• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Raport z przeglądu ERBN podkreśla sukcesy, ale ostrzega też o potrzebie zmian

    27.07.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN) "odniosła nadspodziewany sukces" - czytamy w nowo opublikowanym raporcie z przeglądu struktur i mechanizmów ERBN po pierwszych dwóch latach działalności. Niemniej autorzy zaznaczają swoje poważne obawy co do długofalowego utrzymania sukcesu tej instytucji i apelują do Komisji, aby dołożyła wszelkich starań, by przystosować regulaminy i procedury ERBN do jej misji, którą jest wspieranie konkurencyjnych, pionierskich badań w Europie.

    Kiedy zakładano ERBN w lutym 2007 r., ustalono również, że w połowie realizacji Siódmego Programu Ramowego (7PR) przeprowadzony zostanie przegląd struktur i mechanizmów tej instytucji. Przeglądu dokonał zespół sześciu ekspertów w dziedzinie polityki badań naukowych i zarządzania nimi, pod kierownictwem profesora psychologii i byłego prezydenta Łotwy, Vairy Vike-Freibergi. Raport przygotowany przez zespół opiera się na wywiadach ze starszą kadrą ERBN, opiniach otrzymanych od organizacji badawczych oraz sondażu przeprowadzonym wśród wnioskodawców i recenzentów.

    Podkreśla się w nim ogromny sukces ERBN polegający na przyciągnięciu dużej liczby wniosków o granty oraz znakomitych naukowców z całego świata w celu zrecenzowania tychże. Sukces ERBN przypisywany jest entuzjazmowi społeczności naukowej oraz szacunkowi, jaki Komisja Europejska okazała swobodzie akademickiej poszczególnych paneli oceniających otrzymane wnioski. Zespół ekspertów wyraził szczególne uznanie dla Komisarza ds. Nauki i Badań, Janeza Potocnika, za ton jaki nadał sprawie. "Owe dobre praktyki są czynnikami zasadniczymi, które należy zachować w przyszłości" - czytamy w raporcie.

    Zespół docenia także pozytywny wpływ ERBN na krajowe systemy badań naukowych - wiele krajów korzysta obecnie z wyników ewaluacji przeprowadzonej przez ERBN w przyznawaniu krajowych grantów poszczególnym naukowcom, których wnioski spełniły wymagane standardy jakościowe, ale nie otrzymały finansowania z ERBN z powodu braku funduszy.

    W świetle tak wielkiego zapotrzebowania na fundusze z ERBN zespół ekspertów zaleca poszerzenie ERBN oraz podniesienie jej wagi w przyszłych programach ramowych.

    Jednakże raport ostrzega, że "na poziomie najbardziej podstawowym brak spójności pomiędzy obecną filozofią zarządzania, regułami administracyjnymi i praktykami a celami wyznaczonymi dla ERBN".

    Zauważa się, że dotąd niedoskonałości te kompensowane były przez dobrą wolę i poświęcenie osób zaangażowanych w prace ERBN. Jednak, jak podkreśla się w raporcie: "instytucje nie są w stanie przetrwać wyłącznie w oparciu o dobrą wolę". Zespół wyraził obawę, że jeśli problemy te nie zostaną rozwiązane w odpowiedni sposób, "początkowy sukces ERBN może zaniknąć".

    Głównym problemem zidentyfikowanym przez ekspertów są "nadmiernie uciążliwe" przepisy dotyczące rekrutacji i wydatków ponoszonych przez recenzentów, które zniechęcają naukowców do uczestnictwa w procesie recenzowania wniosków przez ERBN. "Prawidłowe funkcjonowanie ERBN możliwe jest tylko wówczas, kiedy będzie można mobilizować najlepszych naukowców w Europie w celu zapewnienia sprawiedliwej i rozsądnej oceny przedkładanych propozycji" - piszą autorzy. "Recenzenci nie są podwykonawcami lecz wartościowymi ochotnikami i należy ich w ten sposób traktować."

    Jedno z zaleceń raportu mówi, iż członkowie Rady Naukowej ERBN, a zwłaszcza prezes i wiceprezesi, powinni otrzymywać wynagrodzenie za pełnienie swoich funkcji, a instytucje goszczące powinny otrzymywać pieniądze za udzielone wsparcie administracyjne.

    Poza tym zarząd ERBN powinien składać się głównie z naukowców - zalecają autorzy raportu. "Nie do przyjęcia jest dziś w Europie sytuacja, w której nie-naukowcy, którzy sami nie posiadają doświadczeń w prowadzeniu udanych przedsięwzięć naukowych, kierowali dużymi europejskimi programami badawczymi! Tę wadę strukturalną należy usunąć czym prędzej" - napisano w raporcie.

