• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nie wierz w ducha!

    03.11.2011. 22:22
    opublikowane przez: Jakub Juranek

    Wiara w istoty bytujące na granicy świata materialnego i pozamaterialnego obecna jest w większości kultur na świecie. Mimo rozwoju wiedzy i związanego z nim postępu w wyjaśnianiu wielu zjawisk przekonanie o istnieniu duchów jest wciąż bardzo powszechne. Czy niematerialne zjawy istnieją naprawdę czy czynniki wywołujące wrażenie ich istnienia pochodzą tylko z naszego własnego umysłu? Badania w domenie neuronauk i psychologii pomagają wyjaśnić tę kwestię.


    Prawie połowa kobiet i jedna trzecia mężczyzn w Wielkiej Brytanii jest przekonanych o istnieniu duchów, w Stanach Zjednoczonych 37% społeczeństwa wierzy w istnienie nawiedzonych domów, zaś co dziesiąty Polak deklaruje doświadczenie osobistego spotkania ze zjawą. Badania poglądów dotyczących zjawisk paranormalnych dowodzą, że nawet w państwach uznawanych za nowoczesne przeświadczenie o egzystencji niematerialnych istot jest bardzo silne. Jak powstają doświadczenia mogące utrwalać takie przekonania?

    Naukowcy, szczególnie psychologowie i specjaliści badający działanie ludzkiego mózgu, od kilkudziesięciu lat są na tropie najważniejszych przyczyn rodzenia się przeżyć wywołujących wiarę w duchy. Każdy przypadek rzekomego doświadczenia obecności istoty pozamaterialnej można rozważać indywidualnie i śledzić jego uwarunkowania aż do wykrycia, najczęściej banalnej, przyczyny. Bogaty katalog bodźców wywołujących przekonanie, że jakieś miejsca są nawiedzone obejmuje na przykład hałasy pochodzące z instalacji wodociągowych i grzewczych, efekty awarii sieci elektrycznych, skutki przeciągów czy rezultaty aktywności sejsmicznej. Ciekawsze wydają się być jednak bardziej subtelne zjawiska, które odpowiadają prawdopodobnie za największą ilość doświadczeń określanych jako fenomeny paranormalne. Są to anomalie pola magnetycznego, infradźwięki i najważniejszy czynnik: ludzka podatność na sugestię.

    W latach 80. amerykański badacz Michael Persinger badając neurofizjologiczne podstawy świadomości i twórczości odkrył przypadkowo jak w warunkach laboratoryjnych wywoływać można tajemnicze odczucie obecności istot nadprzyrodzonych. Doświadczenie takie zgłaszali badani poddawani przez niego działaniu złożonych, fluktuujących pól elektromagnetycznych. Niezwykłe fenomeny relacjonowane przez niemal każdego uczestnika procedur eksperymentalnych skłoniły Persingera do nadania aparatowi używanemu w jego badaniach " będącemu w istocie prostym kaskiem motocyklowym wyposażonym w cztery zestawy solenoidów (cewek służących do wytwarzania jednorodnego pola magnetycznego) " kontrowersyjnej nazwy Hełmu Boga.

    Naukowiec stwierdził, że doświadczenia, które był w stanie wywoływać są podstawą wszystkich stanów świadomości, przez brak naukowych wyjaśnień łączonych dotychczas przez ludzi z wizytami duchów, porwaniami przez obcych, czy nawet odczuciem bezpośredniej obecności Boga. Współczesny człowiek styka się z coraz większą ilością technologii mogącej wpływać subtelnie na morfologię otaczającego pola magnetycznego, tak więc liczba potencjalnych okazji do doświadczenia tzw. paranormalnych zjawisk może rosnąć - twierdzi Persinger.

    Dziwne doświadczenia i odczucia cielesne nie są jednak wywoływane tylko przez fluktuacje pól magnetycznych. Niezwykły wpływ na ludzki organizm - prowadzący do osobliwych sensacji - posiadają także niesłyszalne dla człowieka fale dźwiękowe, czyli infradźwięki. Części ludzkiego ciała, w tym również te związane z percepcją jak siatkówka oka, posiadają charakterystyczną dla przedziału infradźwięków częstotliwość rezonansową. Oznacza to, że wystawione na działanie infradźwiękowych fal mogą ulec wibrowaniu, co wywołuje dziwne odczucia, niezwykłe spostrzeżenia oraz gwałtowne zmiany fizjologiczne. Wiele z tych zmian, takich jak przyspieszenie rytmu bicia serca czy hiperwentylacja to również komponenty definiowanego medycznie ataku paniki.

