• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Szwedzka prezydencja dąży do umocnienia trójkąta wiedzy

    03.09.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    W czasie konferencji pt. "Trójkąt wiedzy kształtujący przyszłość Europy", zorganizowanej w dniach od 31 sierpnia do 2 września w Gothenburgu, Szwecja, pod patronatem Szwedzkiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, Janez Potocnik, Europejski Komisarz ds. Nauki i Badań, podkreślił wagę umacniania uczelni wyższych i instytucji badawczych oraz ich lepszego powiązania z "bardziej konkurencyjnym sektorem biznesowym".

    Dr Potocnik podkreślił, że uczelnie europejskie muszą się modernizować, a zadanie odmłodzenia tych instytucji spoczywa w rękach państw członkowskich. Jego odczucia były takie same, jak gospodarza konferencji. Szwedzka prezydencja planuje sprzyjać interakcji między oświatą, badaniami naukowymi i innowacyjnością poprzez promowanie lepszej koordynacji między tymi trzema bokami "trójkąta wiedzy".

    Zdaniem Tobiasa Kranza, szwedzkiego Ministra ds. Szkolnictwa Wyższego i Badań Naukowych, nowoczesna uczelnia wyższa musi być "otwarta na nowe pomysły, nowe metody i nowe sposoby współpracy" i musi korzystać ze swojej autonomii. "Otwarta, nowoczesna uczelnia musi mieć możliwość sprawdzania wszystkich nowych możliwości - powiedział dodając, że - stare struktury na wiele sposobów hamują rozwój uczelni wyższych." Podał przykład Szwecji, gdzie uczelnie wyższe muszą uzyskać zgodę rządu na jakiekolwiek działania wykraczające poza zwykłe ramy.

    Spośród trzech boków trójkąta prezydencja zamierza skoncentrować się w szczególności na roli oświaty. Ten cel zyskał całkowite poparcie Komisarza. Dr Potocnik opisał złożoną rolę, jaką muszą odgrywać europejskie uczelnie wyższe w budowaniu trójkąta wiedzy i podkreślił potrzebę zacieśnienia współpracy na szczeblu europejskim w zakresie instytucji finansujących, mobilności studentów, wzajemnego uznawania programów nauczania, europejskich studiów doktoranckich, profesjonalizacji menedżerów zarządzających uczelniami wyższymi, opracowania kodeksu dobrych praktyk współpracy międzynarodowej i uruchomienia rekrutacji pracowników i studentów z zagranicy.

    Dr Potocnik poruszył temat rankingu uczelni wyższych, aby lepiej zrozumieć wnoszony przez nie wkład. "Jeżeli chcemy mierzyć i porównywać doskonałość z innymi instytucjami, musimy dysponować odpowiednim do tego celu systemem" - powiedział. "Musimy być w stanie odzwierciedlić rzeczywistość stale rosnącego zróżnicowania uczelni wyższych [...] i w tym sensie przejrzystość celu, wybór skal i wag będą mieć decydujące znaczenie."

    Jeżeli chodzi o organizowanie, łączenie i finansowanie uczelni oferujących studia doktoranckie w Unii, podał przykład Europejskiego Instytutu Technologii i Innowacji (EIT), którego Wspólnota Wiedzy i Innowacji jest, jak zauważył, dla tych nowo powstających instytucji koncepcją wartą rozważenia.

    Dr Potocnik podkreślił również swoje przekonanie, wyrażone wcześniej w tym roku na spotkaniu Rady ds. Konkurencyjności, że można byłoby uzyskać lepsze pod względem strategicznym i praktycznym finansowanie badań naukowych, jeżeli instytucje finansujące dysponowałyby wspólnymi wytycznymi w zakresie "odpowiedzialnego zewnętrznego finansowania badań naukowych".

    Komisarz zaznaczył, że budowanie bazy naukowej w Europie warunkowane jest zachowaniem dynamiki przez uczelnie. Uczelnie wyższe, instytucje badawcze i przedsiębiorstwa powinny dążyć do interakcji, współpracy, konkurencji, rozwoju i doskonałości. "Zdolność do innowacji w połączeniu z możliwościami szkolnictwa wyższego - to jest to, co napędza świat w dzisiejszych czasach" - stwierdził.

