• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Miasta przyszłości

    17.09.2010. 17:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    To w miastach ludzkość osiąga sukcesy i ponosi porażki. Docenienie potrzeby zrównoważonego rozwoju miast w aspekcie gospodarczym, społecznym i środowiskowym oraz podejmowanie związanych z tym działań umożliwia mieszkańcom pełne wykorzystanie ich potencjału. Powszechne występowanie zjawiska wykluczenia społecznego, dewastacja środowiska naturalnego oraz brak infrastruktury wywierają nieodwracalny negatywny wpływ na jakość życia. Prognozuje się, że w roku 2030 światowa populacja wyniesie 8 mld ludzi, z czego około 5 mld będą stanowić mieszkańcy miast. W związku z tym należy się skoncentrować na procesie urbanizacji.

    Problemem tym zajęła się bezpośrednio Komisja Europejska. Niedawno opublikowała ona raport "Zrównoważone miasta na świecie i w Europie", w którym przedstawiła europejskie działania badawcze ukierunkowane na pogodzenie procesu urbanizacji z potrzebą zrównoważonego rozwoju eliminującego zjawisko wykluczenia społecznego.

    Zakres tematyczny szeregu projektów poświęcony był zagadnieniom z dziedziny zrównoważonego rozwoju, takim jak zanieczyszczenie czy zasoby wodne i energetyczne. Opracowano także narzędzia oceny różnych regionów, w tym obszarów przybrzeżnych, gór i innych typów terenu. W dziedzinie transportu zbadano możliwość wykorzystania autobusów napędzanych wodorowymi ogniwami paliwowymi lub biopaliwami. Projekty miały na celu zademonstrowanie potencjalnego działania technologii, a także sprawdzenie poziomu ich bezpieczeństwa oraz możliwości ich zastosowania w sposób autonomiczny.

    Kluczowym elementem jest tu najlepsza praktyka. Przykładowo 30 lat temu w Brukseli twierdzono, że wytyczenie ścieżek rowerowych w mieście jest niemożliwe, ale dzięki przykładom płynącym z innych miast wykazano otwartość na ten pomysł. Komisja uważa, że w takich przypadkach możliwe jest wzajemne czerpanie wzorów z różnych miast. Niezależnie od panujących warunków, powinno się też zachęcać miasta do wzajemnego naśladowania działań proekologicznych, a nawet konkurowania w tej dziedzinie. Takie zmiany polepszają jakość życia, powodując nie tylko zwiększenie zadowolenia mieszkańców i ogólnej atrakcyjności miast, ale także wzrost wydajności pracy.

    Główne miasta europejskie są niesłychanie zróżnicowane, a zjawisko to może jeszcze się pogłębić w związku z dalszym napływem do centrów miast ludzi poszukujących pracy. Według organizacji ONZ-Habitat liczba emigrantów na świecie zwiększyła się w ciągu ostatnich 40 lat ponad dwukrotnie, a w Europie wzrost ten był jeszcze bardziej gwałtowny, ponieważ liczba emigrantów podwoiła się w ciągu zaledwie 15 lat (w latach 1985-2000). Miasta zapewniają miejsca pracy - zarówno wysokiej, jak i niskiej jakości. Znaczna część stanowisk niewymagających kwalifikacji, unikanych przez miejscową ludność, jest zajmowana przez nowo napływających mieszkańców.

    Tendencja ta jest szczególnie widoczna w największych miastach europejskich, takich jak Londyn i Paryż. Sprzyja jej fakt, że duży odsetek imigrantów bardzo często posługuję się innym językiem, wyznaje inną religię oraz podziela inne wartości niż większość populacji. Badania nie były skoncentrowane na integracji, ale na sposobach zwalczania biedy, stanowiącej główną barierę dla integracji. Oczywiste jest też, że ubodzy imigranci bez dostępu do przyzwoitej edukacji mają duże trudności w dziedzinie integracji. Zmiany demograficzne w Europie związane ze starzeniem się populacji powodują, że opracowanie innowacyjnej polityki integracji staje się coraz ważniejsze.

