• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szwedzka prezydencja: badania naukowe muszą się koncentrować na wielkich wyzwaniach

    13.07.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W czasie konferencji poświęconej badaniom naukowym i innowacji, która odbyła się w Lund, Szwecja, pod auspicjami szwedzkiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, około 350 naukowców, decydentów i przedstawicieli przedsiębiorstw oraz instytucji finansujących badania przyjęło deklarację, zgodnie z którą europejska strategia badań naukowych powinna koncentrować się na globalnych "wielkich wyzwaniach" takich jak zmiany klimatu, niedobór wody i pandemie.

    Deklaracja Lund przyjęta na konferencji "Nowy świat - nowe rozwiązania", została przekazana dnia 9 lipca na ręce Tobiasa Krantza, szwedzkiego Ministra Szkolnictwa Wyższego i Badań Naukowych.

    "Światowa społeczność staje w obliczu wielkich wyzwań" - czytamy w deklaracji. "Europejskie społeczeństwo oparte na wiedzy musi stawić im czoło poprzez jak najlepszą analizę, efektywne działania i zwiększone zasoby. Wyzwania muszą obrócić się w zrównoważone rozwiązania w obszarach takich jak globalne ocieplenie, kurczące się zapasy energii, wody i żywności, starzejące się społeczeństwa, zdrowie publiczne, pandemie i bezpieczeństwo" - napisano dalej. "Musi zmierzyć się z ogólnym wyzwaniem przekształcenia Europy w eko-wydajną gospodarkę."

    Deklaracja jest zwieńczeniem dwudniowych debat na temat ukierunkowania badań naukowych, podczas których dr Krantz omawiał trzy główne priorytety szwedzkiej prezydencji.

    "Po pierwsze musimy znaleźć sposoby na pogłębienie współpracy między sektorami badań, szkolnictwa i innowacji" - powiedział. "Po drugie chcemy opracować nową strukturę zarządzania Europejską Przestrzenią Badawczą (ERA). [...] Musimy być w stanie uzasadnić, że pieniądze inwestowane w europejskie badania naukowe są dobrze wydatkowane. Wydajniejszy system jest warunkiem wstępnym do zwycięstwa w tej walce."

    Dr Krantz podkreślił, że państwa członkowskie powinny zaangażować się bardziej w rozwój przestrzeni ERA, umożliwiając lepszy przepływ wiedzy i zasobów między sobą. Wola polityczna i determinacja musi iść w parze z ze swobodą akademicką - podkreślił.

    Trzecim priorytetem, powiedział dr Krantz, jest ponowny przegląd struktury unijnych programów ramowych badań naukowych (PR). "Zamiast nadmiernej biurokracji pod względem technicznej struktury tematycznej, uważam, iż należy położyć nacisk na osiągnięcia. Powinniśmy wykorzystywać europejskie programy badawcze do budowania wiedzy, aby sprostać wielkim wyzwaniom, przed którymi stajemy: zmiany klimatu, niedobór wody, bieda, choroby. Dzięki temu zwiększy się nie tylko przewaga konkurencyjna Europy, ale również - jestem przekonany - program ramowy stanie się łatwiejszy do zrozumienia i zaakceptowania" - wyjaśnił.

    "Podstawowe badania naukowe są niezbędne dla swobody akademickiej" - podkreśla szwedzki minister. "Naukowcy muszą mieć odwagę i zasoby, aby zadawać nieuprzejmie i niewygodne pytania. Czasami ciekawość jest wystarczająco dobrym powodem do rozpoczęcia projektu badawczego - nigdy nie wiadomo do czego może doprowadzić. To nie oznacza, że prywatne przedsiębiorstwa nie mogą finansować projektów badawczych; oczywiście, że mogą. Oznacza to jedynie, że będą musiały się przygotować na odpowiedź, która może się im nie spodobać."

    Deklaracja Lund odzwierciedla to odczucie i propaguje nasilenie badań pionierskich, inicjowanych przez samą społeczność badawczą. "Fundamentalne znaczenie ma tworzenie różnorodnej wiedzy, wyposażającej Unię Europejską w kompetencje, zwłaszcza w przypadku konfrontacji z nieprzewidzianymi wielkimi wyzwaniami i wstrząsami" - czytamy. "Konkurencja między naukowcami zapewni, że badania naukowe prowadzone w Europie prezentować będą międzynarodowy poziom."

    Deklaracja wzywa również do wspierania zarówno rozwoju gospodarczego, jak i celów polityki społecznej. "Aby zoptymalizować ekonomiczny i społeczny wpływ nowej wiedzy potrzebne są działania w takich obszarach jak polityka przemysłowa, środowiskowa i społeczna, rolnictwo i rozwój regionalny" - czytamy. "Powiązania między powyższymi obszarami polityki a strategiami badawczymi należy zasadniczo wzmocnić."

    Dokument podkreśla wagę "dobrze zsieciowanych instytucji wiedzy", wzywając do modernizacji uczelni wyższych oraz współpracy między nimi a instytucjami badawczymi. To klucz do zwiększenia konkurencyjności europejskich badań naukowych - napisano w deklaracji, która również zaleca "stworzenie i utrzymywanie w Europie światowej klasy infrastruktur badawczych tak na potrzeby wielkiej nauki, jak i tych służących naukom społecznym i humanistycznym".

    "Deklaracja Lund to głośny apel o zwiększenie zasobów na rzecz europejskich badań naukowych, lepszą współpracę między różnymi szczeblami i jeszcze bardziej nowoczesne systemy innowacyjne" - powiedział Pär Omling, dyrektor generalny Szwedzkiej Rady ds. Nauki.