    Potencjalnymi miejscami gdzie ludzie narażeni bywają na negatywne konsekwencje działania infradźwięków są m.in. zamknięte, tunelowe przestrzenie, takie jak długie korytarze. Przy niekorzystnym zbiegu okoliczności w strukturach tych powstawać mogą infradźwiękowe fale stojące. Energia w takiej fali nie jest transportowana, tylko swoiście magazynowana w jednym punkcie. Biorąc pod uwagę związany ściśle z lokalizacją charakter takich fal oraz wpływ jaki wywierają one na organizm człowieka łatwo dojść do wniosku, że mogą one odpowiadać za niejedną z opowieści o nawiedzonych budynkach i znajdujących się w nich upiornych korytarzach.

    Eksperymenty, w tym również te mające na celu tworzenie sztucznych "nawiedzonych miejsc" oraz wykorzystujące metodologię podobną do tej używanej przez Persingera dowiodły jednak, że w przeżyciach obcowania z duchami - poza obiektywnymi zjawiskami fizycznymi - fundamentalną rolę zawsze odgrywa czynnik psychologiczny. Większość naukowców w konkluzjach swoich prac podaje go nawet jako najważniejszy. Jest to po prostu podatność na sugestię.

    Być może więc zetknięcie z dziwnym zjawiskiem lub przeżycie doświadczenia, które na pierwszy rzut oka nie daje się łatwo wytłumaczyć, nie powinno wieść nas do szybkiej konkluzji, iż spotkaliśmy duchy. Zainteresowanie się fizyką, w tym wiedzą o polach magnetycznych, falach dźwiękowych i podobnych zjawiskach może okazać się znacznie lepszym pomysłem. Jeśli zaś ostatecznie nie będziemy mogli znaleźć satysfakcjonującej odpowiedzi na przeżyte przez nas doświadczenia, warto zadać sobie pytanie, czy nie są one tylko owocem naszej wyobraźni karmionej wspomnieniami sugestywnych opowieści grozy.

    Źródła:
    French, S.C., Haque, U., Bunton-Stasyshyna, R. i Davis, R. (2009). The “Haunt" project: An attempt to build a “haunted" room by manipulating complex electromagnetic fields and infrasound. Cortex , 45.
    Persinger, M.A. (2001). The neuropsychiatry of paranormal experiences.Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neuroscience, 13.
    Tandy, V. i Lawrence, T.R.(1998) The ghost in the machine. Journal of the Society for Psychical Research,62. [PDF]

    Grafika:
    Źródło: flickr
    Autor: Klearchos Kapoutsis
    Licencja: Creative Commons: Uznanie autorstwa 2.0 Ogólny (CC BY 2.0)

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Hełm Boga (ang. God helmet) – urządzenie wykorzystywane przez Michaela Persingera w badaniach eksperymentalnych z dziedziny neuroteologii. Badania te miały za zadanie udowodnić, że wszelkiego rodzaju doświadczenia duchowe mogą zostać sztucznie wywołane w laboratorium, poprzez stymulację odpowiednich części mózgu. W tym celu stosowano właśnie Hełm Boga. Urządzenie umieszczone na głowie osoby badanej stymuluje mózg przy pomocy pola elektromagnetycznego. W eksperymentach przeprowadzonych przez Michaela Persingera część osób badanych opisywało swoje doświadczenia, z toku procedury eksperymentalnej, posługując się terminami stosowanymi zwykle do opisu doświadczeń duchowych np. poczucie bliskości Boga, lub zmarłej osoby, wrażenie "jedności" z otoczeniem. Infradźwięki – fale dźwiękowe niesłyszalne dla człowieka, ponieważ ich częstotliwość jest za niska, aby odebrało je ludzkie ucho. Słonie i wieloryby, które słyszą infradźwięki wykorzystują je do komunikacji na duże odległości. Infradźwięki – fale dźwiękowe niesłyszalne dla człowieka, ponieważ ich częstotliwość jest za niska, aby odebrało je ludzkie ucho. Słonie i wieloryby, które słyszą infradźwięki wykorzystują je do komunikacji na duże odległości.

