• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Prezydencja słowem 2011 r. w plebiscycie Instytutu Języka Polskiego UW

    01.02.2012. 07:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    ,,Prezydencja" została słowem roku 2011 w plebiscycie organizowanym przez Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Wyboru dokonała kapituła, w której skład weszli językoznawcy - profesorowie: Jerzy Bralczyk, Andrzej Markowski i Walery Pisarek.


    Drugie miejsce w plebiscycie "Słowo roku 2011", językoznawcy przyznali słowu "kryzys", a trzecie - ex aequo słowom: "katastrofa" i "krzyż".

    Jak poinformowano na stronie internetowej IJP UW, kapituła wybrała słowa najważniejsze w minionym roku, kierując się nie tylko własnym wyczuciem, lecz także propozycjami internautów oraz codziennymi zestawieniami słów dnia, czyli najbardziej kluczowych słów prasy, które przygotowuje IJP UW.

    ,,Za wyborem tego wyrazu jako słowa roku przemawiał sam jego desygnat. Sześciomiesięczne przewodniczenie Unii Europejskiej mile głaskało dumę narodową nawet tych spośród nas, którzy w pełni uświadamiali sobie, że to zwykła formalność. (...) Jeszczem nie skończył tego zdania, słyszę chichot. To PREZYDENCJA - słowo roku - zaśmiewa się do rozpuku. - Co ci jest? - spoglądam na nie pytająco. - Bo mi się przypomniało, że rok temu skłonny byłeś twierdzić, że jak macie PRZEWODNICTWO, to wam PREZYDENCJA niepotrzebna" - uzasadnił swój wybór prof. Pisarek na stronie internetowej IJP UW.

    Z kolei prof. Bralczyk zadeklarował: ,,Wyraz +prezydencja+ jest z jednej strony poważny, uroczysty i godny, z wyraźną łacińską przeszłością, z drugiej strony nowy, budzący kontrowersje: czy potrzebny? Czy nie wystarczyłoby +przewodniczenie+? Powiązany w ubiegłym roku z Polską i z Unią, mógł nam dodawać dumy, wzbudzać obawy i wywoływać polityczne ataki. +Polska prezydencja+ to frazeologizm dziennikarsko użyteczny. I w mediach, i w myśleniu o Europie - był to wyraz niezbędny".

    Dlaczego drugie miejsce językoznawcy przyznali słowu "kryzys"?

    ,,Wyraz +kryzys+ służył i służy często za zaklęcie, niby tłumaczące wiele niepożądanych zjawisk, także mające wywoływać emocjonalne reakcje. W istocie wytarł się, zaczął być powtarzany także w kontekstach mniej poważnych, często ironicznie. Chyba mało dziś przypomina +Wielki Kryzys+. Niektórzy widzą w nim uniwersalny medialny straszak, coś jak +globalne ocieplenie+, ale u niektórych powoduje realne obawy. Kryzys zwykle nadchodzi, na razie raczej nie tyle jeszcze go przeżywamy, ile nań czekamy, jak na koniec świata zapowiedziany przez Majów" - wyjaśnił prof. Bralczyk.

    Miejsce na podium zajęły też słowa "katastrofa" i "krzyż". "Katastrofa wydarzyła się na początku drugiego kwartału 2010 roku, ale jej długi cień ciągnie się przez cały rok 2011. (...) - skomentował prof. Pisarek. - To, co się stało 10 kwietnia pod Smoleńskiem, sprawiło, że wyraz +katastrofa+ nabrał swoistego znaczenia, przemienił przynajmniej na ten czas dla tego pokolenia w tę +Katastrofę+. I właśnie to, że dziś u progu 2012 roku wyraz KATASTROFA bez żadnych dodatkowych określeń kojarzy się nam z 10 kwietnia, otwiera temu wyrazowi drogę na podium słów roku 2011."

    Poza tym, w plebiscycie wyróżniono następujące słowa, a także wyrażenia: "jak żyć?" "kibol", "w budowie" oraz "wybory".

    IJP UW przygotowuje od roku słowa dnia - pojawiające się najczęściej w kolejnych wydaniach polskich dzienników i prezentowane co dzień na stronach Narodowego Korpusu Języka Polskiego: www.nkjp.pl. Jako propozycje słów roku można było wybierać wyrazy z tego zestawienia lub inne słowa: rzeczowniki pospolite (a więc nie mogły to być nazwiska, nazwy krajów i miast, organizacji czy firm), przymiotniki, czasowniki lub inne części mowy.

