• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowiec radzi, jak skutecznie gospodarować państwowymi gruntami

    18.01.2011. 08:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nowe rozwiązania prawne, które pozwolą racjonalnie gospodarować nieruchomościami rolnymi należącymi do państwa, proponuje Adam Niewiadomski z Zakładu Prawa Rolnego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W pracy doktorskiej nagrodzonej w konkursie Doktoraty dla Mazowsza młody badacz prezentuje również koncepcję restrukturyzacji Agencji Nieruchomości Rolnych. Jak wyjaśnia Adam Niewiadomski, celem jego badań jest usystematyzowanie oraz reforma sposobów gospodarowania przez Skarb Państwa nieruchomościami rolnymi. Wszystkie te rozwiązania wypracowuje poprzez porównania z prawem niemieckim. Praca nosi tytuł "Instytucje prawne przekształceń ustrojowych nieruchomości rolnych po 1989 roku w Polsce i w Niemczech. Studium prawno-porównawcze."

    "Obecnie trwają w parlamencie prace legislacyjne nad zmianą ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Z uwagą je śledzę. O moich pomysłach mogę powiedzieć mojemu promotorowi prof. Pawłowi Czechowskiemu, który jest opiniodawcą projektu zmian i stałym ekspertem komisji sejmowej. Jeżeli tylko pomysły okażą się warte uwzględnienia w polskiej legislacji, będę z tego bardzo zadowolony. Tylko wtedy takie badania będą miały nie tylko naukowy sens, ale również wymiar ustrojowy" - ocenia badacz.

    Jego praca doktorska zawiera oryginalne rozwiązania kwestii podlegających nowelizacji. W szczególności rozwiązuje kontrowersyjny problem dzierżawy gruntów rolnych; proponuje na wzór niemiecki wprowadzenie odpowiednich rozwiązań antyspekulacyjnych w miejsce uznanego za niezgodne z Konstytucją prawa odkupu.

    Jak tłumaczy autor, kontrowersyjny wydaje się sam pomysł zlikwidowania dzierżawy jako sposobu gospodarowania mieniem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, co zakłada projekt nowelizacji.

    "Przyjęte rozwiązania w innych krajach europejskich, a w szczególności w Niemczech preferują dzierżawę jako bardzo korzystną dla rolników i Skarbu Państwa formę gospodarowania nieruchomościami, podczas gdy w projekcie zmiany ustawy w Polsce ten sposób się likwiduje. Może to spowodować nie tylko wzrost bezrobocia, ale także wpłynąć niekorzystnie na dochodowość polskiego rolnictwa" - mówi Niewiadomski.

    Obowiązujące rozwiązania prawa odkupu opierają się w dużej mierze na Kodeksie cywilnym. Jak analizuje ekspert, spekulacje gruntami mogą mieć obecnie dużo mniejszy charakter, niż miało to miejsce w początkowym okresie transformacji ustrojowej. Cena rynkowa nieruchomości rolnych jest zbliżona do tej, jaką ustala Agencja Nieruchomości Rolnych (ANR). Wciąż jednak cena nieruchomości nabywanych od państwa jest niższa od cen rynkowych, co może prowadzić do możliwych spekulacji.

    Z kolei prawo odkupu przysługuje sprzedawcy rzeczy, w tym przypadku nieruchomości rolnej, do nabycia jej z powrotem od kupującego. W wyroku z 18 marca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny (TK) zakwestionował to prawo jako naruszające prawo własności i bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami.

    "TK określił ustawowe prawo odkupu jako +nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności+. W obecnym projekcie prawo to w lekko zmienionej formie powraca, co może przysporzyć wiele problemów. Prowadzone przeze mnie badania wskazują, że na wzór niemiecki prawo odkupu można zastąpić inną umowną regulacją. Dzięki niej spełniony zostanie cel antyspekulacyjny, na który wskazuje się w uzasadnieniu do projektu ustawy, a prawo własności będzie należycie chronione" - analizuje Niewiadomski.

    Dodaje, że do podjęcia badań skłonił go prawny charakter zagadnienia i pewne zabarwienie polityczne. "Z uwagi na to, że jestem także politologiem temat ten łączy moje dwie naukowe pasje. Prawno-porównawczy charakter pracy i nawiązanie do Niemiec wynika z odbytych rocznych studiów na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie" - mówi stypendysta UW.

