• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Uczczą pamięć pilota, bohatera Kampanii Wrześniowej

    30.08.2010. 20:20
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Syn Władysława Gnysia, Stefan oraz siostrzeniec Waldemar Serocki będą specjalnymi gośćmi uroczystości ku jego czci, która odbędzie się 1 września w podolkuskiej Żuradzie. Gnyś, jako pierwszy polski pilot podczas II wojny światowej zestrzelił samolot niemiecki. Stało się to nad Żuradą.

    1 września 1939 r. Władysław Gnyś, który był pilotem 121. Eskadry Myśliwskiej 2. Pułku Lotniczego w Krakowie, podczas walki powietrznej zastrzelił nad Żuradą niemiecki samolot. Zestrzelony bombowiec uderzył w drugi niemiecki samolot, w efekcie obydwa spadły na ziemię.

    "Będziemy się starać, aby wizyta w Olkuszu utkwiła w pamięci naszych gości, szczególnie Stefanowi Gnysiowi. Przecież to jego ojciec rozsławił swoim czynem polskie lotnictwo i Ziemię Olkuską" - powiedział PAP burmistrz Olkusza Dariusz Rzepka.

    Stefan Gnyś mieszka w Kanadzie i pierwszy raz przybywa na wrześniowe uroczystości odbywające się we wsi Żurada pod Olkuszem. Władze tego małopolskiego miasta przygotowały dla niego specjalną niespodziankę. Będzie to najprawdopodobniej srebrna płaskorzeźba prezentująca starówkę olkuską oraz replika bitego przed wiekami w olkuskiej, królewskiej mennicy, srebrnego trojaka.

    "Ten rok szczególnie zapisuje się w naszej lokalnej, olkuskiej pamięci. Mija w tym roku bowiem 100 lat (dokładnie 24 sierpnia) od urodzin pułkownika pilota Władysława Gnysia i 10 od jego śmierci (28 lutego). Tym bardziej nam miło, że tym razem oprócz Waldemara Serockiego, który gościł już u nas wielokrotnie, przybędzie syn naszego bohatera, Stefan" - powiedział PAP rzecznik Urzędu Miasta i Gminy Olkusz (w jej skład wchodzi Żurada), Jarosław Medyński.

    Głównie uroczystości odbędą się 1 września przy obelisku ku czci Władysława Gnysia w Żuradzie. Oprócz przemówień i składania kwiatów, przewidziano plenerową prezentację filmu o 100-letniej historii polskiego lotnictwa. RCZ

    PAP - Nauka w Polsce

    hes/ mag/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Władysław Gnyś (ur. 24 sierpnia 1910 r. w Sarnowie, zm. 28 lutego 2000 r. w Kanadzie) - podpułkownik pilot Wojska Polskiego II RP (awans do stopnia pułkownika nastąpił, gdy, w stanie spoczynku, żył na emigracji). Władysław Różycki (ur. 11 sierpnia 1907 w Jurkowicach - zm. 8 sierpnia 1970 w Kanadzie) - podporucznik, pilot Wojska Polskiego, kapitan (ang. Flight Lieutnant) Królewskich Sił Powietrznych, uczestnik kampanii wrześniowej. Kopanina – wzgórze o wysokości 439 m n.p.m. Znajduje się na Wyżynie Olkuskiej w Żuradzie w województwie małopolskim.

    Gmina Żurada – dawna gmina wiejska istniejąca w XIX wieku w guberni kieleckiej. Siedzibą władz gminy była Żurada. Władysław Kuik (ur. 21 czerwca 1915 w Konarzewie k. Poznania, zm. 18 września 1939 nad Bzurą) – pilot, kapral Wojska Polskiego, walczył w 132 Eskadrze Myśliwskiej przydzielonej w 1939 do armii "Poznań".

    Władysław Polesiński (ur. 8 września 1906 w Żelechowie, zm. prawdopodobnie we wrześniu 1939) – kapitan dyplomowany pilot Wojska Polskiego, założyciel organizacji Rycerski Zakon Krzyża i Miecza, prekursor Apelu Jasnogórskiego, uczestnik kampanii wrześniowej. Żurada – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Olkusz przy drodze wojewódzkiej 791 (w Żuradzie I).

