• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Projekt EDEN czyni ogromne postępy w badaniach nad chorobami wektorowymi

    28.05.2010. 19:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Mimo wytężonych wysiłków podjętych w celu wyeliminowania chorób przenoszonych przez zwierzęta nadal pozostaje bez odpowiedzi wiele pytań dotyczących sposobu rozprzestrzeniania się tych chorób. Do akcji wkracza więc projekt EDEN (Pojawiające się choroby w zmieniającym się środowisku europejskim), który otrzymał ponad 11 mln EUR na skatalogowanie, poznanie, stworzenie modelu i zmapowanie czynników środowiskowych, ekonomicznych i społecznych, które sprzyjają rozprzestrzenianiu się tych chorób. Koordynatorem projektu EDEN jest Centre de coopération internationale en recherche agronomique pour le développement (CIRAD) we Francji, a dofinansowanie pochodzi z tematu "Zrównoważony rozwój, zmiany globalne i ekosystemy" Szóstego Programu Ramowego (6PR).

    Łącząc wiedzę ekspercką naukowców z 49 państwowych i prywatnych instytutów badawczych z 24 krajów projekt EDEN dąży do zidentyfikowania, zanalizowania i skatalogowania sposobu, w jaki globalne zmiany wpływają na ekosystemy Europy, zwłaszcza pod względem ich roli w sprzyjaniu rozprzestrzenianiu się chorób wektorowych lub w spowalnianiu go.

    Zdaniem kierownika projektu EDEN, dr Renaud Lancelota z CIRAD, projekt dostarcza modeli prognozowania pojawienia się i rozprzestrzeniania chorób wektorowych dzięki przyjęciu skoordynowanego podejścia europejskiego. Modele te obejmują narzędzia i scenariusze profilaktyki regionalnej i globalnej, wczesnego ostrzegania oraz nadzoru. Te zaawansowane narzędzia mogą mieć znaczący wpływ na unijny proces podejmowania decyzji i opracowywania polityki oraz przyniosą ogromne korzyści instytucjom krajowym i międzynarodowym.

    Partnerzy projektu odkryli między innymi, że samych tylko zmian klimatu nie można całkowicie obarczyć odpowiedzialnością za nasilenie czy pojawianie się chorób wektorowych w Europie. Zdaniem dr Lancelota przeprowadzona przez zespół ocena przypadków kleszczowego zapalenia mózgu w Europie Środkowej i krajach bałtyckich pokazała, że czynniki socjoekonomiczne, takie jak ubóstwo i zachowanie człowieka miały znacznie większy wpływ na zagrożenie chorobą.

    "Zaobserwowaliśmy to w krajach Europy Środkowej i bałtyckich, ponieważ z powodu upadku bloku sowieckiego wielu ludzi ucierpiało pod względem ekonomicznym, tracąc miejsca pracy i środki do życia" - mówi dr Lancelot w wypowiedzi cytowanej przez euronews. "Zaczęli zatem chodzić do lasu, aby zbierać grzyby, borówki i jagody. Kontakt z przyrodą naraził ludzi na działanie kleszczy, insektów i gryzoni, które mogą przenosić niektóre choroby na ludzi."

    Niemniej konsorcjum odkryło, że cieplejszy klimat może zwiększyć zagrożenie chorobami przenoszonymi przez gryzonie, takimi jak gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (zakażenie hantawirusem) w Belgii i Fennoskandii (tj. w części Europy Północnej, która obejmuje Skandynawię i północno-zachodnią Rosję). Naukowcy odkryli, że choć determinanty środowiskowe, takie jak masting (zjawisko masowego wysiewu dotyczące niektórych gatunków roślin) w lasach liściastych w Belgii czy wielkość pokrywy śnieżnej w Fennoskandii zmieniają się, to zachowanie człowieka pozostaje czynnikiem warunkującym poziom zagrożenia chorobą.

    Zespół EDEN stwierdził również, że ryzyko odrodzenia się malarii w basenie śródziemnomorskim jest bardzo niskie. Wprawdzie zmiany klimatu pozostają zasadniczo bez wpływu na ryzyko powrotu malarii w te regiony, ale zespół odkrył, że rolnictwo i polityka rolna owszem mają wpływ na to zagrożenie. Niemniej wczesne wykrycie i leczenie przypadków autochtonicznych (miejscowych) odgrywa decydującą rolę w profilaktyce malarii po reintrodukcji pasożyta w tym regionie.

    W innym miejscu partnerzy projektu odkryli, że dorosłe komary (Culex spp.) mogą zapewnić przetrwanie zimy wirusowi Zachodniego Nilu (WNV), co zostało wykazane w wielu krajach europejskich, takich jak Hiszpania czy Rumunia. Innymi słowy wirus nie musi być introdukowany z Afryki przez ptaki wędrowne, aby pojawiły się wybuchy epidemii WNV. Partnerzy EDEN twierdzą, że lepsze poznanie i udoskonalona kwantyfikacja ryzyka oraz większy nadzór nad szczepami WNV zarówno w Europie, jak i Afryce, mogą mieć decydujące znaczenie dla zapobiegania rozległym epidemiom WNV lub hamowania ich.

    Zdaniem dr Lancelota naukowcy poczynili również ogromne postępy w integrowaniu niskiej i wysokiej rozdzielczości obrazowania satelitarnego oraz w statystycznym i matematycznym modelowaniu, aby opracować model ilościowy i prognostyczny pojawiania się chorób wektorowych. "Metoda została po raz pierwszy wykorzystana do stworzenia prognostycznego modelu pojawiania się leiszmaniozy psów w południowej Francji" - komentuje dr Lancelot. "Ten model może posłużyć do objaśniania zmian lokalnych i globalnych, jak również można go rozszerzyć na inne choroby wektorowe w przyszłości" - dodaje.

