• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Mija 125. rocznica urodzin Władysława Tatarkiewicza

    03.04.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Umiejętność porządkowania pojęć, troska o jasność wykładu i rozległość zainteresowań sprawiły, że Władysław Tatarkiewicz uważany jest za najwybitniejszego polskiego historyka filozofii - ocenił w rozmowie z PAP znawca jego prac, dr hab. Ryszard Wiśniewski. 



    3 kwietnia mija 125. rocznica urodzin Tatarkiewicza - wybitnego historyka filozofii i sztuki, profesora Uniwersytetu Warszawskiego. Jego najważniejsze dzieła to m.in. "Historia filozofii", "Historia estetyki" czy traktat "O szczęściu". Zainteresowania naukowca obejmowały zarówno historię starożytną, średniowieczną i nowożytną filozofię i estetykę, a także historię sztuki, zwłaszcza klasycystycznej.

    Jak powiedział PAP dr hab. Ryszard Wiśniewski, profesor w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, "Historia filozofii" Tatarkiewicza jest uznawana przez niektórych badaczy za najlepszą historię filozofii, jaką kiedykolwiek napisano. "W dziele tym panuje niezwykły porządek. A porządkowanie było pasją Tatarkiewicza i metodą jego pracy naukowej" - tłumaczy ekspert.

    Zdaniem Wiśniewskiego, nie tylko znakomita umiejętność porządkowania zjawisk kulturowych, ale także łatwy do zrozumienia język sprawiły, że Tatarkiewicz stał się najwybitniejszym polskim historykiem filozofii. "On nie szyfrował przekazu filozoficznego, jak to się często teraz robi. To, co skomplikowane próbował przedstawić w prostszej postaci, rozjaśnić, uczynić zrozumiałym, ukazując historyczne źródła pojęć i poglądów" - ocenia.

    Według niego, chociaż "Historia filozofii" jest najbardziej znanym dziełem Tatarkiewicza, to najwięcej badacz zrobił dla historii estetyki, jako działu filozofii.

    "Kiedy w czasach stalinowskich Tatarkiewicza odsunięto od możliwości prowadzenia wykładów, pocieszał się potem, że mógł wykorzystać ten czas, aby skończyć pracę nad +Historią estetyki+. Nieszczęście potrafił zamienić w sukces" - opowiada Wiśniewski." Dodaje, że ze swoich rozmów z Tatarkiewiczem pamięta, iż sam profesor uważał "Historię estetyki" za swoje największe dzieło.

    Jak wyjaśnia Wiśniewski, praca filozoficzna Tatarkiewicza polegała na tym, że rozpoczynał od definicji zjawiska, następnie starał się zbudować teorię - wyjaśnić przyczyny zjawiska i sposób jego funkcjonowania, a dopiero na końcu zaś dokonywał oceny. "Definicja - teoria - ocena - to były etapy pracy nad poszczególnymi zagadnieniami" - podsumowuje naukowiec.

    Tatarkiewicz badał m.in. historię pojęć ważnych dla naszej kultury, takich jak dobro, szczęście, piękno czy przeżycie estetyczne. Interesowała go ewolucja tych pojęć, ich zróżnicowanie i zmiana ich znaczenia w ciągu wieków. Historia pojęć, idei filozoficznych, estetycznych, etycznych - to była domena, której poświęcił życie naukowe.

    Władysław Tatarkiewicz studiował w Warszawie, Zurychu, Berlinie, Paryżu i Marburgu. Wśród kierunków, na których się uczył było prawo, psychologia, filozofia, antropologia, zoologia oraz historia sztuki. Karierę naukową rozpoczął w 1915 roku, gdy został wykładowcą filozofii na UW. Pracował okresowo również na uniwersytetach w Wilnie i Poznaniu, a po ostatniej wojnie - w Krakowie, wykładając filozofię, estetykę oraz historię sztuki współczesnej. Wykłady gościnne dawał w wielu miejscach świata, a najdłużej w Berkeley (USA).

    Pierwsze dwa tomy trzytomowej "Historii filozofii" opublikowano w 1931 roku we Lwowie. Rękopis trzeciego tomu spłonął wraz z domem profesora podczas Powstania Warszawskiego. Księga odtworzona zaraz po wojnie, została opublikowana w 1950 roku. Niemal natychmiast władze zakazały jej sprzedaży, a decyzję anulowano dopiero w 1957 roku.

    Zdaniem Ryszarda Wiśniewskiego, chociaż Tatarkiewicz nigdy nie atakował otwarcie marksizmu, to z pewnością nie była to jego filozofia. "Pewien kompromis widać w trzecim tomie historii filozofii. Aby tom ten mógł się ukazać, musiał też w nim się znaleźć obiektywistyczny rozdział o filozofii marksistowskiej" - wyjaśnił ekspert.

    Mimo że od śmierci Tatarkiewicza minęło już ponad 30 lat (Tatarkiewicz zmarł 4 kwietnia 1980 r.), jego dzieła nieustannie cieszą się wielkim zainteresowaniem. Na rynku jest dostępne już 22. wydanie "Historii filozofii" polskiego uczonego.

    PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala 

    tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Główne nurty w historii filozofii zachodniej i ich przedstawicieleArtykuł zawiera zestawienie głównych nurtów i postaci w historii filozofii zachodniej, w ujęciu Władysława Tatarkiewicza.

    Historia myśli politycznej – obejmuje zarówno historię filozofii politycznej, jak i teorii polityki. Jej rekonstrukcją zajmują się takie nauki jak historia filozofii, historia idei politycznych czy historia doktryn politycznych i prawnych.

    Władysław Tatarkiewicz (ur. 3 kwietnia 1886 w Warszawie, zm. 4 kwietnia 1980 tamże) – filozof i historyk filozofii, estetyk i etyk, historyk sztuki, członek Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.

    Historia idei – pole badań w historii i dziedzinach jej bliskich, zajmujące się wyrażaniem, kontynuacją i zmianami w ludzkich ideach na przestrzeni czasu. Uważa się tę dyscyplinę za siostrzaną wobec historii intelektualnej i zbliżoną do historii filozofii oraz historii literatury.

    Mikołaj Olszewski – polski historyk filozofii, kierownik zakładu Historii Filozofii Średniowiecznej w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN.

    Historia filozofii (nauka) - inaczej historiografia filozofii - opisuje rozwój filozoficznych prądów od samego początku w starożytnej Grecji (VI w. p.n.e.) do chwili obecnej. Jest nauką filozoficzną badającą i analizującą rozwój problemów filozoficznych, metod uprawiania filozofii, poglądów filozoficznych, nurtów (prądów), szkół, systemów i kierunków filozoficznych na przestrzeni wieków.

    .Filozofia renesansu (filozofia odrodzenia) – okres w zachodniej historii filozofii, pomiędzy filozofią średniowieczną, a filozofią nowożytną.

    Dodano: 03.04.2011. 00:04  


    Najnowsze