    Skoncentrowano się także na udostępnieniu informacji umożliwiających dalszą integrację. Na przykład młody imigrant zamieszkujący europejskie miasto może przecież nie zdawać sobie sprawy, że nieopodal odbywają się bezpłatne kursy językowe. Zbadano także proces integracji w lokalnych społecznościach. W wielu miastach można zaobserwować tworzenie się gett. Badacze podjęli próbę opracowania sposobów rozwiązania tego problemu i wsparcia decydentów w tym zakresie.

    Integracja między grupami etnicznymi jest niezbędna do pełnego wykorzystania przez miasta dostępnych zasobów ludzkich oraz zapewnienia wszystkim mieszkańcom równych szans. Zwiększa się liczba europejskich miast, w których docenia się potrzebę prowadzenia długofalowej spójnej polityki integracji mającej na celu zachowanie konkurencyjności społeczności miejskich oraz jakości życia mieszkańców.

    W przypadku miast azjatyckich, które przeważnie odznaczają się zwartą zabudową, jedyną sensowną formę przemieszczania się stanowi transport publiczny, bardziej przyjazny dla środowiska. W przypadku miast o rozproszonej zabudowie, takich jak Denver czy Atlanta, mobilność wiąże się z pięcio- lub sześciokrotnie większym zużyciem energii. Jak więc widać, istnieje bezpośredni związek pomiędzy zużyciem energii i gęstością zabudowy miejskiej. Miasto o zwartej zabudowie oferuje ludziom dużą dostępność sklepów, lokali rozrywkowych i innych miejsc związanych z codziennym życiem w promieniu 2-3 kilometrów od miejsca zamieszkania. Stanowi to jednak także kwestię podejścia - na przykład w Hiszpanii dostępność basenów w budynkach mieszkalnych jest powszechnie przyjętą praktyką, natomiast w innych krajach takie udogodnienie uważa się za domenę ludzi bogatych.

    Badacze muszą mieć też na względzie dziedzictwo historyczne miasta. Budynki i drogi, niektóre pochodzące jeszcze z czasów Imperium Rzymskiego, odznaczają się niezwykle długim okresem eksploatacji. Z tego powodu tak ważne jest dalekowzroczne planowanie - konstrukcje wzniesione dzisiaj będą wpływać na proces planowania przez następne dziesięciolecia. Dalekowzroczne planowanie miast musi się także wiązać z prognozą przyszłego stanu gospodarki i z zadaniem odpowiednich pytań: Czy handel międzynarodowy będzie się rozwijał? Czy utrzyma się tendencja do konsumpcji miejscowych dóbr? Czy globalizacja osiągnęła już szczytowe nasilenie? W jaki sposób zmienią się ludzkie zachowania w ciągu następnych 30-40 lat?

    Komisja niedawno ukończyła badanie zatytułowane "Świat w 2025 roku: wzrastająca rola Azji i przemiany społeczno-ekologiczne". W badaniu dostrzeżono między innymi tendencję do upowszechniania zjawiska aktywnego starzenia się oraz do wzrostu dynamiki terytorialnej. Ludzie chcą szybko przechodzić na emeryturę, ale jednocześnie coraz dłużej żyją. W związku z tym rośnie świadomość faktu, że w wielu krajach nie będzie możliwe kontynuowanie dotychczasowego modelu wspierania emerytów. Jeśli liczebność populacji będzie w dalszym ciągu wzrastać, w jaki sposób należy uwzględnić podstawowe potrzeby, na przykład w zakresie wody i energii? Jaki koszty będą się z nimi wiązać? Jak przebiega rozwój miast, obszarów wiejskich i konurbacji?

    Pytania te są trudne i nie ma na nie jednoznacznej odpowiedzi. Dzięki badaniom unijnym można jednak z całą pewnością stwierdzić, że należy skutecznie stawić czoła wyzwaniom towarzyszącym procesowi urbanizacji. Wyniki zamieszczone w raporcie "Zrównoważone miasta na świecie i w Europie" szczegółowo wytyczają drogę na przyszłość.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz że...? (wersja beta)

    Dodano: 17.09.2010. 17:17  


    Najnowsze