    Według dr Kranza, Szwecja wezwała do przesunięcia środków w budżecie UE z dopłat rolniczych na inwestycje badawcze. "Ale także każde z państw członkowskich powinno zwiększyć swoje nakłady, ponieważ pluralizm źródeł finansowania badań naukowych na kontynencie europejskim jest jednym z naszych największych atutów" - powiedział.

    Jeżeli chodzi o innowacje, dr Potocnik powołał się na kilka przykładów, w tym promowanie przez EIT "wzajemnego uzupełniania się i finansowania między instytutem a innymi inicjatywami i programami [KE] oraz krajowymi", w tym uczelniami wyższymi.

    Dr Kranz mówił również na temat innowacji i stwierdził, że uczelnie wyższe "mogłyby i powinny robić więcej, aby pomóc swoim pracownikom we wprowadzaniu na rynek swoich innowacji". Dodał: "Musimy ułatwić wykonywanie kilku zawodów. Należy umożliwiać przechodzenie od kariery naukowej do kariery w sektorze prywatnym i odwrotnie."

    Dr Potocnik zwrócił uwagę na komunikat na temat innowacji, który ma zostać wydany przez Komisję 2 września. "To będzie jakby inwentaryzacja innowacji" - powiedział. "Polegać będzie na spojrzeniu wstecz i ocenie, w jakim zakresie nasze wcześniejsze strategie innowacyjne były skuteczne oraz, w jaki sposób mogą nam pomóc w przygotowaniu się do poprawienia innowacyjności w przyszłości. To będzie kluczowy dokument - nie tylko dla prezydencji, ale na najbliższe lata, gdyż nasza potrzeba innowacyjności i strategii innowacyjnych ewoluuje wraz z otaczającym nas światem."

    "Sądzę, że wszyscy tutaj zebrani zgadzamy się, iż oświata, badania naukowe i innowacje mają zasadnicze znaczenie dla przyszłości Europy" - podsumował dr Kranz. "Niektórzy powiedzą, że wprowadzanie nowych terminów, takich jak "trójkąt wiedzy" to tylko kosmetyka. Moim zdaniem cel jest o wiele poważniejszy niż tylko nowe słowo na plakatach. Termin "trójkąt wiedzy" podkreśla potrzebę wspólnej strategii europejskiej w tej dziedzinie."

    Proces umacniania trójkąta wiedzy przez modernizację europejskich uczelni wyższych ma zregenerować instytucje szkolnictwa wyższego, zwiększyć konkurencyjność sektora biznesowego i przynieść korzyści pod względem rozwoju socjoekonomicznego w ogóle.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Szwedzka prezydencja w Unii Europejskiej:
    http://www.se2009.eu

    Janez Potocnik, Komisarz ds. Nauki i Badań:
    http://ec.europa.eu/commission_barroso/potocnik

    Europejski Instytut Technologii i Innowacji:
    http://eit.europa.eu/

    Źródło danych: Komisja Europejska, Szwedzka prezydencja w Radzie Unii Europejskiej
    Referencje dokumentu: Na podstawie komunikatu prasowego Komisji Europejskiej SPEECH/09/355

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) powstało w 2003 roku. Rolą tej jednostki Uniwersytetu Jagiellońskiego jest wspieranie rozwoju nowoczesnej nauki m.in. poprzez marketing innowacji i badań naukowych, popularyzację wiedzy i promocję nowych metod komunikacji naukowej oraz aplikowanie o fundusze na rozwój uczelni.

    Lista uczelni w Republice Południowej Afryki obejmuje reformę systemu szkolnictwa wyższego z 2004 roku. Jednym z działań reformatorskich było łączenie małych uczelni w większe instytucje i przemianowanie wszystkich instytucji szkolnictwa wyższego na "uniwersytety" (wcześniej było kilka rodzajów instytucji szkolnictwa wyższego). Krajowe uczelnie i technika które zostały połączone w większe ośrodki, a więc nie istnieją są wymienione na końcu artykułu. Erasmus (ang. ERASMUS programme) – program uruchomiony przez Komisję Europejską 15 czerwca 1987 obejmujący szkolnictwo wyższe, a mający na celu finansowanie wyjazdów studentów na studia w innym kraju europejskim przez okres do jednego roku oraz wspieranie europejskiej współpracy uczelni wyższych ze wszystkich krajów członkowskich UE, EOG oraz kandydujących przez wspólne opracowanie programów nauczania a także wymiany kadry akademickiej.