    Drugi rząd Władysława Sikorskiego – pierwszy rząd na uchodźstwie. Gabinet pod kierownictwem Władysława Sikorskiego, powołany przez prezydenta Władysława Raczkiewicza w dniu 30 września 1939 r. w Paryżu i urzędujący do 18 lipca 1940 r. Pierwsze posiedzenie Rady Ministrów odbyło się w dniu jej powołania, w Paryżu. Mieczysław Leonard Olszewski (ur. 12 sierpnia 1906, zm. 1 września 1939) – kapitan pilot lotnictwa Wojska Polskiego. Urodzony w Łysomicach nieopodal Torunia .W roku 1927 Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Toruniu . 15 sierpnia 1930, po ukończeniu Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, mianowany został podporucznikiem pilotem i skierowany do służby w 3 Pułku Lotniczym. Po przejściu wyższego kursu pilotażu myśliwskiego został przydzielony do 123 Eskadry Myśliwskiej, której został dowódcą 25 września 1938.

    Władysław Wagner (ur. 17 września 1912 Krzyzówej Woli (dzisiejsze osiedle Starachowic), zm. 15 września 1992 w Winter Park w stanie Floryda) – polski żeglarz, pierwszy Polak, który opłynął kulę ziemską na jachcie żaglowym, pisarz, publicysta.

    Heinkel He 280 – niemiecki prototyp jednomiejscowego samolotu myśliwskiego o napędzie turboodrzutowym, projektowany od 1939 roku przez Heinkel Flugzeugwerke, prototyp zaprezentowano we wrześniu 1940. Jako pierwszy myśliwiec w historii odbył lot z silnikami odrzutowymi (2 kwietnia 1941), był też pierwszym w historii odrzutowcem dwusilnikowym. Początkowo samolot latał z silnikami Heinkel HeS 8A, które później zastąpiono silnikami Junkers Jumo 004A. Uzbrojenie składało się z trzech działek MG 151 kalibru 20 mm. Samolot nie spotkał się z zainteresowaniem Ministerstwa Lotnictwa Rzeszy i po zbudowaniu 8 prototypów prace nad He 280 przerwano w roku 1944. W owym czasie model był już zdystansowany pod względem technicznym przez inne konkurencyjne projekty niemieckich firm. Ciekawostką jest, że w tym samolocie po raz pierwszy w historii awiacji zastosowano katapultowanie się pilota (powodem było oblodzenie podczas lotu zimą 1942).

    PZL.23 Karaś – polski lekki bombowiec i samolot rozpoznawczy (tzw. samolot liniowy), zaprojektowany w połowie lat 1930 przez Stanisława Praussa w Państwowych Zakładach Lotniczych w Warszawie. Podstawowy lekki bombowiec lotnictwa polskiego użyty w kampanii wrześniowej. Messerschmitt Me 262 Schwalbe – (niem. jaskółka), pierwszy użyty bojowo samolot myśliwski o napędzie odrzutowym. Produkowany masowo podczas II wojny światowej przez Niemcy. Wszedł do służby w 1944 roku jako samolot bombowy (A-2a) i rozpoznawczy (A-1a/U3 oraz A-4a), a także jako myśliwiec przechwytujący (A-1a) i nocny (B-1a/U1). Przez pilotów niemieckich został nazwany Sturmvogel (niem. burzyk), a wśród aliantów zachodnich znany jako Turbo. Ze względu na późne wprowadzenie tego samolotu do uzbrojenia, jego wpływ na działania wojenne był nieznaczny. Messerschmitty Me 262 uzyskały aż 900 zestrzeleń przy stratach własnych zaledwie 100 maszyn.

    Lot American Airlines 11 (ang. American Airlines Flight 11) – pierwszy porwany samolot podczas zamachu z 11 września 2001 roku. Był to Boeing 767 linii lotniczych American Airlines, którego lot rozpoczął się z portu lotniczego Boston, a miał zakończyć się w porcie lotniczym Los Angeles. Trzynaście minut po starcie terroryści siłą przedostali się do kokpitu, przy czym jeden z nich był czynnym pilotem. Przejął on kontrolę nad samolotem i o godzinie 8:46 lokalnego czasu uderzył nim w Wieżę Północną. Zderzenie i ogień powstały na skutek jego zderzenia spowodowały zawalenie się Wieży Północnej. W wyniku katastrofy zginęli wszyscy pasażerowie samolotu: łącznie 92 osoby (76 pasażerów, 11 członków załogi i 5 porywaczy).

    Dodano: 30.08.2010. 20:20  


    Najnowsze