• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Michael Hanlon: 10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi - recenzja

    01.03.2011. 18:52
    opublikowane przez: Szymon Pitek

    Często zastanawiamy się nad rzeczami kompletnie abstrakcyjnymi, niemającymi żadnego wpływu na nasze codzienne życie. A jednak, rozważania nad tematami (zdawało by się) całkowicie oderwanymi od rzeczywistości mają wielką wartość. Pozwalają nam zgłębić coś, co dopiero po samodzielnym złamaniu rozumem nabiera prawdziwej wartości. W tego typu rozważania wpisuje się książka Michaela Hanlona pt. 10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi, która kilka dni temu ukazała się nakładem krakowskiego Wydawnictwa Literackiego.


    10 pytań, na które nauka nie znalazła (jeszcze) odpowiedzi
    Michael Hanlon
    Przełożył Jakub Góralczyk
    Wydawnictwo Literackie, 2011
    ISBN 978-83-08-04577-0
    Cena: 29,90 zł


    Autor jest brytyjskim dziennikarzem naukowym, pracującym głównie dla Daily Mail; poza tym zajmuje się popularyzacją nauki i tłumaczeniem z "bełkotu badaczy na nasze" przy każdej nadarzającej się okazji (m. in. prowadzi bardzo ciekawego bloga, na którym szeroko i przystępie omawia najróżniejsze zagadnienia ze świata nauki). Zdecydowanie jest jednym z niewielu przedstawicieli tej profesji, który faktycznie zna się na tym, o czym pisze.

    Jego trzecia książka (lecz pierwsza, która ukazuje się na naszym rynku) to opracowanie dziesięciu zagadnień, budzących kontrowersje nie tylko w środowisku naukowym. Napisana jest przystępnym językiem, a na każdej stronie widać, że autora cechuje racjonalny sceptycyzm - rzecz bardzo cenna i niestety równie rzadko spotykana wśród dziennikarzy. Czuć, że wie i rozumie to, co wyjaśnia, a na dodatek nie ucieka od trudnych i kontrowersyjnych tematów (i bardzo dobrze, bo poprawność polityczna jest wrogiem nauki). Osobiście urzekł mnie swym powątpiewaniem w zagrożenie ze strony globalnego ocieplenia oraz stosunkiem do religii.

    Książka nie ma klasycznej struktury - każda z części bez problemu mogła by stanowić niezależną publikację, a wśród nich przeplatają się różnego rodzaju przemyślenia pana Hanlona. Ale do rzeczy: tematy, które podejmuje, to kolejno:
      1. Czy nasz Azorek to zombie? - rzecz o inteligencji i świadomości zwierząt oraz o tym, że wcale się od nas tak bardzo nie różnią.
      2. Dlaczego czas jest taki dziwny? - o czasoprzestrzeni i ludzkiej percepcji czasu słów kilka; bodaj najtrudniejsza część, prawie na pewno wymagająca sięgnięcia po kolejne lektury.
      3. Życie wieczne poproszę - potencjalne sposoby oszukania Śmierci i powody, ze względu na które się to raczej nie uda (w dającej się przewidzieć przyszłości).
      4. Co począć z głupimi? - rozważania o roli inteligencji we współczesnym świecie; w sumie to chyba najmniej ciekawy rozdział.
      5. Czym jest ciemna strona? - o naturze ciemnej materii i ciemnej energii, czyli ile tak naprawdę wiemy o tym, co nas otacza (a konkretnie, że niemal nic nie wiemy).
      6. Czy Wszechświat żyje? - dlaczego tak mało prawdopodobne jest, iż jesteśmy sami w kosmosie; tak się składa, że życie może być dużo bardziej pospolite, niż mogli byśmy podejrzewać.
      7. Czy jesteś tą samą osobą, co minutę temu? - jak doświadczenie kreuje naszą osobowość " w skrócie: cały czas się sobą stajemy.
      8. Dlaczego wszyscy jesteśmy tacy grubi... i czy to naprawdę ma jakieś znaczenie? - otyłość, jej przyczyny i faktyczny wpływ na zdrowie; okazuje się, że nie jest to takie proste, jak by się mogło wydawać.
      9. Czy możemy być pewni, że zjawiska paranormalne to bzdury? - telepatia, telekineza, teleaudio... oraz naukowe teorie, które mogą tłumaczyć ich występowanie.
      10. Czym w rzeczywistości jest rzeczywistość? - czyli, czy w ogóle istniejemy; ten rozdział najbardziej mnie zainteresował " polecam szczególnie fanom Matrixa.


    Książkę czyta się szybko i przyjemnie, choć osobom słabo obeznanym w tematach naukowych może sprawić sporo trudności (sięgnięcie po dalszą literaturę będzie koniecznością). Sądzę jednak, że każdy, kto jako-tako pamięta lekcje biologii, matematyki i fizyki ze szkoły średniej, nie będzie mieć większych problemów z odnalezieniem się w tym "naukowym buszu". Z pewnością poszerzy ona horyzonty i pozwoli w lepszy, pełniejszy sposób doświadczać i rozumieć codzienność.

