• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wykład na UWr: nie da się mówić bez zająknięcia

    23.02.2012. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Potknięcia językowe zdarzają się nawet najlepszym mówcom. 26 lutego o niepłynności wypowiedzi spontanicznych będzie mówić na Uniwersytecie Wrocławskim dr Anna Majewska-Tworek.

    Ubieranie myśli w słowa nie zawsze przebiega płynnie. Na co dzień nawet nie zwracamy uwagi na przerywniki, jakimi mówiący wypełniają czas poszukiwania właściwego wyrazu. O tym, jak często spontanicznym wypowiedziom towarzyszy dźwięk "yyyy..." czy "eeee...", a także o tym, jakie metody pozwalają mówcy zyskać trochę czasu, będzie mówić w najbliższą niedzielę dr Majewska-Tworek z Instytutu Filologii Polskiej UWr.

    "Każdy z nas inaczej radzi sobie z takimi problemami. Potrafi je przezwyciężyć szybciej lub wolniej. Zależy to od doświadczenia językowego i szeroko rozumianej sprawności językowej. Odpowiednie narzędzia badawcze i wnikliwa analiza wskazują jednak, że wypowiadane przez nas teksty generalnie są bogate w różnego typu niepłynności, których zazwyczaj sobie nie uświadamiamy. Przezwyciężamy je automatycznie, bezwiednie. Można to zaobserwować tylko dzięki precyzyjnym narzędziom badawczym" - zapowiada swój wykład dr Anna Majewska-Tworek na stronie UWr.

    Badaczka uczestniczy w niemiecko-brytyjsko-polskim projekcie GeWiss, w ramach którego językoznawcy porównują język naukowy w Niemczech, Polsce i Wielkiej Brytanii.

    "W ramach projektu GeWiss nagrano wypowiedzi pracowników nauki i studentów, a następnie przetranskrybowano w programie Exmaralda z dokładnością do jednej dziesiątej sekundy. Dzięki tak dokładnemu zapisowi można zaobserwować niezwykle interesujące zjawiska językowe nie tylko o charakterze autokorekty. Uzyskany materiał jest inspirujący w kontekście psycholingwistycznych badań skoncentrowanych wokół problemu planowania i powstawania wypowiedzi spontanicznej, czyli takiej, która nie została wcześniej wyuczona na pamięć jak wiersz" - opowiada dr Majewska-Tworek.

    Wykład "Niepłynność jako uniwersalna cecha wypowiedzi spontanicznej" rozpocznie się o godz. 11 w sali 125 przy pl. Nankiera 15 we Wrocławiu. Wstęp wolny.

    Szczegóły spotkania tutaj.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Funkcja ekspresywna - polega na wyrażaniu, poprzez wypowiedź, emocji i stanów wewnętrznych osoby mówiącej. Wykorzystuje środki językowe zdradzające uczucia mówiącego wobec tematu wypowiedzi lub wobec odbiorcy. Aby wzmocnić wypowiedź, stosuje się liczne wyrazy ekspresywne, nacechowane emocjonalnie. Innymi istotnymi cechami wypowiedzi o przeważającej funkcji ekspresywnej jest dominacja czasowników w 1 osobie liczby pojedynczej oraz duża ilość zaimków osobowych, typu: mnie, mój, ja. Stosuje się wykrzyknienia oraz pytania retoryczne, a całość ma charakter subiektywny. Mechanoskopia (gr. mechané maszyna + skopeín patrzeć) – technika śledcza badająca ślad pozostawiony przez narzędzie użyte przez sprawcę przestępstwa. Każda powierzchnia tnąca pozostawia swój niepowtarzalny ślad będący odwzorowaniem wszelkich nierówności, jakie na sobie posiada, powstałych w procesie produkcji lub czynności przystosowujących narzędzie do dokonania przestępstwa. Mikroskopowe badania np. przeciętej nożycami kłódki pozwalają określić ślad powierzchni ostrza narzędzia (wykonywana jest zawsze fotografia), materiał z jakiego jest wykonane (czasem pozostają cząstki ostrza narzędzia, które badane chromatografem ujawniają skład stopu, metalu z jakiego je wykonano, miejsce produkcji itp.). Mechanoskopia określa także typ narzędzia, siłę, jakiej użyto posługując się tym narzędziem i in. Rozwiertak – narzędzie służące do końcowej obróbki otworu walcowego lub stożkowego przy wymaganej wyższej klasie dokładności. Osiągane są dokładności wykonania otworów w klasach od IT7 do IT5.

