potrzebna do osiągnięcia zamierzonego efektu, ale na skalę przemysłową również maksymalna – aby nie podrażać kosztów produkcji. Zazwyczaj wraz ze wzrostem czystości substancji, jeszcze szybciej rośnie jej cena, jednak dla różnych substancji koszty uzyskania tej samej czystości mogą być bardzo różne. Np. koszt uzyskania żelaza o czystości 99,9% jest znacznie wyższy od rtęci o czystości 99,9999%. Allelopatia (z gr. – allelon (wzajemny) i pathos (cierpienie)) – szkodliwy lub korzystny wpływ substancji chemicznych wydzielanych przez rośliny lub grzyby danego gatunku lub pochodzących z rozkładu tych roślin. Allelopatia odnosi się głównie do substancji chemicznych wydzielanych do podłoża, które wpływają na wzrost innych organizmów w bezpośrednim otoczeniu, głównie roślin i bakterii. Substancje mogą pobudzać lub hamować kiełkowanie, a także wzrost i rozwój innych gatunków roślin żyjących w bliskim sąsiedztwie lub zajmujących bezpośrednio po nich to samo miejsce.

    Dawka progowa (dosis minima, DM) − graniczna ilość substancji, lub promieniowania jonizującego, wywołująca pierwsze dostrzegalne zmiany w organizmie. Wyznacza ona próg działania toksycznego danej substancji i jest podstawą do określania wartości tzw. najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) związków chemicznych i limitów promomieniowania w środowisku, czyli stężeń substancji, które nie powinny wywierać żadnego ujemnego wpływu na organizmy żywe przez wiele lat działania. Właściwość fizyczna – cecha substancji, z wyłączeniem właściwości chemicznych, czyli ujawniających się w reakcjach chemicznych.

    Feromony – substancje semiochemiczne należące do grupy infochemicznej. Przeważająca grupa feromonów to skomplikowane mieszaniny wielu różnych substancji chemicznych, często z jednym dominującym składnikiem, znacznie rzadziej są to jednoskładnikowe substancje chemiczne.

    Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach – polska ustawa uchwalona przez Sejm, regulująca kwestie prawne związane z klasyfikacją substancji chemicznych, ich produkcją i dystrybucją oraz określająca zasady działania i kompetencje Inspektora do Spraw Chemicznych.

    Toksykometria - dział toksykologii zajmujący się badaniem ilościowych zależności między stężeniem ksenobiotyku, a efektem jego toksycznego działania na organizm, czyli badaniem stopnia szkodliwości poszczególnych substancji chemicznych. Celem badań toksykometrycznych jest określenie bezpiecznych, dla człowieka i środowiska, stężeń substancji toksycznych. Ilościowa charakterystyka działania trucizn pomaga też wyjaśnić mechanizmy ich działania toksycznego i wypracować metody zapobiegania i leczenie zatruć.

    Dodano: 31.03.2010. 17:12  


    Najnowsze