    Na koniec zespół ekspertów zaleca, aby za następne dwa lata ponownie przeprowadzić zewnętrzny przegląd w celu sprawdzenia, czy ostanie zalecenia zostały wykonane i określenia ewentualnych dalszych zmian.

    "ERBN nabiera strategicznej wagi dla Europy i już teraz wywiera znacząco pozytywny wpływ na europejską scenę badawczą. Dalsze powodzenie oraz osiągniecie celu, jakim jest stworzenie z ERBN światowej klasy agencji, zależą jednak od dostosowania jej filozofii działania oraz wierności wizji, która doprowadziła do stworzenia tej organizacji" - podsumowuje profesor Vike-Freiberga.

    "Ufamy, iż Komisja sprawnie wprowadzi w życie nasze zalecenia, ponieważ ERBN stanowi oryginalne i niezbędne narzędzie europejskich badań naukowych."

    Komisarz Potocnik z zadowoleniem przyjął raport, mówiąc: "Choć ERBN już teraz można określić mianem lidera w finansowaniu pionierskich badań w Europie, nasze ambicje nie powinny się na tym kończyć. Wnioski wyciągnięte przez zespół ekspertów pomogą nam określić kierunek dalszych prac i uczynić z ERBN dojrzałą i w pełni wydajną część europejskiego systemu badań naukowych."

    Do października 2009 r. Komisja odniesie się do raportu i przedstawi swoje propozycje dotyczące przyszłości ERBN.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych:
    http://erc.europa.eu/

    Pełny raport można pobrać:
    tutaj

    Źródło danych: Komisja Europejska
    Referencje dokumentu: Na podstawie raportu "W kierunku światowej klasy organizacji na rzecz pionierskich badań naukowych - przegląd struktur i mechanizmów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych" oraz komunikatu prasowego Komisji IP/09/118

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Raport naukowo-techniczny - dokument opisujący postęp lub rezultaty badań naukowych lub technicznych albo przegląd badań naukowych lub technicznych. Raporty naukowe lub techniczne nie są zazwyczaj recenzowane i często są przygotowane dla sponsora badań naukowych lub technicznych. Metodologia badań pedagogicznych jest to nauka o metodach i działalności naukowej w pedagogice obejmującej sposoby przygotowania i prowadzenia badań naukowych na gruncie pedagogiki oraz opracowania ich wyników, budowy systemów naukowych oraz utrwalenie w mowie i w piśmie osiągnięć pedagogiki naukowej. Ze względu na zakres stosowania wyróżnia się metodologię ogólną, która zajmuje się ogólnymi problemami metod i systemów naukowych oraz metodologię szczegółową badającą metody i systemy wybranych nauk np.: pedagogicznych.

    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących. Polskie Towarzystwo Religioznawcze (PTR) - założona w 1958 roku organizacja skupiająca polskich naukowców zajmujących się religioznawstwem i naukami pokrewnymi. Podstawowym celem stowarzyszenia jest szerzenie i pogłębianie wiedzy w dziedzinie religioznawstwa. Towarzystwo swoją działalność finansuje ze składek członkowskich oraz pomocy finansowej Komitetu Badań Naukowych na działalność wydawniczą i konferencyjną.

    Polskie Towarzystwo Gleboznawcze (PTG) – organizacja propagująca osiągnięcia naukowe z zakresu badań środowiska glebowego oraz stymulująca rozwój gleboznawstwa, chemii rolnej i mikrobiologii rolniczej. Jej celem są również starania przyczyniające się do ochrony i racjonalnego gospodarowania gruntami. Towarzystwo realizuje swoje zadania poprzez organizowanie zjazdów i konferencji naukowych, zacieśnianie współpracy międzynarodowej, prowadzenie działalności wydawniczej, popularyzatorskiej i edukacyjnej oraz inicjowanie badań naukowych i współdziałanie w ich prowadzeniu. Konferencja naukowa – spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane.

    Komisja Nauki,Edukacji i Sportu wchodzi w skład stałych komisji senackich. Przedmiotem działania komisji są sprawy związane z organizacją i rozwojem badań naukowych, systemem kształcenia i wychowania, systemem doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry naukowej. Zajmuje się także sprawami dzieci i młodzieży, poradnictwem zawodowym dla młodzieży oraz przygotowaniem absolwentów szkół średnich i wyższych do zatrudnienia, kulturą fizyczną i sportem, organizacją instytucji naukowych i oświatowych oraz współpracą naukowa z zagranicą. Program ESPRIT (ang. European Strategic Programme for Research in Information Technologies) Europejski Program Strategiczny w Dziedzinie Badań Technologii – pierwszy z wielu programów badawczo-rozwojowych Unii Europejskiej zainicjowany 28 lutego 1984 r. Jego nazwa jest akronimem od pełnej angielskiej nazwy programu. Historia tego programu sięga 1970 r., kiedy to powołany został Komitet ds. Badań Naukowych i Technicznych posiadający uprawnienia zarządczo-wykonawcze. Kolejnym etapem było zwołanie tzw. Okrągłego Stołu 12 wiodących firm elektronicznych w celu połączenia wysiłków w dziedzinie badań i rozwoju instytucji wspólnotowych oraz przedsiębiorstw prywatnych. Efektem obrad było powołanie do życia i uruchomienie programu pięcioletniego programu ESPRIT w latach 1984–1989, ESPRIT II w latach 1989–1992 oraz ESPRIT III w latach 1992–1994. Programy te finansowane były z dwóch źródeł: budżetu WE i środków własnych uczestników kontraktów.