    Funkcja prezentatywna – polega na tym, że mówiący niezależnie od własnej woli przekazuje za pośrednictwem tworzonego tekstu informacje o: swoim pochodzeniu, wieku, płci, wykształceniu i światopoglądzie (barwa głosu, inna u kobiet i mężczyzn, dobór wyrazów). Narzędzia wnękowe - są to narzędzia kamienne formowane retuszem wnękowym. Narzędzia tego typu mogą posiadać od jednej do kilku wnęk co jest podstawą dla typologii tych narzędzi.

    Narzędzia zębate - są to narzędzia kamienne wykonywane retuszem wnękowym można wyróżnić narzędzia zębate podłużne, pojedyncze i podwójne czyli transwersalne. Dyskusja Wikipedii:Przyznawanie uprawnień/Stanko: Dziękuję za słowa, bo mówią wiele, nie będę się starał zmieniać tej opinii, chcę tylko wyjaśnić trochę dokładniej mój punkt widzenia. Jakiś już czas temu w pewnej dyskusji zarzucono mi owy formalizm. Od jakiegoś czasu już nie patrzę sztywno na zapisy reguł, zasad i regulaminów. Usuwam dalej polonocentryzmy, ale nie kosztem wojen edycyjnych z ich autorami. Niech jednym z innych przykładów będzie moje ostatnie zignorowanie zasady dotyczącej rozmiaru artykułu w czywieszu (o czym pisałem w odpowiedziach). Jak zaznaczyłem w pytaniach odnośnie mojego delecjonizmu/inkluzjonizmu, wiele zależy od samego artkykułu. Zdarzało mi się bronić hasła przed usunięciem, bywało że byłem jedynym w dyskusji z głosem za pozostawieniem. W przyszłej (jeśli nastąpi) sytuacji podejmowania decyzji o usunięciu hasła po DNU, na pewno nie będzie ona oparta na moim własnym zdaniu. Pewna sytuacja ma miejsce i teraz, w tym moim zgłosznieniu Stanko (dyskusja) 10:00, 8 lip 2013 (CEST)

    Gramatyka generatywna zamierza wyjaśnić kompetencję mówiącego (słuchającego) w zakresie tworzenia (rozumienia) zdań danego języka, polegającą między innymi na tym, że każdy mówiący jest zdolny do konstruowania zdań, których dotąd nie zbudował, a słuchający do rozumienia zdań, których dotąd nie słyszał. Inaczej mówiąc, każdy użytkownik języka jest w stanie rozstrzygnąć, czy dane zdanie należy do języka, w którym się wypowiada (jest poprawne w tym języku), czy też doń nie należy (jest w nim niepoprawne). Zdolność ta tłumaczy się faktem rozporządzania przez mówiącego skończoną liczbą reguł gramatycznych, za pomocą których tworzy on syntagmy i zdania ze znanych sobie wyrazów. Metoda ankietowa i metoda wywiadu to metody badań naukowych polegające na stawianiu pytań, a następnie – na opracowywaniu odpowiedzi. Stanowią one trzon metodologiczny nauk społecznych. Panuje jednak wśród badaczy pewna nieufność co do odpowiedzi na pytania i do wypowiedzi, do przypominania sobie, do autobiografii i pamiętników. Często także tych metod się nadużywa albo stosuje w sposób niewłaściwy.

    Syreny TV – grupa artystyczna powołana w 2004 roku przez filozofkę, feministkę i teoretyczkę sztuki Ewę Majewską (1978) i artystkę Aleksandrę Polisiewicz (Alekę Polis) (1974). Do ciągle rosnącego grona Syren należą także: artystka Iwona Zając (1971), aktywistka Ellyn Southern oraz Anna Zawadzka, właścicielka wydawnictwa Anka Zet. Działanie kolektywu jest odpowiedzią na coraz bardziej absurdalną i zapętlającą się polską rzeczywistość. Syreny w formie filmowej dokumentują ważne elementy życia społecznego. Do klasyki gatunku filmu politycznie zaangażowanego należy już Cała naprzód ku skrajnej prawicy (2005) Majewskiej i Polisiewicz, przygotowany w ramach polsko-niemieckiego festiwalu Uwaga! Polen komen (Weimar-Lipsk, kurator: Kuba Szreder). Dziewczyny, kierując się stwierdzeniem Karola Marksa, który mówił, że jeśli historia się powtarza, to za pierwszym razem jako tragedia, a za drugim jako farsa, próbują uchwycić podobieństwa pomiędzy współczesną Polską i Republiką Weimarską. Pytają zróżnicowane, ale podobne do siebie grupy mieszkańców Warszawy i Weimaru o liczbę cudzoziemców w poszczególnych miastach, o to, czym jest tzw. becikowe, o sytuację osób homoseksualnych, o rasizm itp.