    "Kiedy zdobędziemy wiedzę na temat tego, co się dzieje lokalnie w różnych częściach Europy oraz na temat innych przyczyn środowiskowych wpływających na schematy pojawiania się chorób, wówczas będziemy w stanie stworzyć modele prognostyczne i oceniać ryzyko, aby pomóc ludziom unikać tych chorób" - wyjaśnia profesor Heikki Henttonen z Fińskiego Instytutu Badawczego Leśnictwa, partnera projektu EDEN.

    W ciągu zaledwie 5 lat udało się w ramach projektu dofinansować prace 60 studentów poprzez spotkania doktoranckie, warsztaty i kursy szkoleniowe, dając im środki do podzielenia się wspólnymi metodami i narzędziami oraz dokonania przeglądu tego, jak zmiany środowiskowe wpływają na choroby wektorowe.

    Należy zaznaczyć, że od kwietnia 2010 r. komitet zarządczy zatwierdził ponad 200 publikacji naukowych w czasopismach recenzowanych przez innych ekspertów. Wyniki projektu będą również wykorzystywane przez światowe instytucje ds. zdrowia publicznego, w tym przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).

    W dniach 10-12 maja w Montpellier, Francja, odbyła się w ramach projektu EDEN międzynarodowa konferencja nt. wpływu zmian środowiskowych na pojawianie się chorób wektorowych. Zaprezentowano na niej również wyniki projektu.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Choroby zwierząt, podobnie jak choroby ludzi, mogą mieć różną etiologię, od zakaźnych, wirusowych począwszy, a na zwyrodnieniowych czy autoagresyjnych skończywszy. Większość chorób zwierzęcych jest ściśle przypisana do jakiegoś taksonu, istnieją jednak również takie, które łatwo przenoszą się między grupami zwierząt. Zdarza się, że niektóre z tych chorób atakują człowieka, zwane są wówczas zoonozami. Państwowa Inspekcja Sanitarna (PIS, zwyczajowa nazwa: sanepid) – wyspecjalizowana instytucja wykonująca zadania z zakresu zdrowia publicznego, poprzez sprawowanie kontroli i nadzoru nad warunkami higieny w różnych dziedzinach życia. Inspekcja gromadzi również m.in. dane epidemiologiczne dotyczące niektórych chorób oraz wydaje decyzje w zakresie chorób zawodowych. Internation Plant Protection Convention (z ang.: Międzynarodowa Konwencja dotycząca Ochrony Roślin) w skrócie IPPC to stworzona przez międzynarodowy traktat organizacja, której zadaniem jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób roślin. Jedną z jej funkcji jest prowadzenie listy chorób i szkodników roślin. Inne zadania to monitorowanie rozprzestrzeniania się organizmów niszczących uprawy oraz zapewniania koordynacji międzynarodowym na tym polu wśród jej członków

    Karta Projektu (Project Charter) – dokument definiujący zakres, udziałowców oraz cele projektu. Dostarcza podstawowe informacje na temat ról oraz odpowiedzialności osób zaangażowanych w projekt (definiuje kierownika projektu, sponsora oraz klienta). Choroby tkanki łącznej (ang. Connective tissue disease – CTD) – grupa różnorodnych chorób, w których zmiany patologicznie pierwotnie występują w tkance łącznej. Tkanka łączna to jeden z typów tkanek, który charaktryzuje się obfitą substancją pozakomórkową, która utrzymuje, spaja i ochrania narządy wewnętrzne. Dawna nazwa chorób tkanki łącznej – kolagenozy sugerowała, że choroby te dotyczą tylko kolagenu, natomiast w rzeczywistości obejmują one całą tkankę łączną. Do chorób tkanki łącznej należą:

    Choroby układowe - grupa chorób dotykających kilka rodzajów tkanek i narządów lub zajmująca całe ciało. Wiele chorób w swoich końcowych stadiach dotyka różnych narządów (np. niewydolność wielonarządowa), ale tylko choroby, w których dochodzi do zajęcia licznych organów we wczesnym etapie są uważane za choroby układowe. Medycyna nuklearna – gałąź medycyny zajmująca się leczeniem i diagnozowaniem chorób przy użyciu izotopów promieniotwórczych, zajmuje się głównie fizjologią ciała, organów, i chorób. Metody medycyny nuklearnej wykorzystywane są między innymi w onkologii, w leczeniu niektórych typów nowotworów oraz jako zabiegi paliatywne, mające na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, związanych z występowaniem rozsianego procesu nowotworowego (np. przerzuty do kości). Stosowane są również w celu lokalizacji zmian niewidocznych przy użyciu innych środków. Medycyna nuklearna stosowana jest również jako narzędzie w diagnostyce i leczeniu chorób, np. endokrynologicznych (głównie chorób tarczycy). Zastosowanie tej techniki umożliwia zróżnicowanie między "zimnymi" i "ciepłymi" guzami.

    Epidemiologia (język grecki "epi" – na , "demos" – lud, "logos" – słowo, nauka) – badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia a także zastosowanie tej wiedzy do kontrolowania problemów zdrowotnych . Epidemiologia bada wpływ czynników środowiskowych oraz warunków występowania epidemii spowodowanych chorobami w określonej populacji, wpływających na stan jej zdrowia. Może dotyczyć chorób ludzi, zwierząt i roślin.

    Dodano: 28.05.2010. 19:12  


    Najnowsze