    A jeśli idzie o formę lektury, to nie ma się do czego przyczepić: wydanie jest estetyczne i schludne. Klejenie wygląda na solidne i powinno długo utrzymywać kartki na swoich miejscach. Choć użyto miękkiej oprawy, to jest ona sztywna i wytrzymała. Czcionka jest czytelna, a papier ma dobrą jakość. Co prawda trafia się kilka literówek i błędów edytorskich, lecz nie jest to nic wielkiego.
    Dużo bardziej razi kilka poważnych błędów merytorycznych (pytanie, czy odpowiada za nie autor, czy tłumacz): najbardziej drażniło mnie pisanie o atomie [1] ciemnej energii... W przypadku książki popularnonaukowej takie wpadki silnie rzutują na ocenę końcową.

    Podsumowując: książka jest bardzo sensowna i poważna; trafia się kilka uciążliwych błędów, lecz nie przysłaniają one zasadniczego przesłania lektury. Myślę, że spodoba się ona każdemu, kto lubi nieco bardziej wymagające pozycje, które jednocześnie dają dużo więcej satysfakcji. Bo co jest piękniejsze, od dążenia do zrozumienia rzeczywistości (przy pełnej świadomości, że nigdy do końca się to nie uda)?
    Ocena: solidne 4,5/6.

    Na zakończenie wywiad z autorem, m. in. na temat jego publikacji (w j. angielskim):


    Przyp. 1. Teoretycznie autor mógł opierać się o równanie E=mc², a więc połączenie masy z energią (dopiero w takim przypadku pisanie o atomie na sens). W tekście nie zostało to jednak zaznaczone w odpowiednio wyraźny sposób.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Bibliologia, zwana też księgoznawstwem – nauka humanistyczna, której przedmiotem badań jest książka we wszystkich jej aspektach, czyli jako obiekt materialny, nośnik treści, a także społeczne narzędzie kultury. Zajmuje się ona zarówno książką dawną, jak i współczesną, oraz instytucjami z nią związanymi, tj. wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki, ośrodki informacji.

    Bibliologia, zwana też księgoznawstwem – nauka humanistyczna, której przedmiotem badań jest książka we wszystkich jej aspektach, czyli jako obiekt materialny, nośnik treści a także społeczne narzędzie kultury. Zajmuje się ona zarówno książką dawną jak i współczesną, oraz instytucjami z nią związanymi tj. wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki, ośrodki informacji.

    Bibliologia, zwana też księgoznawstwem – nauka humanistyczna, której przedmiotem badań jest książka we wszystkich jej aspektach, czyli jako obiekt materialny, nośnik treści a także społeczne narzędzie kultury. Zajmuje się ona zarówno książką dawną jak i współczesną, oraz instytucjami z nią związanymi tj. wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki, ośrodki informacji.

    Imagineskopia – fikcyjna nauka o poszerzaniu wyobraźni, wymyślona przez autora wydanej w 1977 roku nakładem Wydawnictwa Literackiego książki Wstęp do imagineskopii . Autor, ukrywający się pod pseudonimem Śledź Otrembus-Podgrobelski, przedstawił naukowym językiem, wspieranym licznymi przypisami i bibliografią, wprowadzenie do fikcyjnej nauki o poszerzaniu wyobraźni, której twórcą miał być Jeremiasz Apollon Hytz. Podany jest rys historyczny nauki, jej rozwój, cele, metody badawcze, instrumenty. Najważniejszy przyrząd do badania i poszerzania wyobraźni autor nazwał imagineskopem, a opis, budowę i działania wsparł rysunkami technicznymi. Książka opatrzona jest, jak przystało na naukową publikację, obszerną bibliografią i streszczeniami w kilku językach.

    Testy Niewidocznego Uniwersytetu to książka sprawdzająca wiedzę czytelnika na temat książek z serii Świat Dysku od "Koloru Magii" do "Maskarady" napisana przez Davida Langforda w 1996 roku. Na język polski została przetłumaczona przez wydawnictwo Prószyński i S-ka. Książka podzielona jest na kategorie, z których każda zawiera pytania na inny temat. Na odpowiedzi na niektóre z tych pytań polscy czytelnicy mogą mieć jednak problem, gdyż nie wszystkie odnoszą się do książek i artykułów wydanych w języku polskim.

    Imagineskopia – fikcyjna nauka o poszerzaniu wyobraźni, wymyślona przez autora wydanej w 1977 roku nakładem Wydawnictwa Literackiego książki Wstęp do imagineskopii . Autor, ukrywający się pod pseudonimem Śledź Otrembus-Podgrobelski, przedstawił naukowym językiem, wspieranym licznymi przypisami i bibliografią, wprowadzenie do fikcyjnej nauki o poszerzaniu wyobraźni, której twórcą miał być Jeremiasz Apollon Hytz. Podany jest rys historyczny nauki, jej rozwój, cele, metody badawcze, instrumenty. Najważniejszy przyrząd do badania i poszerzania wyobraźni autor nazwał imagineskopem, a opis, budowę i działania wsparł rysunkami technicznymi. Książka opatrzona jest, jak przystało na naukową publikację, obszerną bibliografią i streszczeniami w kilku językach.

    Bibliologia, zwana też księgoznawstwem – nauka humanistyczna, której przedmiotem badań jest książka we wszystkich jej aspektach, czyli jako obiekt materialny, nośnik treści a także społeczne narzędzie kultury. Zajmuje się ona zarówno książką dawną jak i współczesną, oraz instytucjami z nią związanymi tj. wydawnictwa, drukarnie, księgarnie, biblioteki, ośrodki informacji.

    Dodano: 01.03.2011. 18:52  


    Najnowsze