    "Deklaracja jest dobrym punktem wyjścia do prac, którymi będziemy kierować przez kolejne sześć miesięcy. Propozycje zawarte w deklaracji wpisują się dobrze w nakreślone przez nas priorytety" - powiedział dr Krantz z zadowoleniem.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Szwedzka prezydencja w Radzie Unii Europejskiej:
    http://www.se2009.eu

    Źródło danych: Szwedzka prezydencja w Radzie Unii Europejskiej
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych od szwedzkiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sopockie Towarzystwo Naukowe (STN) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Sopocie. Celem STN jest zapoczątkowywanie, organizowanie i popieranie badań naukowych bez względu na dziedzinę, upowszechnianie wyników badań naukowych i wiedzy, przedstawianie władzom potrzeb i inicjatyw naukowych, rozwijanie życia naukowego regionu, działanie na rzecz wiązania nauki z potrzebami gospodarczymi i społecznymi. Obecnie składa się z trzech sekcji: Nauk Humanistycznych i Społecznych, Nauk Przyrodniczych i Nauk Ścisłych. Badania etnograficzne (grec. etno ← èthnes ‘lud, naród, warstwa społeczna’ + grec. gráphe ‘piszę’) – obserwacja zachowań danego społeczeństwa bądź grupy w jej środowisku naturalnym, rutynowym (praca, dom, szkoła itp.), sposobu życia i kultury; etnografia-opis życia ludzi. Analiza życia społecznego dążąca do detalicznego i szczegółowego opisu rzeczywistości społecznej.W orbicie zainteresowań badań etnograficznych mniejsze znaczenie ma wyjaśnianie. Badania powinny odbywać się przez ciągły czas- możliwie jak najdłuższy aby zatopić się w życie codzienne. Pamiętać należy, że nie należy skupiać się na jednostce. Inne nazwy to „antropologia społeczna” lub „metody terenowe” Do dziś etnografia zajmuje się poszerzaniem wiedzy na tematu ludowości oraz jej rozpowszechniania. Etnograf musi stać się refleksyjny na tyle na ile potrafi. Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006).

    Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – urząd utworzony w Polsce 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) – urząd utworzony w Polsce 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3.

    Uroczysta deklaracja stuttgarcka o Unii Europejskiej podpisana przez dziesięciu szefów rządów i głowy państw ówczesnej Wspólnot Europejskich, zebranych jako Rada Europejska 19 czerwca 1983 roku w Stuttgarcie (Niemcy). Przyjęta jako próba przełamania tzw. sklerozy europejskiej lat 70. i zdynamizowania procesów integracyjnych. Podkreślono w niej konieczność ustanowienia Unii Europejskiej. Dokument ten przyznaje Radzie Europejskiej główną rolę stymulującą proces integracji europejskiej. Podkreślono w nim konieczność podjęcia działań integrujących na innych płaszczyznach, nie tylko na ekonomiczno-finansowej, gdyż w momentach trudności gospodarczych zaczyna przeważać egoizm i partykularne interesy poszczególnych państw, ale również w sferze kulturowej i politycznej. Medycyna oparta na faktach, medycyna oparta na dowodach (ang. Evidence-based medicine, EBM) – skrupulatne, precyzyjne i roztropne wykorzystywanie w postępowaniu klinicznym najlepszych dostępnych dowodów naukowych dotyczących skuteczności, efektywności i bezpieczeństwa. Dowodów takich dostarczają wyniki wiarygodnych badań eksperymentalnych (skuteczność i bezpieczeństwo) oraz badań obserwacyjnych (efektywność i bezpieczeństwo). Medycyna oparta na faktach umożliwia więc klinicystom korzystanie z najlepszej dostępnej wiedzy pochodzącej z systematycznych badań naukowych.

    Polskie Towarzystwo Gleboznawcze (PTG) – organizacja propagująca osiągnięcia naukowe z zakresu badań środowiska glebowego oraz stymulująca rozwój gleboznawstwa, chemii rolnej i mikrobiologii rolniczej. Jej celem są również starania przyczyniające się do ochrony i racjonalnego gospodarowania gruntami. Towarzystwo realizuje swoje zadania poprzez organizowanie zjazdów i konferencji naukowych, zacieśnianie współpracy międzynarodowej, prowadzenie działalności wydawniczej, popularyzatorskiej i edukacyjnej oraz inicjowanie badań naukowych i współdziałanie w ich prowadzeniu. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (ang. The European Economic and Social Committee; EESC) – organ doradczy i opiniodawczy Unii Europejskiej, powołany do życia w 1957 na mocy traktatu rzymskiego. Reprezentuje na forum unijnym przedstawicieli szeroko rozumianego zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego, wywodzących się z różnych grup zajmujących się działalnością gospodarczą i społeczną. Są to m.in. pracodawcy, związki zawodowe, rolnicy, konsumenci i pozostałe grupy interesów. Głównym zadaniem Komitetu jest sprawowanie funkcji doradczej wobec Rady Unii Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej w kwestiach dotyczących polityki gospodarczej i społecznej.

    Program Brite (ang. Basic Resarch in Information Technologies for Europe) - Badania Podstawowe w Zakresie Technologii Informatycznych dla Europy - program Unii Europejskiej zainicjowany w 1985 r. celem wspierania badań naukowych w zakresie nowych technologii i ich wspierania. Został zaplanowany na 4 lata i zakończył się w 1989 r. Miał on stymulować współpracę pomiędzy różnymi gałęziami przemysłu w państwach Wspólnot Europejskich. Brite to akronim od pełnej angielskiej nazwy programu.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową.

    Dodano: 13.07.2009. 15:11  


    Najnowsze