    Przegląd Informacyjno-Dokumentacyjny jest jednym z najbardziej cenionych czasopism w Wojsku Polskim (kwartalnik wydawany przez Centralny Ośrodek Naukowej Informacji Wojskowej) dotyczącym teorii i praktyki informacji naukowej, organizacji i zarządzania, problematyki edukacyjnej, a także nowych rozwiązań w dziedzinie technologii informacyjnych oraz opracowań z dziedziny bezpieczeństwa państwa, w tym ekonomiki wojskowej. Pismo jest skierowane przede wszystkim do pracowników resortu obrony narodowej, kadry Sztabu Generalnego WP, a także innych centralnych instytucji wojskowych, cywilnych i naukowych.

    Kobiety w nauce: Udział kobiet w działalności naukowej odróżnia się od udziału mężczyzn w wielu aspektach m.in.: mniejszego zaangażowania kobiet w działalność naukową w każdej epoce (także współcześnie), preferowania przez kobiety określonych dziedzin naukowych, mniejszej obecności kobiet na eksponowanych stanowiskach naukowych itp. Te zjawiska były przedmiotem zainteresowania w Europie już w średniowieczu (np. Christine de Pisan), a od XVIII w. (np. Jean Condorcet) stały się przedmiotem badań i rozważań różnych dziedzin nauki np. historii kobiet, psychologii, socjologii, antropologii, filozofii, kulturoznawstwa, czy badań gender. Wnioski wysnute na tej podstawie nie są do dzisiaj powszechnie akceptowane i niekiedy są uznawane za kontrowersyjne.

    Przegląd systematyczny – rodzaj przeglądu piśmiennictwa, skupiający się na jednym zagadnieniu, wykonanym w oparciu o dowody naukowe (wiarygodne publikacje wyników pierwotnych badań naukowych), zawierającym opis identyfikacji, oceny, wyboru i podsumowania (syntezy) tych wyników. Przegląd systematyczny piśmiennictwa stanowi źródło wtórne wiedzy. Komitet Crest (ang. Scientific and Technical Research Committee) – Komitet Badań Naukowo-Technicznych, organ doradczy wysokiego szczebla wspomagający zarówno Radę Unii Europejskiej, jak też Komisję Europejską we wszystkich sprawach dotyczących polityki UE w dziedzinie badań i rozwoju technicznego. Komitet został powołany do życia przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej rozporządzeniem Rady UE 14 stycznia 1974 r.

    Euret (ang. European Transport - EURET) - program przygotowany przez Unię Europejską, a przyjęty przez Komisję Europejską w 1990 dotyczący polityki transportowej na terenie krajów członkowskich. Program wspiera opracowanie i wprowadzenie w życie wspólnej polityki transportowej. Ogólnym założeniem programu jest optymalizacja systemów transportu we Wspólnocie za pośrednictwem prowadzonych badań, które mają przyczynić się do rozwoju i integracji bardziej sprawnego systemu transportowego i jego optymalizacji. Działalność badawcza obejmuje zarówno kwestie polityki ogólnej, jak i różne poziomy geograficzne (europejski, krajowy, regionalny, miejski). Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    Raport Delorsa - autorem tego raportu jest Jacques Delors (ówczesny przewodniczący Komisji Wspólnot Europejskich). Raport został opublikowany w 1989 roku, pokazywał perspektywy zjednoczenia Europy, zawierał propozycje dotyczące integracji gospodarczej i walutowej. Raport stanowił podstawę do negocjacji warunków Traktatu o Unii Europejskiej w części dotyczącej Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW). Wydawnictwo Fundacji Humaniora, która powstała w 1993 roku, z inicjatywy pracowników naukowych wyższych uczelni (głównie profesorów nauk humanistycznych) oraz wydawców literatury naukowej. Do głównych kierunków aktywności fundacji należy wspieranie badań naukowych w zakresie szeroko pojętej humanistyki – w szczególności takich dyscyplin jak filozofia, kulturoznawstwo, politologia, psychologia i socjologia.

    Dodano: 27.07.2009. 15:11  


    Najnowsze