    Hałas infradźwiękowy – hałas, w którego widmie występują składowe o częstotliwościach infradźwiękowych. Zakres przyjmowanych w literaturze częstotliwości waha się od 1 lub 2 Hz do 16 lub 20 Hz. Według norm ISO 7196:1995, ISO 9612:1997 i PN-Z-01338:2010 jest to przedział od 1 do 20 Hz. Hałas infradźwiękowy występuje powszechnie w pobliżu dróg komunikacyjnych, w miastach i zakładach przemysłowych. Rozwój technologii wytwarzających infradźwięki i rosnący odsetek populacji eksponowanych na ten rodzaj hałasu spowodował zwiększone zainteresowanie jego wpływem na zdrowie człowieka. Wada oświadczenia woli (prawo cywilne) – wskazuje, w jakich okolicznościach pewne stany psychiki lub wiedzy człowieka, towarzyszące składaniu oświadczenia woli, uwzględniane są przez system prawny, określają wpływ na ważność czynności prawnych. W polskim systemie prawnym koncepcja wad oświadczenia woli bierze pod uwagę nie tylko stan psychiki i wiedzy osób składających oświadczenie woli, ale także interesy i dobrą wiarę osób, do których oświadczenie woli jest skierowane.

    Synestezja (gr. synaísthesis – równoczesne postrzeganie od sýn – razem i aísthesis – poznanie poprzez zmysły) w psychologii – stan lub zdolność, w której doświadczenia jednego zmysłu (np. wzroku) wywołują również doświadczenia charakterystyczne dla innych zmysłów, na przykład odbieranie niskich dźwięków wywołuje wrażenie miękkości, barwa niebieska odczuwana jest jako chłodna, obraz litery lub cyfry budzi skojarzenia kolorystyczne itp. Sonar – urządzenie używające długich, średnich lub krótkich fal dźwiękowych do nawigacji, komunikacji, detekcji, określania pozycji, śledzenia oraz klasyfikacji ruchomych i nieruchomych obiektów zanurzonych, znajdujących się na powierzchni cieczy bądź w powietrzu. Nazwa "sonar" wywodzi się od akronimu "SOund Navigation and Ranging". W zależności od zasady działania, sonary mogą być aktywne bądź pasywne, mogą także łączyć obie te cechy. Najczęstszym środowiskiem zastosowania urządzeń sonarowych jest środowisko ciekłe zwłaszcza wodne, jednakże ich odpowiednie formy mogą być wykorzystywane także w środowisku gazowym, w tym w powietrzu. W zależności od zastosowania i konstrukcji systemy echolokacyjne mogą używać bardzo szerokiego zakresu fal dźwiękowych - od infradźwięków po ultradźwięki. U niektórych zwierząt takich jak delfiny czy nietoperze umiejętność echolokacji wytworzyła się naturalnie w drodze ewolucyjnej.

    Long Range Acoustic Device (LRAD) (ang. urządzenie dźwiękowe dalekiego zasięgu) - urządzenie dźwiękowe, wytwarzające dźwięk o bardzo wysokiej głośności, który jest słyszalny na dużych odległościach. Jego głównym celem jest emitowanie fal dźwiękowych, które będą wywołały u odbiorcy nieprzyjemną reakcję i wpływały na jego zachowanie poprzez odstraszanie. Urządzenie może także pełnić rolę wzmacniacza dużej mocy, który nie wywołuje negatywnych reakcji u słuchacza i nie powoduje bólu. Rozbłysk słoneczny - zespół zjawisk i procesów fizycznych wywołany nagłym wydzieleniem w atmosferze Słońca ogromnej ilości energii spowodowany przez proces anihilacji pola magnetycznego. Energia ta została wcześniej zakumulowana w polach magnetycznych obszarów aktywnych.

    Choroba wibroakustyczna (ang. vibroacoustic disease, VAD) – ogólnoustrojowa choroba, która rozwija się u osób nadmiernie eksponowanych na infradźwięki (0–20 Hz) i hałas niskoczęstotliwościowy (20–500 Hz). Rozpoznawana była u pracowników lotnictwa związanych bezpośrednio z obsługą samolotów, pracowników restauracji i dyskdżokejów, a także u osób eksponowanych na hałas niskoczęstotliwościowy w miejscu zamieszkania. Nazwa tej jednostki chorobowej została wprowadzona w 1999 r. przez naukowców portugalskich, którzy od lat 80. XX wieku prowadzili badania dotyczące skutków działania infradźwięków i hałasu niskoczęstotliwościowego na pracowników personelu technicznego zakładów lotniczych.

    Oświadczenie woli – pojęcie z zakresu prawa cywilnego oznaczające przejaw woli ludzkiej zmierzający do wywołania skutku prawnego w postaci powstania, zmiany, ustania stosunku prawnego. Oświadczeniem woli jest każde zachowanie człowieka wyrażające jego wolę w sposób dostateczny. Może być złożone nie tylko na piśmie, ale także ustnie, jak również wyrażone przez gest. Definicja oświadczenia woli w prawie polskim została zawarta w art. 60 kodeksu cywilnego.

    Dodano: 03.11.2011. 22:22  


    Najnowsze