    Niewiadomski zapewnia, że prowadzone przez niego badania będą mogły mieć wpływ na rynek nieruchomości rolnych w Polsce, szczególnie w takich regionach, jak Mazowsze. Mają również znaczenie z punktu widzenia społecznego. Propozycje w zakresie prawa dzierżawy, jak ostrożnie szacuje rozmówca PAP, będą oddziaływać na około milion osób związanych z rolnictwem.

    "Mój doktorat jest w fazie końcowej, wprowadzane są ostatnie poprawki. Jeżeli tylko przedsiębiorcy będą zainteresowani wynikami moich badań jestem otwarty na propozycje współpracy z gospodarką" - deklaruje nagrodzony. Wynikami jego pracy mogą być zainteresowani dzierżawcy, którzy mają specjalne zrzeszenia skutecznie broniące ich praw, przyszli nabywcy nieruchomości rolnych, a także i sama ANR.

    Stypendium Doktoraty dla Mazowsza oraz grant promotorski pomogły Niewiadomskiemu przyspieszyć pracę. Zastrzyk finansowy (36 tys. zł stypendium i 35 tys. zł grantu) pozwolił mu poświęcić więcej czasu na zadania naukowe, zamiast na inne zajęcia dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb.

    "Niewątpliwie też taka pomoc finansowa pomaga w zakupie potrzebnego sprzętu, odbycie zagranicznych kwerend. Trzeba też zwrócić uwagę na aspekt motywacyjny w postaci samego wyróżnienia, świadomości, że nasza praca została tak wysoko oceniona i doceniona. To czasami bywa ważniejsze niż cała sfera finansowa" - podsumowuje autor jednego z 25 "Doktoratów dla Mazowsza".

    PAP - Nauka w Polsce

    kol/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa - utworzona w październiku 1991 roku na mocy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Głównym zadaniem Agencji Własności Rolnej było gospodarowanie przejętym majątkiem, a w szczególności:

    Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa - utworzona w październiku 1991 roku na mocy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Głównym zadaniem Agencji Własności Rolnej było gospodarowanie przejętym majątkiem, a w szczególności:

    Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa - utworzona w październiku 1991 roku na mocy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Głównym zadaniem Agencji Własności Rolnej było gospodarowanie przejętym majątkiem, a w szczególności:

    Hipoteka – ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości oraz na wybranych prawach (własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, wierzytelność zabezpieczona hipotecznie), służące zabezpieczeniu wierzytelności wynikającej z oznaczonego stosunku prawnego, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości, z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi każdoczesnego właściciela nieruchomości. Oznacza to, iż zbycie nieruchomości przez dłużnika nie narusza prawa wierzyciela hipotecznego – może on dochodzić zaspokojenia od kogokolwiek, kto stanie się właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Wierzyciel rzeczowy może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości.

    Rynek nieruchomości – ogół warunków, w których odbywa się transfer praw do nieruchomości oraz są zawierane umowy, które stwarzają wzajemne prawa i obowiązki, połączone z władaniem nieruchomościami. Rynek ten jest rynkiem nieformalnym, tzn. nie ma stałej siedziby i statusu.

    Własność górnicza – szczególny rodzaj prawa podmiotowego, przysługującego Skarbowi Państwa do złóż określonych kopalin oraz do części górotworu leżących poza granicami nieruchomości gruntowych. Składowymi prawa własności górniczej są uprawnienia do korzystania i rozporządzania przedmiotem tej własności. Pomimo zbieżności nazw, własność górnicza jest prawem odrębnym od prawa własności uregulowanej w art. 140 Kodeksu cywilnego. "Tym, co odróżnia prawo własności górniczej od „kodeksowego” prawa własności jest: przedmiot prawa, dozwolony zakres rozporządzania oraz podmiot, któremu prawo przysługuje". Przedmiot prawa własności górniczej (m. in. złoże kopaliny strategicznej, część górotworu poza złożami) nie mieści się w pojęciu nieruchomości, gdyż nie jest rzeczą.

    Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa - utworzony w 1992 roku na mocy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z 19 października 1991 roku.

    Dodano: 18.01.2011. 08:04  


    Najnowsze