    Źródło innowacji jest pojęciem, które w literaturze ma wiele różnych ujęć. Źródło innowacji „obejmuje zarówno impulsy, przyczyny, jak i miejsca (instytucje, grupy osób), tworzenia nowej wiedzy technicznej oraz czynniki warunkujące ten proces”. K.B. Matusiak wskazuje, że źródłem innowacji jest wiele aspektów, które warunkują powstanie nowej wiedzy technicznej. Centrum Innowacji i Transferu Technologii (CITT) – jednostka Politechniki Śląskiej służąca promocji współpracy nauki z biznesem i samorządem w celu wsparcia i rozwoju procesu transferu technologii i wiedzy z uczelni do gospodarki. Główną grupą do której skierowana jest aktywność CITT są przedsiębiorstwa zainteresowane rozwojem poprzez wdrażanie innowacji.

    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących. Regionalny System Innowacji (RSI) - zbiór różnorodnych instytucji (podmiotów), interakcji i zdarzeń wpływających na procesy innowacyjne w regionie. W wyniku powiązań sieciowych i efektów synergii, prowadzą one do zwiększenia zdolności absorpcji i dyfuzji innowacji w regionie.

    Bezpośrednią inspiracją do rozważań nad RSI była koncepcja Narodowego Systemu Innowacji (NSI)

    Projekt WISHES (Web-based Information Service for Higher Education Students) - internetowy portal informacyjny, jest projektem unijnym realizowanym przez dziewięć instytucji europejskich. WISHES promuje pracę oraz studia w Europie, kierując swoją ofertę do studentów z całego świata. W odpowiedzi na potrzeby ponad 4000 studentów, portal WISHES stworzył centralną bazę danych, prezentującą profile europejskich instytucji szkolnictwa wyższego (HEIs) oraz przedsiębiorstw, według wytycznych procesu bolońskiego i lizbońskiego. Projekt WISHES jest silnie wspierany przez ponad 100 instytucji szkolnictwa wyższego, wiele stowarzyszeń i sieci europejskich, posiada także poparcie wśród dużej liczby agencji krajowych, konferencji rektorskich a także Komisji Europejskiej. Oferta projektu WISHES skierowana jest do 3 głównym grup beneficjentów: studentów z całego świata, instytucji szkolnictwa wyższego oraz przedsiębiorstw. Model powstania innowacji wg J. A. Schumpetera – model opisujący kreowanie nowych osiągnięć naukowych w oparciu o teorię podażową. Stworzony został przez J. A. Schumpetera w 1912 roku. W modelu tym położył on nacisk na naukę wewnętrzną, czyli na własne zakłady badawcze i laboratoria przedsiębiorstw wdrażających innowacje. Nauka zewnętrzna (jednostki naukowo-badawcze poza przemysłem), będąca tu elementem otoczenia, ma mały wpływ na wdrażanie innowacji, niemniej wymienia informacje z placówkami innowacyjnymi wewnątrz modelu. Siłą napędową tworzenia innowacji są procesy zarządzania.

    Wykaz uczelni niepublicznych działających na podstawie ustawy "Prawo o szkolnictwie wyższym" wpisanych do prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych oraz uczelni kościelnych, których status reguluje szereg innych ustaw i które nie podlegają nadzorowi ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego (oznaczonych *).

    Lista czasopism punktowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – lista czasopism naukowych, które są uwzględniane przy ocenie parametrycznej placówek naukowych, uczelni, instytutów, jednostek badawczo-rozwojowych finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (a wcześniej jego poprzedników, czyli Ministerstwo Nauki i Informatyzacji oraz Komitet Badań Naukowych) i inne ministerstwa.

    Szkolnictwo wyższe w Polsce: W roku 2011/12 w Polsce istniało 460 uczelni, w tym: 19 uniwersytetów, 25 uczelni technicznych, 7 uczelni rolniczych, 77 uczelni ekonomicznych, 17 uczelni pedagogicznych, 9 uczelni medycznych, 2 uczelnie morskie, 6 akademii wychowania fizycznego, 23 uczelnie artystyczne, 14 uczelni teologicznych, 7 uczelni resortu obrony narodowej i resortu spraw wewnętrznych oraz 254 pozostałe placówki.

    Dodano: 03.09.2009. 15:11  


    Najnowsze