• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Unijny program badawczy skrojony na miarę

    17.12.2010. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Metrologia, czyli nauka o pomiarach i ich zastosowaniu, wpływa na nasze życie na niezliczone sposoby. Obecnie metrologowie wspólnie pracują w ramach Europejskiego Programu Badań Naukowych w dziedzinie Metrologii (EMRP), który jest finansowany w 50% ze środków Siódmego Programu Ramowego (7PR). Poprzez EMRP pomagają stawić czoła wielkim wyzwaniom, przed jakimi staje obecnie świat w tak rozmaitych dziedzinach jak środowisko, energia czy ochrona zdrowia.

    Zdaniem kierownika EMRP, dr Jörna Stengera z Physikalisch-Technische Bundesanstalt (PTB) w Niemczech, metrologia zajmuje się "dobrymi, wiarygodnymi i prawidłowymi pomiarami". Co więcej pomiary muszą być porównywalne na całym świecie i w różnych czasach.

    "Metrologia wpływa na wszystkie dziedziny naszego życia" - podkreśla dr Stenger. Jeżeli na przykład idziemy do szpitala na skan CT (tomografia komputerowa), to dzięki metrologii możemy mieć pewność, że dawka promieniowania, jaką otrzymamy będzie wystarczająca do wygenerowania skanu, pozostając w bezpiecznych granicach. Podobnie, jeżeli poszczególne części samochodu są produkowane w różnych przedsiębiorstwach i w różnych krajach, metrologia zapewnia, że części będą do siebie pasować w montażowni.

    Krajowe instytuty metrologiczne funkcjonują w całej Europie i mają długą historię współpracy międzynarodowej, albowiem wzajemne, ponadgraniczne uznanie norm i miar ma zasadnicze znaczenie. Przez wiele lat ta współpraca miała charakter dosyć nieformalny. Ale to się zmieniło, kiedy instytuty uznały to, co dr Stenger nazywa "dylematem metrologicznym".

    W skrócie, postępy technologiczne oznaczają, że badania naukowe stają się coraz bardziej kosztowne, a budżety krajowych instytutów metrologicznych utrzymują się w najlepszym wypadku na stałym poziomie, a w najgorszym maleją. Metrologia jest przedmiotem bardzo intensywnych badań, bowiem podstawowe normy pomiarów muszą stać na czele technologii, aby zaspokajać wszelkie potrzeby interesariuszy. "Zgodziliśmy się, że jedynie wspólne podejście w badaniach metrologicznych może pomóc nam rozwiązać ten dylemat" - dr Stenger wyjaśnia CORDIS News. Ziarna EMRP zostały zasiane.

    Grupa uzyskała dofinansowanie z UE na projekt pt. IMERA (Wdrażanie metrologii w Europejskiej Przestrzeni Badawczej). Ten projekt, finansowany ze schematu "ERA-NET", umożliwił europejskiej społeczności metrologicznej sformułowanie wspólnego, skoordynowanego programu badawczego i ustalenie procedur i struktur potrzebnych do jego wdrożenia.

    Po zakończeniu pierwszego projektu IMERA metrologowie kontynuowali prace w ramach unijnego schematu ERA-NET Plus. W tym okresie grupa ogłosiła zaproszenia do składania wniosków w czterech kluczowych dziedzinach: zdrowie, międzynarodowy układ jednostek miar (układ SI), elektromagnetyzm i wymiarowe aplikacje przemysłowe.

    Dofinansowane projekty dotyczące układu SI zajmują się problemami pomiarów stałych natury, aby ponownie zdefiniować jednostki SI takie jak kilogram czy kelwin. Projekty medyczne koncentrują się między innymi na zapewnieniu wystarczającej precyzyjności i wiarygodności badań diagnostycznych, aby lekarz mógł z ufnością podejmować decyzje o tym, czy leczenie jest potrzebne czy nie.

    Tematy zagadnień wymiarowych obejmują wszystko od tego co składa się na nanocząstkę po pomiary większych odległości, np. w produkcji samolotu, gdzie wszystkie komponenty muszą być precyzyjnie wyprodukowane. Wreszcie projekty dotyczące elektryczności zajmują się rozmaitymi zagadnieniami, w tym bezpieczną dawką promieniowania elektromagnetycznego.

    W 2009 r. EMRP nadano status artykułu 169/185, zabezpieczając przyszłość wspólnego programu badawczego pomiędzy biorącymi udział państwami członkowskimi a Unią Europejską na kolejne siedem lat. Inicjatywy podejmowane na mocy artykułu 185 (wcześniej na mocy artykułu 169) miały na celu głębsze zintegrowanie przez poszczególne państwa swoich krajowych programów badawczych w jeden program europejski.