    Biorących udział w plebiscycie słów dnia wybranych z prasy codziennej oraz propozycji nadesłanych przez internautów było ponad 2 tysiące.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/bsz




    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rada Języka Polskiego – instytucja opiniodawczo-doradcza w sprawach używania języka polskiego. RJP została powołana Prezydium Polskiej Akademii Nauk na mocy uchwały nr 17/96 z dnia 9 września 1996 roku. Jej działalność została znormalizowana przez Ustawę o języku polskim z dnia 7 października 1999 roku, na mocy której RJP funkcjonuje od maja 2000 roku. Pierwszym przewodniczącym RJP został Walery Pisarek, od maja 2000 roku zastąpił go Andrzej Markowski. Wiceprzewodniczącymi RJP są Jerzy Bralczyk i Maciej Zieliński, sekretarzem – Katarzyna Kłosińska. W jej skład wchodzą znawcy następujących dziedzin: antropologii kultury, dziennikarstwa, historii, historii i kultury polskiej, informatyki, językoznawstwa, językoznawstwa angielskiego, literatury, medycyny, oświaty, prawa, publicystyki, semiotyki, teatru, teologii, teorii literatury, translatoryki. Poniższy artykuł opisuje międzynarodowe reakcje na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Reakcje w Polsce omówiono w artykule reakcje w Polsce na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku, a reakcje w Rosji w artykule reakcje w Rosji na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Lista krajów, które ogłosiły żałoby narodowe po katastrofie, znajduje się w haśle żałoby narodowe po katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Poniższy artykuł podsumowuje reakcje w Rosji na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Reakcje w Polsce omówiono w artykule reakcje w Polsce na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku, a w pozostałych państwach w artykule międzynarodowe reakcje na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

    Prezydencja Rady Unii Europejskiej – okres, w którym dane państwo członkowskie przewodniczy posiedzeniom Rady Unii Europejskiej. Reprezentuje także Radę na arenie międzynarodowej. System ten, zapoczątkowany jeszcze w ramach Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, kontynuowany był także po ogłoszeniu powstania Unii Europejskiej w 1993 i utrzymał się po uzyskaniu przez UE podmiotowości prawnej w 2009 roku. Niniejszy artykuł opisuje reakcje w Polsce na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Reakcje w Rosji omówiono w artykule reakcje w Rosji na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku, a w pozostałych krajach w artykule międzynarodowe reakcje na katastrofę polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

    Katastrofa lotu Kogalymavia 348 – katastrofa, do której doszło 1 stycznia 2011 roku z udziałem pasażerskiego samolotu Tupolew Tu-154B-2. Na pokładzie maszyny było 126 pasażerów (w tym 10 pracowników linii Kogalymavia) i 8 członków załogi. Podczas kołowania do startu na lotnisku w Surgucie doszło do pożaru w tylnej części samolotu. Zginęły 3 osoby, a 43 zostały ranne. Samolot uległ zniszczeniu w pożarze. Obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej – przeprowadzone w 2010 roku (w niektórych wypadkach również na początku 2011 roku) uroczyste obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej dokonanej w 1940 roku przez radziecką policję polityczną NKWD na polskich jeńcach wojennych i więźniach na podstawie decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Wiele uroczystości rocznicowych odbywających się po 10 kwietnia 2010 roku łączyło się z oddaniem hołdu ofiarom katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku.

    Mówi się – cykliczny program poświęcony problemom językowym emitowany przez TVP Polonia w latach 19962007. Audycję prowadził prof. Jerzy Bralczyk. Była ona nadawana w piątki o 21:05 i trwała 20 minut. Widzowie mogli zadzwonić do studia i zadać pytanie językoznawcy. Możliwe było także wysyłanie listów. Program nie był nadawany w wakacje. Latem 2007 roku prowadzący powiedział podczas ostatniego odcinka, że "Mówi się" może zniknąć z ramówki TVP Polonia jesienią. Katastrofa polskiego samolotu rządowego w Smoleńsku (również katastrofa smoleńska) – katastrofa lotnicza, do której doszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010 roku o godz. 8:41:06 czasu środkowoeuropejskiego letniego (CEST) (10:41:06 ówczesnego czasu moskiewskiego letniego). Zginęło w niej 96 osób, wśród nich: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, grupa parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące, stanowiący delegację polską na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, a także załoga samolotu.

    Katastrofa – polski film dokumentalny z 2010 roku zrealizowany przez Artura Żmijewskiego. Opowiada o rytuałach towarzyszących żałobie narodowej po katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku. Koncentruje się na spontanicznych zachowaniach ludzi gromadzących się na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Zawiera również wypowiedzi mieszkańców okolic lotniska Smoleńsk-Siewiernyj, na którym doszło do katastrofy. Do ważnych wątków filmu należą teorie spiskowe tworzone na temat katastrofy oraz konflikt o krzyż pod Pałacem Prezydenckim.

    Katastrofa przemysłowa (awaria przemysłowa) – katastrofa spowodowana przez zakłady przemysłowe. Z tego typu katastrofą wiążą się wybuchy, pożary i skażenia, które wyrządzają dotkliwe straty sanitarne i ekologiczne oraz szkody materialne.

    Katastrofa lotnicza w Poznaniu – wypadek lotniczy, który wydarzył się w Poznaniu 10 czerwca 1952 roku. Dokładna liczba jej ofiar nie jest znana, prawdopodobnie zginęło w niej trzech członków załogi i sześcioro cywilów (przechodniów oraz robotników pracujących w miejscu upadku samolotu), a kilkanaście osób odniosło rany. Ponieważ katastrofa wydarzyła się w okresie stalinowskim, wszelkie informacje o niej utajniono. Mimo że wypadek wydarzył się w centrum miasta, również później, po przemianach demokratycznych w 1989 roku, wydarzenie to przez długi czas było zapomniane; pierwszy artykuł o nim ukazał się dopiero w 2007 roku w lokalnej prasie.

    Dodano: 01.02.2012. 07:04  


    Najnowsze