    Wskaz – znak na urządzeniu wskazującym narzędzia pomiarowego odpowiadający określonym wartościom wielkości mierzonej przez to narzędzie.

    Malapropizm (fr. mal-à-propos – nie w porę) – błąd językowy polegający na użyciu w wypowiedzi niewłaściwego wyrazu o niepasującym znaczeniu zamiast podobnego w brzmieniu poprawnego wyrazu. Najczęściej efekty takiej wypowiedzi są komiczne. Methods-time measurement (MTM), czyli pomiar czasu metody lub metoda, która wyznacza czas. U podstaw tego podejścia leży założenie, że czas potrzebny na realizację określonego zadania zależy od metody wybranej dla wykonania czynności. Krótko mówiąc: Wybrana metoda wyznacza czas.

    Zawiadomienie – jedna z krótkich form wypowiedzi. Często bywa donosem, przekazaniem ważnej informacji, która może interesować. Jest pisemną (rzadziej ustną) formą wypowiedzi. Zawiera charakterystyczne określenia. Emfaza (gr. emphasis – nacisk) – podkreślenie, wzmocnienie myśli, nadanie wypowiedzi podniosłego zabarwienia poprzez dobór silnie nacechowanych słów, a także – w mowie – poprzez intonację, mimikę i gesty, lub – w tekstach kultury – przesadne podkreślenie fragmentu wypowiedzi (zdania, wyrażenia, wyrazu lub sylaby) poprzez położenie na nich mocnego emocjonalnego akcentu; zbliżone do eksklamacji, ale efektem jest nacechowanie wypowiedzi afektacją, patosem lub banalnością charakteryzującymi mówiącego lub parodystycznie, satyrycznie oceniającymi świat wokół niego (film Miś Stanisława Barei, interpretacja sceny ucieczki zająca-kota na drzewo); emfaza przedstawiana jest także w emfatycznym sposobie gry (Irena Eichlerówna), adekwatnie skomponowanej scenografii (np. w ekspresjonizmie, podniosłego tła dźwiękowego czy punktu widzenia pracy kamery (np. żabia perspektywa), lub – w tekście pisanym – znaki interpunkcyjne (wykrzykniki, wielokropki, duże litery). W tradycyjnej retoryce emfazę zalicza się do tropów lub figur retorycznych.

    Agresja językowa – napastliwe, brutalne zachowanie nadawcy wypowiedzi wobec uczestników komunikacji językowej, przeciwne zasadom grzeczności wypowiedzi. Do jej przejawów należą: napastliwy ton wypowiedzi, posługiwanie się wyrażeniami negatywnie oceniającymi rozmówcę, obelgami lub wulgaryzmami. Agresja językowa zwykle wiąże się z poniżeniem odbiorcy, może ranić, obrażać. Jako ukryta forma agresji językowej wymieniana jest ironia. Ton barwny – termin tożsamy z terminem barwa. Ponieważ jednak o samej barwie można mówić w wielu kontekstach, w tym także o użyciu jednej barwy podstawowej w wielu odmianach pochodnych, to pojęcie tonu barwnego zawęża pojęcie barwy do ściśle określonej barwy wynikowej, czyli barwy o określonej składowej głównej (inaczej mówiąc: jakości, walorze, odcieniu), nasyceniu (inaczej mówiąc: natężeniu) oraz jasności.

    Dendryt wrocławski – jedna z metod taksonomicznych, która wykazuje się znacznym stopniem obiektywizmu. Zaproponowana została przez grupę matematyków polskich pracujących przed II wojną światową na Uniwersytecie Lwowskim a po wojnie na Uniwersytecie Wrocławskim. Zasady metody taksonomii wrocławskiej zostały opracowane przez członków Grupy Zastosowań Państwowego Instytutu Matematycznego we Wrocławiu. Sam proces budowy dendrytu wrocławskiego, w ramach powyższej metody, jest procesem wieloetapowym.

    Dodano: 23.02.2012. 00:04  


    Najnowsze