    Tymczasem EMRP już ma ogromny wpływ na Europejską Przestrzeń Badawczą (ERA), gdyż z grubsza 50% badań i prac rozwojowych w dziedzinie metrologii prowadzonych w państwach-sygnatariuszach jest realizowanych w ramach EMRP. "EMRP to nie jakiś dodatkowy program, który dobrze mieć, ale taki, który naprawdę wpływa na najważniejsze misje naszych instytucji" - podkreśla dr Stenger.

    Program spotyka się również z zainteresowaniem poza granicami Europy. Pośród państw szczególnie zainteresowanych pracami w ramach EMRP są Australia, Japonia, Korea Południowa, Rosja, Tajwan i USA. Ponadto wielu naukowców spoza Europy bierze udział w projektach finansowanych przez EMRP.

    Wybiegając w przyszłość EMRP dąży do podjęcia "wielkich wyzwań", z którymi mierzy się obecnie świat. W tym celu interesariusze z wielu sektorów, w tym energetycznego, środowiskowego i zdrowotnego, zostali poproszeni o informacje na temat problemów metrologicznych charakterystycznych dla ich dziedzin.

    "Nasza społeczność jest przekonana, że to bardzo udany program badawczy - wszystko przebiega sprawnie, a w ramach projektu IMERA+ już powstają artykuły i pojawiają się osiągnięcia" - dodaje.

    Zdaniem dr Stengera kluczem do sukcesu EMRP jest fakt, że krajowe instytuty metrologiczne już się znały i ufały sobie nawzajem, i że posiadają wspólną misję, która ma zasadnicze znaczenie dla społeczeństwa europejskiego. "To podstawa wszystkiego" - podkreśla.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    COST – Europejski Program Współpracy w Dziedzinie Badań Naukowo-Technicznych (European Cooperation in Science and Technology), jest międzyrządową instytucją europejską, powołaną w celu rozwijania międzynarodowej współpracy w zakresie badań naukowych prowadzonych w ramach poszczególnych krajowych programów. COST stanowi najstarszy europejski program w dziedzinie naukowej, gdyż został on utworzony już w 1971 r. Obecnie obejmuje on 36 członkowskich krajów Unii Europejskiej oraz krajów współpracujących.

    Metrologia historyczna – nauka o stosowanych w przeszłości systemach miar i wag. Przedmiotem metrologii są zarówno jednostki miar, jak i systemy mierzenia (oraz narzędzia, sposoby mierzenia itd.).

    Program ESPRIT (ang. European Strategic Programme for Research in Information Technologies) Europejski Program Strategiczny w Dziedzinie Badań Technologii – pierwszy z wielu programów badawczo-rozwojowych Unii Europejskiej zainicjowany 28 lutego 1984 r. Jego nazwa jest akronimem od pełnej angielskiej nazwy programu. Historia tego programu sięga 1970 r., kiedy to powołany został Komitet ds. Badań Naukowych i Technicznych posiadający uprawnienia zarządczo-wykonawcze. Kolejnym etapem było zwołanie tzw. Okrągłego Stołu 12 wiodących firm elektronicznych w celu połączenia wysiłków w dziedzinie badań i rozwoju instytucji wspólnotowych oraz przedsiębiorstw prywatnych. Efektem obrad było powołanie do życia i uruchomienie programu pięcioletniego programu ESPRIT w latach 1984–1989, ESPRIT II w latach 1989–1992 oraz ESPRIT III w latach 1992–1994. Programy te finansowane były z dwóch źródeł: budżetu WE i środków własnych uczestników kontraktów.

    Inicjatywa CIVITAS II obejmująca swoim zakresem lata 20052009 powstała w ramach 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej – „Integrowanie i wzmacnianie obszaru badań europejskich”. Nazwę CIVITAS utworzono od pierwszych liter słów: CIty, VITAlity, Sustainability (miasto, witalność, stabilność). CIVITAS II jest kontynuacją działań, zainaugurowanej na początku 2002 roku w ramach V Ramowego Programu Badawczego, inicjatywy CIVITAS I (20022005), w której brało udział 19 miast zgrupowanych wokół 4 projektów demonstracyjnych. Natomiast W CIVITAS II w 4 nowatorskich projektach uczestniczy 17 metropolii z różnych państw. Do 4 projektów organizowanych w ramach programu CIVITAS II należą:

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006).

    CORDIS (Community Research and Development Information Service), Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju jest bazą informacji na temat europejskiej działalności badawczo-rozwojowej. Stanowi oficjalne źródło informacji na potrzeby publikacji wszystkich zaproszeń do składania wniosków w ramach siódmego programu ramowego w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego (7PR). CORDIS jest jednym z serwisów wydawnictwa Unii EuropejskiejUrzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich.

    Dodano: 17.12.2010. 16:49  


    Najnowsze